Yusufeli dersi: gecikme ve itirazlar ülkeye milyarlarca lira kaybettirdi

yusufeli barajı ve bölgesel ekonomi:

Türkiye’nin en yüksek gövdeli barajı olan Yusufeli Barajı ve HES, faaliyete geçtiği günden bu yana enerji üretimiyle ülke ekonomisine katkı sağlamaya devam ediyor. Artvin Çoruh havzasında Muratlı, Borçka, Deriner, Artvin ve son olarak Yusufeli ile birlikte bölge, hidroelektrik üretiminde önemli bir merkez haline geldi.

Artvin'de bugüne kadar üretilen toplam enerjinin 60 milyar kWhın üzerinde olduğu, bunun ülke ekonomisine sağladığı katkının ise 165 milyar TLyi aştığı belirtiliyor. Yusufeli Barajı tek başına hizmete girdiği günden itibaren yaklaşık 5,5 milyar kWh enerji üreterek ekonomiye önemli katkı sağladı.

yapım süreci ve gecikmenin maliyeti:

Barajın ihalesi 2005 yılında yapıldı; ancak CHP’nin itirazları ve Danıştay’ın durdurma kararları nedeniyle inşaata başlama 7 yıl gecikti. İnşaat süreci ise yaklaşık 9 yıl sürdü. Bu kaybedilen zamanın ülke ekonomisine verdiği zararın toplamda yaklaşık 50 milyar TL civarında olduğu değerlendiriliyor.

Yusufeli, 275 metre yüksekliği ve 2,13 milyar m³ depolama hacmiyle sadece Türkiye için değil, uluslararası olarak da önemli bir mühendislik yapısı. Bu kapasite sayesinde barajın ülke enerji arzına sağladığı katkının yılda yaklaşık 6 milyar TL olduğu aktarılıyor.

yerel halkın değerlendirmesi:

Trabzon Artvinliler Derneği Başkanı Ahmet Külekçi, Yusufeli doğumlu olduğunu hatırlatarak süreç boyunca yaşanan göç, belirsizlik ve ekonomik kayıplara dikkat çekti. Külekçi, sürecin hem yerel hem de ülke düzeyinde dersler içerdiğini belirterek yerel enerji kaynaklarının ekonomiye kazandırılmasının önemini vurguladı. Külekçi, insanların göçe zorlandığını ve zaman kaybının hem sosyal hem de ekonomik sonuçları olduğunu ifade etti.

İlçe sakinlerinden 62 yaşındaki Hakkı Çelik, barajların elektrik üretimine katkısına işaret ederek "daha önce yurt dışına bağımlı olunabileceğini, bugün elektrikte kendi ihtiyacımızı karşıladığımızı" söyledi ve yeni yerleşimde yaşam şartlarının geliştiğini belirtti. Eski ilçe merkezinin sular altında kalmasının ardından yeni yerleşime alışma sürecinin sürdüğünü söyleyen Ekrem Doğan da birlik ve beraberlikle eksiklerin giderileceğine dair umutlu konuştu.

Uzmanların ve yerel aktörlerin ortak vurgusu; enerji yatırımlarının çevre ve insan hakları gözetilerek hayata geçirilmesi gerektiği, fakat gereksiz gecikmelerin ülke kaynaklarını heba ettiği yönünde. Yusufeli örneği, planlama, yargı süreçleri ve toplumsal uzlaşının enerjide zaman kaybına yol açtığında ekonomik maliyetinin ağır olduğunu göstermesi açısından dikkat çekiyor.

Çoruh havzasındaki barajların toplam üretiminin Türkiye hidroelektrik üretimi içindeki payı da önem arz ediyor: Yusufeli tek başına hidroelektrik santrallerinin yaklaşık %3,5'ine denk gelirken, havzadaki barajlar ülke üretiminin yaklaşık %10'unu karşılıyor.

Sonuç olarak Yusufeli Barajı, hem sağladığı enerji ve ekonomik katkılarla hem de yapım sürecinde yaşanan gecikmelerin maliyetleriyle ülke için önemli bir sınav niteliği taşıyor. Yerel halkın deneyimleri, yatırım süreçlerinin zamanında ve şeffaf yürütülmesinin ülke kalkınması açısından kritik olduğunu gösteriyor.

Yusufeli Barajı'nın yapımının önüne muhalefetin kurduğu baraj, ülkeyi yaklaşık 50 milyar liraya yakın zarara uğrattı