New York'ta surff girişimi: şehirlerin iklim direncine finansman köprüsü

New York'ta SURFF girişimi başlatıldı:

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum başkanlığında New York’ta düzenlenen toplantıda, iklim dirençli şehirleri finansmanla buluşturmayı amaçlayan "Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansmanı Faaliyeti" (SURFF) Girişimi resmen başlatıldı. Toplantı Türkevi’nde gerçekleşti ve UNDRR, UN‑Habitat, İLBANK ile Uluslararası Belediyeler Birliği (UCLG) temsilcileri hazır bulundu.

Etkinlikte İLBANK Genel Müdürü Eyüp Karahan, UCLG Başkanı ve Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, BM Genel Sekreter Yardımcısı ve UN‑Habitat İcra Direktörü Anaclaudia Rossbach ile Dünya Bankası Grubu Küresel İklim Direktörü de söz aldı. SURFF, COP31 Eylem Gündemi’nin "İklim Dirençli Şehirler" teması kapsamında şekillendirildi.

SURFF nasıl çalışacak:

Bakan Kurum, SURFF'ün amacını proje geliştirme, finansman erişimi ve uygulama kapasitesini eşleştirmek olarak özetledi. Kurum, "Hedef ile proje arasındaki, proje ile finansman arasındaki, finansman ile sahadaki sonuç arasındaki mesafeyi azaltmak istiyoruz" diyerek SURFF'ü şehirlerdeki somut uygulamaları hızlandıracak bir kolaylaştırıcı mekanizma olarak tanımladı.

Kuruma göre SURFF, mevcut fonların yerine geçen yeni bir yapı kurmuyor; bunun yerine ülkelerin ve şehirlerin ihtiyaçlarını uluslararası finansman imkanlarıyla buluşturan bir çerçeve sunuyor. Mekanizma proje hazırlık desteği, teknik uzmanlık, kapasite geliştirme, finansmana erişim ve uzun vadeli ortaklıkları aynı platformda ele alacak.

Üç temel sütun ve işleyişi:

SURFF üç ana bileşen üzerine inşa ediliyor: İklime Dirençli Şehirler Ülke Platformu, İklime Dirençli Şehirler Mükemmeliyet Merkezi ve Uluslararası İklime Dirençli Şehirler Diyaloğu. İlk sütun, NDC'lerin ve ulusal iklim hedeflerinin yatırım yapılabilir kentsel proje portföylerine dönüşmesini hızlandırmayı hedeflerken, ikinci sütun teknik bilgi ve proje geliştirme kapasitesini doğrudan şehirlerin kullanımına sunacak araçlar üretmeyi amaçlıyor. Üçüncü sütun ise ülkeleri, şehirleri, kalkınma bankalarını, finans kuruluşlarını ve teknik ortakları aynı masa etrafında buluşturacak diyalog zemini oluşturacak.

Türkiye deneyiminden alınan dersler:

Kurum, SURFF uygulamasının Türkiye’deki "Asrın İnşa Seferberliği" tecrübesiyle ilişkilendirildiğini vurguladı. 6 Şubat depremi sonrası yürütülen yeniden inşa çalışmalarına atıfta bulunan Kurum, ilk temellerin 15’inci günde atıldığını, 45’inci günde köy evlerinin teslim edildiğini ve yaklaşık 2 yıl içinde 455 bin konutun tamamlanıp afetzedelerle buluşturulduğunu aktardı. Bugün deprem bölgesinde neredeyse 600 bine yakın konut inşa edildiği ifade edildi.

Bakan Kurum, bu yeniden inşanın yalnızca konut üretimi olmadığını; yeni yerleşim alanlarının sosyal donatıları, yeşil alanları ve ekonomik hayatla birlikte planlandığını, akıllı şehir ve uydu kent uygulamalarının da uygulandığını belirtti. Ayrıca deprem sonrası inşa edilen konutların neredeyse sıfır enerjili bina yaklaşımına uygun tasarlandığını, bunun sonucunda enerji tüketiminde yüzde 39 ve sera gazı emisyonlarında yüzde 38 azalma sağlandığını aktardı.

Finansman, ortaklık ve uygulama köprüsü:

İLBANK’ın yerel yönetimlerle çalışma kapasitesinin SURFF içinde önemli bir role sahip olacağını söyleyen Kurum, iklim finansmanında kamu kaynakları, çok taraflı kalkınma bankaları, iklim fonları ve özel sektör kaynaklarının uyumlu biçimde harekete geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Kurum SURFF’ü, COP31 Başkanlığı’nın kırılgan ülkeler ve şehirler için devreye alacağı İklim Uygulama Köprüsü’nün en önemli araçlarından biri olarak tanımladı.

Kurum, SURFF’ün kurumsal yapısını, finansman araçlarını ve uygulama mekanizmalarını ulusal ve uluslararası ortakların katkılarıyla Antalya’ya kadar geliştirmeyi planladıklarını söyledi ve tüm tarafları katılıma davet etti.

Başarı ölçütleri ve çağrı:

COP31 Başkanı, SURFF başarısını sadece harekete geçirilen finansmanın büyüklüğüyle değil; kaç şehrin desteklendiği, kaç projenin yatırıma uygun hale geldiği, kaç yatırımın sahaya indiği ve bunların insanların yaşamına nasıl yansıdığı üzerinden ölçeceklerini belirtti. Bu bağlamda Kurum, Birleşmiş Milletler kuruluşları, uluslararası finans kuruluşları, kalkınma bankaları ve özel sektörü SURFF’e katkı sunmaya çağırdı.

Toplantı, SURFF’ün hedeflerini ve uygulama yaklaşımını uluslararası aktörlerle paylaşma ve Antalya’daki uygulama aşamasına hazırlanma amacı taşıdı. SURFF, şehirlerin dirençli altyapı ve yaşam alanlarına dönüşecek yatırıma hazır projelerini hızlandırmayı hedefleyerek iklim uyumunda saha odaklı bir köprü işlevi görmeyi amaçlıyor.

COP31 BAŞKANI VE ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAŞKANI MURAT KURUM, RESMİ ZİYARET KAPSAMINDA BULUNDUĞU ABD'NİN NEW YORK KENTİNDEKİ TEMASLARINI SÜRDÜRÜYOR.