Türkiye Organlarını Kaybediyor: Metabolik Hastalıklar Nakil İhtiyacını Artırıyor

Metabolik hastalıklar Türkiye'nin organ sağlığını tehdit ediyorObezite, diyabet ve hipertansiyon salgını, Türkiye'de böbrek ve karaciğer gibi hayati organların hızla yıpranmasına yol açıyor. Bu tablo, organ nakli bekleyenlerin sayısında belirgin bir artışa neden oldu. Medipol Sağlık Grubundan Organ Nakli Uzmanı Prof. Dr. Onur Yaprak, "Sadece yaşlılar değil, metabolik hastalıklar yüzünden gençler de organlarını kaybediyor" diyerek durumu özetliyor.Ufuk Özkan vakası ve değişen hasta profiliSevilen sanatçı Ufuk Özkan'ın yaşadığı karaciğer yetmezliği süreci, organ yetmezliğinin artık sadece ileri yaş veya doğuştan gelen hastalıklarla sınırlı olmadığı gerçeğini tekrar gündeme taşıdı. Günümüzde obezite, diyabet ve hipertansiyon gibi metabolik bozukluklar, organ nakli ihtiyacını daha da artırıyor.Organ bağışının yeni yol haritası: e-NabızProf. Dr. Onur Yaprak, organ bağışının toplumun ortak sorumluluğu olduğunu belirterek 2025 düzenlemesine dikkat çekti: "2025 yılında hazırlanan yönetmelik kapsamında organ bağışı kolaylaştırıldı. Eskiden organ nakli koordinatörlerine iki şahitle gidiliyordu. Şimdi e-Nabız üzerinden de organ bağışı yapılabiliyor." Yaprak, bu kolaylığın bağışları hızlandırabileceğini ancak "bu süreç, organların mutlaka alınacağı anlamına gelmez" ifadesini de vurguladı.Kadavra bağışı nasıl işliyor?Toplumdaki yanlış bilgilere açıklık getiren Prof. Dr. Yaprak, kadavra bağışında sürecin farklı işlediğini anlattı: "Beyin ölümü; kalp krizi, kafa içi basıncı artıran hastalıklar ya da oksijensiz kalma gibi nedenlerle gelişebilir. Beyin ölümü gerçekleştiğinde kişi yoğun bakımda yaşam destek cihazlarına bağlı olur. Bu sırada organlar hala kanlanır ve çalışır. Bağış, bu aşamada ailenin onayıyla yapılır. Bu, bir cenazeden organ alınması değildir." Ayrıca metabolik sendromun—diyabet, hipertansiyon, karaciğer yağlanması ve obezite—organları daha erken yıprattığını belirtti.Kimler nakil olabilir?Prof. Dr. Yaprak, organ nakillerinde farklı bağış türlerinin uygulandığını belirterek şu bilgileri paylaştı: "Kalp ve akciğer nakilleri yalnızca beyin ölümü gerçekleşmiş bağışçılardan yapılabiliyor. Ancak böbrek ve karaciğer nakilleri canlı vericilerden de mümkün. Çünkü karaciğer kendini yenileyebilen bir organ ve iki böbreğimiz olduğu için biriyle yaşam sürdürülebiliyor. Bebeklikten 75 yaşına kadar organ nakli yapabiliyoruz." Ayrıca bebeklerde genellikle doğuştan safra yolu hastalıkları, çocuklarda metabolik hastalıklar; erişkinlerde ise Hepatit B, Hepatit C, karaciğer yağlanması, otoimmün hastalıklar ve bazı kanser türlerinin nakil ihtiyacına yol açtığını ifade etti.Organ bağışı bir yaşam mirasıdırTürkiye'de organ bağış oranlarının ihtiyacın gerisinde kaldığını vurgulayan Prof. Dr. Yaprak, artan kronik hastalıklar nedeniyle her yıl daha fazla kişinin nakle ihtiyaç duyduğunu belirtti. Organ bağışının "insanın hayatını kurtarabilecek en değerli miras" olduğunu söyleyerek toplumdan bağışa çağrı yaptı. MEDİPOL SAĞLIK GRUBU’NDAN ORGAN NAKLİ UZMANI PROF. DR. ONUR YAPRAK

Türkiye Organlarını Kaybediyor: Metabolik Hastalıklar Nakil İhtiyacını Artırıyor

Obezite, diyabet ve hipertansiyon organ sağlığını zayıflatıyor; nakil listeleri kabarıyor. Prof. Dr. Onur Yaprak, organ bağışının e-Nabız ile kolaylaştığını vurguluyor.