Sanayi hamlesiyle Türkiye’nin üretim haritası stratejik hatlarda yeniden şekilleniyor

Sanayi hamlesiyle Türkiye’nin üretim haritası stratejik hatlarda yeniden şekilleniyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, 17’nci Boğaziçi Zirvesi’nde yaptığı konuşmada Türkiye’nin sanayi, teknoloji ve üretim hedeflerini paylaştı. Kacır, imalat sanayisinde ulaşılmış olan sonuçlardan söz ederek ileriye dönük yatırımlar, insan kaynağı gelişimi ve yeni sanayi koridorlarıyla üretim haritasının yeniden kurgulandığını vurguladı.

ekonomideki dönüşüm ve mevcut veriler:

Kacır, Türkiye’nin imalat sanayisinin yıllık katma değerini 2002’deki 41 milyar dolar seviyesinden günümüzde 259 milyar dolara çıkardıklarını belirtti. Yıllık ürün ihracatı 36 milyar dolardan 285,6 milyar dolara yükselirken, Ar-Ge harcamaları 1,2 milyar dolardan 25 milyar dolara, Ar-Ge personeli sayısı ise 29 binden 318 bine çıktı. Savunma sanayisinde dışa bağımlılığın gerilemesi, insansız hava aracı üretiminde liderlik ve gemi tasarım/üretiminde on ülke arasında yer alınması gibi alanlar da bu dönüşümün parçaları olarak öne çıktı. Kacır ayrıca savunma ve havacılık ürünleri satışında geçen yıl 180 farklı ülkeye 10 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirildiğini ve bu alanda Türkiye’nin dünyanın 11’inci büyük ihracatçısı konumunda olduğunu hatırlattı.

stratejik teknoloji yatırımları ve destek mekanizmaları:

2030 vizyonu kapsamında Bakanlık, teknoloji üretimini hızlandıracak adımlar atıyor. Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı kapsamındaki çağrıların batarya, elektrikli araç, güneş hücresi, rüzgâr türbinleri, çip, savunma teknolojileri, veri merkezleri, yapay zeka, endüstriyel robotik ve büyük ölçekli Ar-Ge merkezlerine yönelik olduğunu söyledi. Hedeflenen yatırım tutarı 2030’a kadar 30 milyar dolar devlet desteği olarak açıklandı. Finansmana erişim için Merkez Bankası kaynaklı 750 milyar lira tutarında Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı devreye sokulurken, yeni teşvik sistemi ve Teknoloji Hamlesi Programı ile de katma değer odaklı üretime öncelik verilecek. Teknoloji Hamlesi kapsamında bin 126 orta yüksek ve yüksek teknolojili ürün, 34 hammadde ve 414 teknoloji alanına yönelik yatırımlar öne çıkarılıyor.

yapay zekâ ve dijital altyapı hedefleri:

Yapay zekânın öncelikli alanlardan biri olduğunu kaydeden Kacır, 2026-2030 Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı doğrultusunda ilk iki yılda en az 5 milyon vatandaşa yapay zekâ okuryazarlığı eğitimi verilmesini hedeflediklerini açıkladı. Ayrıca 10 bin ileri düzey yapay zekâ uzmanı ve 100 bin uygulama profesyoneli yetiştirilecek. Kamu verilerinin erişilebilirliğini artırmak için en az 2 bin veri seti Ulusal Veri Kütüphanesi’nde kullanımda olacak. Veri merkezleri kapasitesi için hedef 2030’a kadar 1 gigavat kurulu güç ve veri merkezi ile bulut altyapısında en az 10 milyar dolar özel sektör yatırımının çekilmesi; son bir yılda bu yönde yaklaşık 300 megavatlık yatırım harekete geçirildiği bilgisi paylaşıldı.

sanayi koridorları ve yatırım alanlarının planlanması:

Kacır, Türkiye’nin üretim altyapısını lojistik ve stratejik bağlantılarla bütüncül planladıklarını belirterek dört yeni sanayi koridoru kurguladıklarını söyledi: Samsun-Mersin, Mersin-Şırnak, Sivas-Iğdır ve Trabzon-Şırnak. Master Plan’ın ilk aşamasında Samsun-Mersin hattında yer alan 15 il içinde toplam 60 bin hektar büyüklüğe ulaşan 19 yeni yatırım alanı belirlendi. Bu alanlar mega endüstriyel bölgeler olarak tasarlanacak, çalışanlara sosyal imkânlar sunacak, döngüsel ekonomi ve yeşil üretimi esas alacak şekilde planlanacak. Lojistik bağlantılar sayesinde üreticilerin uluslararası pazarlara daha hızlı ve rekabetçi erişimi sağlanacak; Kalkınma Yolu ve Zengezur Koridoru ile Kuzey Marmara demiryolu geçişinin etkileri birlikte değerlendirilecek.

Kapanışta Kacır, Türkiye’nin genç nüfusu, geniş pazar erişimi ve güçlenen üretim kapasitesiyle Avrupa ve küresel tedarik zincirlerinde daha üst sıralara taşınacağını ifade ederek atılacak adımların üretimi, istihdamı ve teknoloji ekosistemini eş zamanlı güçlendireceğini vurguladı.

Bakan Kacır: "Türkiye’nin üretim haritasını yeniden şekillendiriyoruz"