Fidan: BM’de Filistin gündemini her platformda taşıdık, diplomasinin etkileri görülüyor

BM 81. Genel Kurulu temaslarının özeti:

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, New York’ta gerçekleştirilen BM 81. Genel Kurulu marjındaki temasların kapsamlı ve yoğun geçtiğini açıkladı. Türk heyeti olarak katıldıkları tüm toplantılarda İsrail’in soykırım politikaları, işgal ve ilhak faaliyetleri ile Gazze ve Batı Şeria’da yaşanan insani dramın gündeme getirildiğini belirtti. Amaçlarının Gazze’deki insanî krizin en kısa sürede son bulması, yardım imkânlarının artırılması ve Filistinlilerin geleceğe dair kaygı duymaması olduğunu vurguladı.

Fidan, diplomatik çabaların sonuç verdiğine işaret ederek, İsrail’in uluslararası alanda yalnızlaşmasının arttığını, hukuki süreçler ve uluslararası tepkiler nedeniyle artık uygulamalarının eskisi kadar sonuçsuz kalmadığını ifade etti.

cumhurbaşkanının hitabı ve Türkiye’nin mesajları:

Bakan Fidan, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Genel Kurul hitabını Türkiye’nin küresel vizyonunu ortaya koyan bir manifesto olarak nitelendirdi. Erdoğan’ın konuşmasının küresel ve bölgesel meselelerde yankı uyandırdığını, Filistin meselesini tüm çıplaklığıyla dünyaya taşıdığını ve Filistin Devleti’nin tanınması çağrısının yeniden güçlendirildiğini aktardı.

Ayrıca Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın bu yılki programında 16. Genel Kurul hitabı, 16 ikili görüşme, iklim eylemi ve adil geçiş konusundaki yüksek düzeyli etkinlik ile ABD Başkanı ve Körfez liderleriyle bölgesel konuların ele alındığı toplantılar bulunduğunu hatırlattı. Erdoğan’ın aynı zamanda Türk ve Amerikalı iş insanları, diasporadaki vatandaşlarımız ve düşünce kuruluşlarıyla bir araya geldiği belirtildi.

fidan’ın diplomatik yoğunluğu ve öncelikler:

Bakan Fidan kendi temaslarının sayısını 40’tan fazla olarak niteledi. Filistin konusunun haftanın başlıca gündem maddesi olduğunu, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan, Ürdün ve Birleşik Arap Emirlikleri dışişleri bakanlarıyla sekizli formatta bir araya geldiklerini aktardı. New York Deklarasyonu ve kapsamlı barış planının ele alındığı toplantılara katılım sağlandığını, ayrıca çok sayıda dörtlü ve üçlü formatta istişareler yapıldığını belirtti.

Fidan, İslam İşbirliği Teşkilatı Dışişleri Bakanları Konseyi dönem başkanı sıfatıyla New York’ta yıllık koordinasyon toplantısına başkanlık ettiklerini, ABD ile ortak ev sahipliğinde "Libya’da Barış, Birlik ve Refah için Uluslararası Destek" başlıklı bir toplantı düzenlediklerini ve Türk Devletleri Teşkilatı ile MIKTA toplantılarına katıldıklarını söyledi. Heyetin ayrıca göç, kalkınma, insani yardım, iklim değişikliği, gıda güvenliği gibi BM gündemindeki çalışmalara katkı sunduğunu aktardı.

Rohingya, Medeniyetler İttifakı ve Kırım gibi farklı başlıklardaki toplantılarda Türkiye’yi temsil ettiklerini, Arabuluculuk Dostlar Grubu toplantısına Türkiye’nin ev sahipliği yaptığını vurguladı.

bölgesel sahiplenme ve uluslararası iş birliği vurgusu:

Bütün temaslarda verilen mesajın net olduğunu belirten Fidan, çatışmalara karşı diyaloğu, krizlere karşı diplomasiyi, bölünmelere karşı iş birliğini savunduklarını söyledi. Bölgesel meselelerin çözümünün bölge aktörleri tarafından üstlenilmesi gerektiğine dikkat çekildiğini, Birleşmiş Milletler Sistemi’nin reformuna destek verdiklerinin de ifade edildiğini belirtti.

Fidan, Türkiye’nin bu yaklaşımla, çok taraflı platformlarda ağırlığını artırmayı ve diplomasinin tüm imkanlarını kullanarak farklı aktörler arasında köprü kurmayı sürdüreceğini kaydetti.

stratejik başlıklar: mekanizmalar, Irak ve İran:

Mekke İttifakı bağlamında kurumsallaşma çalışmalarında genel sekreterlik pozisyonunun yakında belirleneceğini, Pakistan tarafından bir aday teklif edildiğini ve bu atamanın iki hafta içinde sonuçlanmasının beklendiğini söyledi. Bölgede Suudi Arabistan’a yönelik tehditler, Husiler ve kuzeyden gelen saldırılar konusunda askeri ve siyasi değerlendirmelerin sürdüğünü, Genelkurmay düzeyinde teknik görüşmeler yapıldığını aktardı.

İran ve ABD arasındaki temaslara ilişkin Fidan, müzakerelerin devam etmesinin olumlu olduğunu ancak henüz netice alınmadığını belirtti. Hürmüz Boğazı’nın açılmasına ilişkin taraflar arasında görüşmeler yapıldığını, savaşın yeniden alevlenmesini engelleyecek diplomatik yolların önceliklendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Irak politikası hakkında da bilgi veren Fidan, Irak yönetiminin ülkedeki tüm silahlı grupların silahsızlandırılması yönündeki niyetini memnuniyetle karşıladıklarını ve Türkiye’nin Irak’taki askeri varlığını, terörle mücadele hedefleri doğrultusunda kademeli olarak azaltma niyetinde olduğunu söyledi. Başika Üssü’ne dair düzenlemelerin, Sincar’daki terör unsurları ortadan kalktıkça ilerletileceği belirtildi.

diplomatik sonuçlar ve takip edilecek yol:

Bakan Fidan, Türkiye’nin izlediği ilkeli ve sonuç odaklı diplomasinin bölgesel inisiyatiflerde karşılık bulduğunu, Türkiye’nin söylediklerinin dikkatle dinlenen bir aktör hâline geldiğini ifade etti. Filistin meselesinde ve diğer bölgesel krizlerde diplomatik yoğunluğun somut sonuçlar doğurduğunu, hukuki ve siyasi süreçlerin İsrail nezdinde maliyet oluşturduğunu dile getirdi.

New York’tan ayrılırken Türkiye’nin önümüzdeki dönemde de çok taraflı platformlarda ağırlığını artırma, uluslararası iş birliğini güçlendirme ve diplomasinin tüm araçlarını kullanma kararlılığında olduğunu belirtti.

Öne çıkan vurgular: BM 81. Genel Kurulu çerçevesinde Türkiye’nin Filistin odaklı diplomasiye öncelik verdiği, insani yardımın artırılması, barışın sağlanması ve bölgesel sahiplenme ilkelerinin bütün temaslarda tekrarlandığı net biçimde ifade edildi.

DIŞİŞLERİ BAKANI HAKAN FİDAN