Tarihi belgelerle desteklenen 172 şehitlik artık tek haritada

Tarihi belgelerle desteklenen 172 şehitlik artık tek haritada

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) Harita Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Yurtdışı Türk Şehitlikleri ve Anıtları Haritası, 48 ülkede bulunan yaklaşık 172 şehitlik ve anıtı tek bir platformda topladı. Çalışma 2025 yılının Kasım ayında başlatıldı ve saha-veri toplama ile kurumsal doğrulama süreçlerini içerdi.

Çalışma süreci ve iş birlikleri:

Harita çalışmasında MSB Harita Genel Müdürlüğü, Dışişleri Bakanlığı ve Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı (TİKA) ile birlikte veri toplama yürüttü. Toplanan bilgilerin tarihi doğruluğunun kontrolü için ise Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı, Milli Savunma Üniversitesi ve Askeri Tarih Daire Başkanlığından destek alındı. Şube Müdürü Yarbay Fatih Kalle, yurt içi ve yurt dışı kaynaklardan kapsamlı veri toplama çalışmaları gerçekleştirildiğini belirtti.

Haritanın içeriği ve görsel yaklaşım:

Harita sadece mezar yerlerini değil, aynı zamanda şehitliklerin gerçek dünyadaki biçimini yansıtacak çizimler ve tarih figürlerini de içeriyor. Kalle, harita üzerindeki lider ve komutan figürlerinin üniformalarının gerçeğe uygun hazırlanması için titiz çalışmalar yapıldığını, tahrip olmuş şehitliklerin de mümkün olduğunca eski görsellerle temsil edildiğini aktardı.

Ayrıca haritada Türk askerinin görev yaptığı bölgeler, dönem görselleri ve harp araç-gereçleri de yer alıyor. Osmanlı dönemine ait gemi görsellerinin hazırlanmasında Prof. Dr. İdris Bostan’ın "Kürekli ve Yelkenli Osmanlı Gemileri" adlı eserinden yararlanıldı. İngiltere, Brookwood’daki şehit düşen askerlerin kullandığı uçakların kuyruk numaralarının bile haritada gösterildiği belirtildi.

Haritada yer almayanlar ve güncelleme olasılıkları:

Kapsama alınan şehitliklerin dışında, resmi kayıtları bulunmayan köylerde veya harp sahalarında yeri henüz tespit edilememiş şehitlerin olabileceği vurgulandı. Yarbay Kalle, örnek olarak İhsan Latif Paşa’nın hatıratında geçen, Çin’in Mançur bölgesinde mezar yerleri olduğu ifade edilen şehitleri gösterdi ve ilerleyen dönemde yeni tespitlerin haritaya eklenebileceğini söyledi.

Öne çıkan temsiller ve özel kayıtlar:

Haritada ayrıca 1’inci Dünya Savaşı’nda esir düşen askerlerin anısını temsil eden Trans-Sibirya demiryolu hattı işlendi. Akdeniz’de Refah Şilebi ile TCG Kocatepe gibi gemilerde görev başındayken şehit düşmüş ve halihazırda mezar taşları bulunmayan personel için gemi görselleri eklendi. Yurt dışında görev yaparken şehit düşen diplomat, askeri personel, güvenlik görevlisi ve sivil personelin de kayıtları haritaya dahil edildi; defnedilmiş olsalar dahi şehit düştükleri yerler gösterildi.

İnsan hikâyeleri: "Vatan sağ olsun":

Haritada yer verilen anekdotlar arasında Kore Savaşı’ndan bir örnek de bulunuyor. 22 Nisan’ı 23 Nisan’a bağlayan gece 1951’de Kore’de ileri gözetleyici olarak görev yapan Üsteğmen Mehmet Gönenç birliğinin kuşatılması sırasında telsizle acil topçu ateşi talep etti. Birlik merkezinin bu atışın bölgedeki askerlerin hayatını tehlikeye atabileceğini bildirmesine rağmen Gönenç, "Vatan sağ olsun" diyerek topçu ateşinin yapılmasını tekrar talep etti; atışla düşman püskürtüldü ve görev başarıyla tamamlandı.

Harita ve ayrıntılı bilgiler, vatandaşların erişimine açık şekilde yayımlandı. Haritaya erişmek isteyenler MSB Harita Genel Müdürlüğü ürün sayfasından ulaşabilir: https://www.harita.gov.tr/urun/yurt-disi-turk-sehitlikleri-ve-anitlar-haritasi/808.

HARİTANIN HAZIRLANMA SÜRECİNE İLİŞKİN BİLGİ VEREN ŞUBE MÜDÜRÜ YARBAY FATİH KALLE