Irak ile enerji iş birliğinde yeni aşama
TESPAM Başkanı Oğuzhan Akyener, Türkiye ile Irak arasında imzalanan yeni enerji anlaşmalarının iki ülke ve bölge ekonomileri üzerinde önemli etkiler yaratacağını belirtti. Akyener, özellikle Kalkınma Yolu Projesi ve boru hattı çalışmalarının, Hürmüz Boğazı kaynaklı risklerin artmasıyla daha da kritik hale geldiğini vurguladı.
kalkınma yolu ve bölgesel etkileri:
Akyener, Kalkınma Yolu Projesi'nin yalnızca petrol ve doğalgaz taşımacılığıyla sınırlı kalmayacağını; ilgili güzergâhta ticaret, lojistik ve farklı ürün akışlarını destekleyecek bir yapı olduğunu söyledi. Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelerin Irak'ı alternatif enerji ve ticaret koridorlarına yönlendirdiğini, bunun ise projenin somutlaşmasını hızlandırdığını kaydetti. Projenin hayata geçmesi hâlinde bölgede ekonomik canlanma, istihdam ve ulaşım altyapısında iyileşme bekleniyor.
petrol hatlarının kapasitesi ve mevcut durum:
Akyener, mevcut petrol sevkiyatına ilişkin olarak şu bilgileri paylaştı: Hâlihazırda Kerkük-Erbil-Ceyhan hattı aktif şekilde kullanılmakta ve buradan günlük yaklaşık 300-400 bin varil civarında petrol taşınıyor. Eski Kerkük-Ceyhan hattının Irak kısmının tahrip olması nedeniyle rota değişikliği yaşandı. Türkiye'ye kadar gelen hattın teorik kapasitesi 1 milyon varil, Türkiye'den devam eden kısmın ise yaklaşık 1,2 milyon varil kapasitesi bulunuyor.
Akyener, Irak'ın kuzeyindeki üretim potansiyelinin günde yaklaşık 700 bin varil olduğunu ve Basra kaynaklarının da eklenmesiyle boru hattının kısa sürede tam kapasiteye çıkabileceğini belirtti. Yeni yapılacak anlaşmalarla tarifelerin güncellenmesi ve hat kapasite geliştirmelerinin gündemde olduğunu söyledi.
petrol sevkiyatının güncellenen anlaşması ve ticari sonuçları:
Mevcut petrol sevkiyatına dair eski anlaşmanın vadesinin dolduğunu aktaran Akyener, yeni bir anlaşmanın günümüz koşullarına göre yeniden yapılacağını belirtti. Bu anlaşma ile boru hatlarının daha etkin kullanımı, olası tarifesel düzenlemeler ve ticari iş birliği kapsamında Türkiye'nin Ceyhan merkezli enerji ticaretinde artış bekleniyor. Ayrıca Türkiye'nin, Irak'tan gelen petrolün tamamını tüketmek zorunda olmadığı, artan hacimlerin uluslararası ticarete yönlendirilebileceği ifade edildi.
Akyener, Cumhurbaşkanı düzeyindeki jestlerin Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) nezdinde Türkiye'ye daha yüksek alım kotaları sağlayabileceğini de sözlerine ekledi.
doğal gaz potansiyeli ve enerji merkezi hedefi:
Irak'ın doğal gaz sahalarına yatırım imkânı sağlanması durumunda uzun vadede önemli bir ihracat potansiyeli oluşacağını belirten Akyener, TES PAM hesaplarına göre Irak'ın yaklaşık 65 milyar metreküp yatırım ortamına kavuşması hâlinde doğal gaz ihracatının gündeme geleceğini söyledi. Akyener'e göre bu gelişme hem Irak'ın hem de Türkiye'nin kalkınmasına katkı sağlayacak ve Türkiye'nin bir enerji merkezi olma stratejisinin önemli bir ayağını güçlendirecek.
Enerji ticaretindeki artışın bölgesel güvenliğe de olumlu etkisi olacağı vurgulandı: Ekonomik gelişme, lojistik altyapının güçlenmesi ve artan yatırım, terörün nüfuz alanını daraltarak doğal gaz sahalarına yatırımcı çekilmesini kolaylaştırabilir.
uluslararası ilişkiler ve şirket ortaklıkları:
Akyener, Türkiye ile Irak arasındaki bu gelişmelerin Rusya ve Azerbaycan açısından bir tehdit teşkil etmeyeceğini; zira bu ülkelerin zaten Ceyhan üzerinden uluslararası alıcılarla ilişkilerini sürdürdüğünü belirtti. Ayrıca Türkiye Petrolleri'nin BP'nin işlettiği Kerkük sahasındaki yüzde 15 pay almasının ticari boyutlu, kârlılığı hedefleyen bir girişim olduğunu ve tarihî açıdan da önem taşıdığını ifade etti.
Bulgaristan açıklarındaki Han Tervel arama sahasına Türkiye Petrolleri'nin yüzde 33 ortak olarak katılmasına da değinen Akyener, bu sahanın Sakarya gaz sahasına yakınlığının keşif halinde mevcut tesislere hızla bağlanma fırsatı sunduğunu söyledi. Bu katılımın milli şirketin teknik kapasitesinin bir göstergesi olduğunu ve operatörler tarafından sürece dahil edilme talebinin bu yetkinlikle ilişkili olduğunu belirtti.
Sonuç olarak Akyener, Irak ile enerji iş birliğinin boru hatları, ticaret anlaşmaları ve saha ortaklıkları yoluyla hem nakliye hacimlerini artıracağını hem de Türkiye'nin bölgesel enerji merkezi olma hedefini güçlendireceğini vurguladı.
TÜRKİYE ENERJİ STRATEJİLERİ VE POLİTİKALARI ARAŞTIRMA MERKEZİ (TESPAM) BAŞKANI OĞUZHAN AKYENER
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!