Terörle mücadeleyi hukuki zemine taşımak amaçlanıyor, bu bir af değil

Doç. Dr. Berat Akıncı'nın değerlendirmesi

Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Doç. Dr. Berat Akıncı, TBMM'ye gönderilen "Milli Dayanışma ve Toplumsal Bütünleşmenin Güçlendirilmesine Dair Kanun Teklifi"nin kamuoyunda sıkça dile getirildiği gibi bir af düzenlemesi olmadığını vurguladı. Akıncı, teklifin Türkiye'nin yaklaşık 50 yıllık terörle mücadele pratiğini hukuki ve kurumsal bir zemine oturtma amacı taşıdığını söyledi.

Akıncı, süreci "Türkiye için tarihi bir kırılma anı" olarak nitelendirirken, güvenlik politikalarında sahada elde edilen kazanımların kanun ve kurumsal düzenlemelerle kalıcı hâle getirilmesinin hedeflendiğini belirtti. Teklifin, terörle mücadelede elde edilen askeri ve istihbari başarının hukuki sonucu olarak okunması gerektiğini ifade etti.

Teklifin hedefi ve kapsamı:

Akıncı'ya göre teklifler yalnızca silahlı çatışmaya katılan dağ kadrolarını değil, örgütün tüm örgütsel yapısını, kurucularını, yöneticilerini, üyelerini, propaganda yapanları, yardım edenleri ve finansmanda rol alanları belirli şartlarla kapsıyor. Bu kapsam genişliği nedeniyle teklifin "sadece dağ kadrosuna yönelik" bir düzenleme şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini söyledi.

Teklifte öne çıkan unsurlardan biri, örgütün fiilen tasfiye edildiğinin ve kontrolündeki tüm silah ile mühimmatın güvenlik kurumlarınca tespit edilmesinin ardından gerekli resmi sürecin işletilecek olmasıdır. Akıncı, bu noktayı vurgulayarak "Bu yasa teklifi kesinlikle bir af kanunu değil" ifadesini kullandı ve sürecin devlet kurumlarınca doğrulanan somut adımlara dayandığını belirtti.

Uygulama mekanizması ve istisnalar:

Yasa teklifine göre, MGK kararıyla Resmi Gazete'de yayımlanacak tespitlere dayalı olarak bazı hükümlülerin cezalarının infazı belirli sürelerle ertelenebilecek. Ancak teklif, ağır suçlar bakımından net istisnalar içeriyor: kasten adam öldürme ile 1 Haziran 2005'ten önce işlenen suçlar nedeniyle müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar düzenlemenin dışında tutuluyor. Akıncı, bu düzenlemenin kamuoyunda oluşabilecek "cezasızlık" algısının önüne geçmeyi amaçladığını belirtti.

Teklif kapsamında infaz ertelemeleri; toplam 15 yıl veya daha az hapis cezası alanlar için 5 yıl, 15 yıldan fazla hapis veya müebbet ve ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alanlar için ise 10 yıl süreyle infaz hâkimi kararıyla uygulanabilecek. Erteleme sürecinde tekrar terör suçları işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılabilecek ve infaz süreci devam edecek.

Uygulamanın takibi ve koordinasyonu için Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma Bakanları ile Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri'nden oluşan bir kurul oluşturulması öngörülüyor. Bu kurul, örgütün tasfiyesine ilişkin gelişmeleri değerlendirecek, gerekirse adli, idari ve yasal düzenleme taleplerinde bulunacak ve infazı ertelenenlerle ilgili süreçleri izleyecek.

Teklif ayrıca, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasından önce işlenmiş suçlar nedeniyle bu tarihten sonra açılacak soruşturmaların Kurul'un iznine bağlanmasını, teslim edilen veya beyan edilen silah, mühimmat ve diğer malzemelerin kayıt altına alınmasını; uygulamanın usul ve esaslarının İçişleri ve Milli Savunma Bakanlıklarınca güvenlik kurumlarının görüşü alınarak belirlenmesini hükme bağlıyor.

Başvuru usulü de netleştirildi: Düzenlemeden yararlanmak isteyenler, MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasını izleyen 6 ay içinde bulundukları yerdeki Cumhuriyet başsavcılığına, kurulun görevlendireceği kurumlara veya Türkiye'nin dış temsilciliklerine yazılı başvuruda bulunmak zorunda olacaklar.

Akıncı, teklifin başarılı olabilmesi için Meclis çatısı altında geniş bir siyasi uzlaşı gerektiğinin altını çizdi ve düzenlemenin sadece iç güvenlik değil, dış politika açısından da sonuçları olabileceğini söyledi. Buna göre, kendi terör sorununu çözmüş bir Türkiye'nin bölgesel ve küresel meselelerde daha etkin bir aktör haline gelebileceği öngörülüyor.

Akıncı'nın vurgusu, teklifin uygulamadaki kesinlik ve denetim mekanizmalarına dayanması; dolayısıyla bu düzenlemenin bir afdan ziyade terörle mücadeleyi hukuki ve kurumsal zemine taşıma girişimi olduğudur.

ADANA ALPARSLAN TÜRKEŞ BİLİM VE TEKNOLOJİ ÜNİVERSİTESİ’NDEN DOÇ. DR. BERAT AKINCI