Yeni barışın kurucuları aranıyor: Türkiye'nin uluslararası mimari çağrısı

Küresel eğilimler ve yapısal kırılma:

İletişim Başkanı Burhanettin Duran, İstanbul Kongre Merkezi'nde düzenlenen TRT World Forum 2026 konuşmasında uluslararası sistemde gözlenen derin eksen kaymasına dikkat çekti. Duran, güç merkezlerinin çoğaldığını, ortak kuralların aşındığını ve küresel rekabetin sertleştiğini söyledi.

Barış alanının daraldığını ve konvansiyonel savaş riskleri ile vekalet çatışmalarının arttığını belirten Duran, yapay zeka ve dijital teknolojiler üzerindeki hakimiyet yarışının yeni milis ilişkileri ve "tekno faşizm" riskini beraberinde getirdiğini vurguladı. Bu gelişmeler karşısında uluslararası kurumların giderek işlevini kaybettiğini ifade etti.

Duran, iklim krizinden göçe, salgınlardan gıda güvenliğine kadar küresel dayanışma gerektiren sorunların arttığı bir dönemde tehditlerin küreselleştiğini, çözümlerin ise millileştiğini söyledi. Bu yapısal krizin en çarpıcı örneğini Gazze üzerinden verdi ve dünyanın gözü önünde yaşananların, uluslararası sistemin barışı, adaleti ve insan onurunu korumada yetersiz kaldığını gösterdiğini kaydetti.

Yeni barışın kuruluşu çağrısı:

Duran, bugünkü uluslararası manzaranın iki dünya savaşı arasındaki yılları hatırlattığını belirterek, ekonomik korumacılığın ve büyük güç rekabetinin tırmandığına dikkat çekti. Konuşmasında, "Bugün ne yazık ki 3. Dünya Savaşı ihtimalinin tartışıldığı bir dönemdeyiz" sözlerini aktardı ve tarihin tekerrür etmesi gerekmeyeceğini savundu.

"Tarih tekerrür etmek zorunda değildir." ifadesini kullanan Duran, büyük bir yıkımdan sonra değil, yıkımdan önce yeni bir mutabakatın kurulmasının önemine vurgu yaptı. Konuşmanın merkezinde ise şu cümle yer aldı: "Dünyanın ihtiyacı yeni bir savaşın galipleri değil, yeni bir barışın kurucularıdır".

Türkiye'nin yaklaşımı ve forum diplomasisi:

Konuşmasında Türkiye'nin yeni bir uluslararası düzenin inşasını esas aldığını söyleyen Duran, daha dengeli güç dağılımı, daha kapsayıcı temsil ve ortak sorumluluk ilkesinin önemini vurguladı. Cumhurbaşkanlığı liderliğinde bu hedefe ulaşmak için siyasi iradenin gösterilmesi gerektiğini belirtti.

Duran, diplomasiye fikri ve kurumsal zemin kazandırma amacını taşıyan forum diplomasisi uygulamalarından örnekler verdi. Buna göre İstanbul zirveleri her yıl uluslararası iletişim ve güvenlik gündemini buluşturuyor; NATO zirvesi kapsamında Münih Güvenlik Konferansı ve SETA işbirliğiyle düzenlenen "Müttefikler Ankara’da" programı küresel güvenliğin geleceğini tartışıyor; Türk Devleti Teşkilatı zirvesi kapsamında gerçekleştirilen Türk Dünyası Diyalog Formu ise Türk dünyasının ortak geleceğini ele alıyor.

Son olarak Duran, gelecek ay düzenlenecek Afrika Türkiye zirvesi sırasında benzer bir forumun hayata geçirileceğini belirterek Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı'nın bu çabayı sürdürme kararlılığını vurguladı ve çağrısını yineledi: "Gelin bu dünyayı birlikte kuralım."

İletişim Başkanı Burhanettin Duran:" Dünyanın ihtiyacı; bir savaşın galibi değil, yeni bir barışın kurucularıdır"