Duvara asılan fotoğraflar köyün hafızasını ayakta tutuyor

Yeşilkaraman'da anma duvarı gündelik yaşamın parçası oldu

Antalya'nın Aksu ilçesi Yeşilkaraman Mahallesi'nde yaklaşık 8 yıldır uygulanan gelenekle, hayatını kaybeden mahalle sakinlerinin fotoğrafları köy meydanındaki duvara asılıyor. Fotoğrafların üzerinde çoğunlukla "Ruhuna El Fatiha" veya benzeri ifadeler yer alıyor; bu duvara bakarak vatandaşlar yakınları için dua ediyor.

Görüntü ve hafıza ilişkisinin önemi:

Yeşilkaraman Mahalle Muhtarı Kerim Dikmen, uygulamanın köyde bir farkındalık yarattığını ve nesilleri unutturmamaya yardımcı olduğunu söylüyor. Dikmen, "Köyümüze gelenek haline geldi. Köyde bir vatandaşımız bunun üzerine düştü. Güzel bir şey. Köylüler tarafından da takdir görüyor. Gören vatandaşlarımız geçmişlerini bir nebze olsun hatırlıyor ve unutmamaya çalışıyoruz. Burada fotoğrafı olanlar arasında dedem, dayım ve görmediğim akrabalarım var. Neslimizi unutmuyoruz. Yeşilkaraman’da bir farkındalık olması amacıyla yapıldı. Vefat eden olduğu zaman resimlerini asabiliyoruz. Çok güzel ve anlatılmaz bir şey" diye konuştu.

Görünür anma, unutmayı zorlaştırıyor:

Dikmen, mezarlık ziyaretlerinin yanı sıra meydandaki fotoğrafları somut bir hatırlatma olarak nitelendiriyor: "Mezarlığa gidiyoruz, tabii geçmişlerimizi unutmuyoruz ama bu şekilde görmek, somut olarak görmek daha başka oluyor. Unutulmuyor. 8-9 yıldır bu şekilde devam ettiriyoruz." Ayrıca fotoğrafları geçmişten günümüze ulaştıkları ölçüde topladıklarını, teknolojinin olmadığı dönemlerden gelen bazı kareleri bulmanın mümkün olmadığını belirtti. Bulabildikleri ilk kişiden itibaren sergilemeyi sürdürüyorlar.

Duvarın altında kimi zaman gerçek isimler, kimi zaman lakaplar yazılı oluyor; bu da köyde yaşayanların birbirini ve ortak geçmişini tanımasını sağlıyor. Fotoğrafları görenler sık sık durup "Allah rahmet eylesin" diyerek dua ediyor veya geçmişi yad ediyor.

Topluluk ritüelleri: mevlit ve toplu anma:

Mahallede sadece fotoğraf asmakla kalmayıp, vefat edenler için toplu ritüeller de sürdürülüyor. Muhtar Dikmen, "Bu meydanda her yıl mevlit okutuyoruz. Peygamber Efendimizin doğum haftasında vefat eden tüm vatandaşlarımız için de mevlit okutuyor ve onları yad ediyoruz" dedi. Bu etkinlikler, duvardaki görsellikle birleşerek toplumsal hafızayı canlı tutuyor.

Mahalle sakinlerinden Ramazan Kaya ise kendi yakınlarının fotoğraflarını duvarda gördüğünde duygulandığını anlatarak, "Benim de yakınlarım var bu resimler arasında. Yengem, amcam, kayınpederim var.. Buraya baktığımda yakınlarımın, yaşlıların resmini görünce gururlanıyorum. Unutmuş olduklarımızı bile hatırlıyoruz. Allah rahmet eylesin diyoruz" ifadelerini kullandı. Bu sözler, uygulamanın bireysel hafıza kadar topluluk bağlılığını da güçlendirdiğini gösteriyor.

Yeşilkaraman’daki duvar geleneği, mezarlık ziyaretlerinin ötesinde, günlük yaşamın içinde devam eden görünür bir anma pratiği olarak köyün kolektif belleğini korumaya devam ediyor.

Bu duvara bakan "Allah rahmet eylesin" diyor