Kuduzda zamanında müdahale hayat kurtarıyor

Kuduz uyarısı ve korunma çağrısı

Düzce Üniversitesi Tıp Fakültesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Dr. Dilek Akıncı, 28 Eylül Dünya Kuduz Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada kuduz hastalığının tanısı, bulaşma yolları, acil müdahale ve korunma yöntemleri hakkında uyarılarda bulundu. Akıncı, hastalığın merkezi sinir sistemini etkileyen ve belirtiler ortaya çıktıktan sonra olguların neredeyse tamamında ölümle sonuçlanabildiğini vurguladı.

Kuduzun bulaşma ve seyri:

Kuduz, rabies virüsünün neden olduğu viral bir hastalıktır. Virüs en sık enfekte bir hayvanın ısırığı yoluyla; ayrıca tükürüğün açık yara veya mukoza (ağız, burun iç yüzeyi) ile teması sonucu da insana geçebilir. Virüs giriş noktasından itibaren sinirler boyunca yavaşça ilerleyerek beyne ulaşır. Bu inkübasyon süresi kişiden kişiye değişmekle birlikte genellikle birkaç hafta ila birkaç ay arasında sürer; ısırığın baş-boyun bölgesine yakınlığı ve derinliği sürenin kısalmasına neden olabilir.

Akıncı, belirtiler ortaya çıktıktan sonra hastalığın seyrinin neredeyse hiçbir zaman durdurulamadığını, bu nedenle korunmanın anahtarının belirtiler başlamadan önce, özellikle temas sonrası zaman kaybetmeden uygulanan koruyucu aşılamalar olduğunu belirtti.

İlk yardım ve sağlık kuruluşuna başvuru:

Isırık veya tırmalama sonrası yapılacak ilk müdahalenin basit ama etkili olduğunu kaydeden Akıncı, yaranın en az 10-15 dakika boyunca bol su ve sabunla yıkanması gerektiğini söyledi. Bu işlemin bölgedeki virüs yükünü önemli ölçüde azalttığını ve enfeksiyon riskini düşürdüğünü ifade etti. Yara temizlendikten sonra antiseptik uygulanabileceğini, ancak yaranın dikilmemesi veya kapatılmaması gerektiğini, yoğun kanama varsa yukarıdan turnike veya tampon baskı uygulanabileceğini anlattı.

Bu ilk müdahalenin ardından vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı; sağlık ekipleri gerekli değerlendirme ve gerekirse tekrar yıkama ile koruyucu aşı programını başlatmalıdır. Akıncı, sağlık profesyonelinin risk değerlendirmesine göre ek önlemler alınacağını vurguladı.

Risk değerlendirmesi ve aşı politikası:

Her ısırığın aynı riskte olmadığını, risk düzeyinin hayvanın davranışı, ısırığın yeri ve derinliği gibi faktörlere bağlı olduğunu belirten Akıncı, özellikle sahipsiz veya davranışları anormal olan hayvanlarla temasın yüksek risk oluşturduğunu söyledi. Eğer hayvanın aşı durumu bilinmiyor veya hayvan gözlem altına alınamıyorsa, koruyucu aşı programı genellikle başlatılır. Aşılı ve gözlem altına alınabilen evcil hayvanlarla temaslarda ise doktorun değerlendirmesine göre farklı yaklaşımlar uygulanabilir.

Akıncı, aşıya ilişkin sık sorulan 'Yarın veya sonra gitsem olur mu?' sorusuna karşı uyarıda bulunarak, aşıyı geciktirmenin ihmalkârlık olduğunu ve güvence sağlamadığını; ancak ilk saatlerde başvuranlarda ve yara bakımını doğru yapanlarda koruyuculuğun neredeyse %100'e yakın olduğunu belirtti.

Evcil hayvan aşıları ve toplum bilinci:

Kuduzdan korunmada en etkili önlemlerden birinin evcil hayvanların düzenli olarak aşılanması olduğunu vurgulayan Akıncı, sahipsiz ve yabani hayvanlarla temastan kaçınılmasını, tanınmayan hayvanların dikkatli beslenmesini ve çocukların hayvanlarla temas konusunda bilinçlendirilmesini önerdi. Herhangi bir ısırık, tırmalama veya salya teması sonrası zaman kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurmanın hayat kurtaracağını söyledi.

Dr. Akıncı son olarak, kuduzun önlenebilir bir hastalık olmasına rağmen belirtiler başladığında ölümcül seyrettiğini hatırlatarak vatandaşlara 'Hiçbir hayvan teması önemsiz olarak değerlendirilmemeli' uyarısında bulundu ve Dünya Kuduz Günü vesilesiyle toplumsal duyarlılığa çağırdı.

DÜZCE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ HASTANESİ ENFEKSİYON HASTALIKLARI VE KLİNİK MİKROBİYOLOJİ ANABİLİM DALI ÖĞRETİM ÜYESİ DR. DİLEK AKINCI, 28 EYLÜL DÜNYA KUDUZ GÜNÜ DOLAYISIYLA KUDUZ HASTALIĞI, BULAŞMA YOLLARI, RİSKLİ TEMASLAR, BELİRTİLER VE KORUNMA YÖNTEMLERİ HAKKINDA ÖNEMLİ BİLGİLER VERDİ.