Tarafların hukuk seçme özgürlüğü Konya'da masaya yatırıldı

Konya'da tahkim ve hukuk seçme hakkı odağa alındı

Konya Ticaret Odası (KTO), KTO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi ve Tahkim Derneği iş birliğiyle KTO Karatay Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen "Milli Tahkimde Hukuk Seçme Hakkı Çalıştayı" akademisyenler, hukukçular, yargı mensupları ve iş dünyası temsilcilerinin katılımıyla gerçekleştirildi. Çalıştay, milli tahkimde tarafların hangi hukuku seçebilecekleri, taraf iradesinin kapsamı, tahkime elverişlilik, hakem kararlarının denetimi ve kamu düzeni gibi başlıklarda çok yönlü değerlendirmelere sahne oldu.

Çalıştayın temel gündemi ve hedefleri:

Toplantının ana amaçlarından biri, tahkim uygulaması ile akademik tartışmalar arasında köprü kurmak ve hukuk seçme hakkının milli tahkim bağlamında farklı boyutlarını bilimsel zeminde değerlendirmekti. Katılımcılar, İslam hukuku başta olmak üzere farklı hukuk sistemlerinin Türk tahkim uygulamasındaki yeri, tahkim kurallarının taraf iradesiyle nasıl uyumlanacağı ve hakem kararlarının yargısal denetiminde kamu düzeninin sınırları gibi konular üzerinde durdu.

Çalıştay boyunca, teorik yaklaşımlar ile uygulamadaki sorunlar eş zamanlı olarak ele alındı; bu sayede akademik sonuçların pratik uygulamaya katkı sağlayacağı bir tartışma ortamı sağlandı.

Açılış konuşmaları: iş dünyası güven ve öngörülebilirlik istiyor

KTO Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Öztürk açılış konuşmasında ekonomik hayatın sağlıklı işlemesinde güven unsurunun önemine vurgu yaptı. Öztürk, girişimcinin yatırım, üreticinin yeni pazar arayışı ve tüccarın sözleşme kararlarında haklarının korunacağına ilişkin beklentisinin, ticari ilişkilerin sürekliliği kadar uyuşmazlıkların adil, makul sürede ve öngörülebilir şekilde çözülebilmesiyle ilişkilendiğini belirtti.

Öztürk, tahkim ve arabuluculuğun zaman ve kaynak açısından etkin çözümler sunduğunu, KTO bünyesindeki kurumlar ile KTO Karatay Üniversitesi arasındaki iş birliğinin KTOTAM'ın (KTO Tahkim ve Arabuluculuk Merkezi) gelişiminde belirleyici olduğunu kaydetti. Ayrıca KTOTAM'ın sadece hizmet sunan bir yapı olmasının ötesinde bilgi üreten ve yeni hukuki yaklaşımlara katkı sağlayan bir merkez olarak ilerlemesi hedeflendiği ifade edildi.

Meclis ve dernek temsilcilerinden uygulama vurgusu

26. ve 27. Dönem Konya Milletvekili Av. Ahmet Sorgun, tahkim mekanizmasının kamuoyunda yeterince bilinmediğini, tahkim, arabuluculuk ve uzlaştırma kavramlarının zaman zaman karıştırıldığını söyledi. Sorgun, hakem kararlarının infaz edilebilirliğinin geniş kesimler tarafından tam olarak bilinmediğini belirterek, İslam hukukunun tahkimde uygulanıp uygulanamayacağı gibi konuların hukuki çerçevede tartışılmasının önemine dikkat çekti.

Tahkim Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Doç. Dr. İbrahim Ülker, 2011 yılında yürürlüğe giren Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile taraf iradesine verilen önem ve taraflara tanınan serbestlik anlayışının güçlendiğini hatırlattı. Ülker, taraflara tanınan hukuk seçme hakkının etkin kullanılması durumunda tahkimden sağlanacak faydanın artacağını; çalıştayın da bu hakkın akademik düzeyde tartışılmasına hizmet ettiğini söyledi.

Ülker, Tahkim Derneği'nin 10 Temmuz 2025 tarihinde kurulduğunu ve dernek bünyesinde bir Tahkim Merkezi oluşturulduğunu belirterek, merkezdeki tahkim kurallarının hukukçuların katkısıyla hazırlandığını ifade etti.

Oturumlarda ön plana çıkan hukuki başlıklar

Çalıştay üç oturum halinde yürütüldü. İlk oturum Yargıtay 11. Hukuk Dairesi Eski Başkanı Abdullah Yaman başkanlığında yapıldı; tahkimin ticaret hayatına sağlayabileceği avantajlar, KTO Tahkim Merkezi modeli ve İslam hukukunun tahkimde uygulanması konuları tartışıldı. Doç. Dr. Aytekin Çelik ve Doç. Dr. İbrahim Ülker sunumlarıyla bu başlıklara akademik katkı sundu.

İkinci oturumda Prof. Dr. Mustafa Avcı başkanlığında "Günümüz Türk Hukukunda Tahkim Sistemi" ele alındı. Bu bölümde taraf iradesinin kapsamı, hukuk seçme serbestisinin sınırları, tahkime elverişli uyuşmazlıkların tespiti ve hakem kararlarının denetiminde kamu düzeninin rolü hukuki boyutlarıyla değerlendirildi.

Üçüncü oturum, Dr. Ekrem Keleş başkanlığında "İslam Hukuku ve Günümüz Tahkim Uygulamaları" başlığını taşıdı. Oturumda İslam hukukunun tahkimdeki yaklaşımı, hakem seçim kriterleri, farklı ülkelerdeki İslami tahkim uygulamaları, tahkimde uygulanacak normların belirlenmesi ve fetva meclislerinin rolü gibi özgün meseleler masaya yatırıldı.

Akademi ile uygulamanın buluşması ve sonuç beklentisi

Çalıştay boyunca taraf iradesinin tahkimdeki yeri, uygulanacak hukukun seçilmesi, kamu düzeni ve tahkime elverişlilik gibi temel hususlar hem teorik hem pratik açıdan tartışıldı. Katılımcılar, farklı görüşlerin bilimsel ölçüler içinde ortaya konmasının tahkim hukukunun gelişimi açısından önemine işaret etti.

Program, oturumların ardından yapılan değerlendirmeler ve teşekkür konuşmalarıyla son buldu. Çalıştayın, milli tahkimde hukuk seçme hakkının farklı boyutlarının daha kapsamlı incelenmesine ve Türk tahkim uygulamasında uygulanacak hukukun belirlenmesine dair akademik ve mesleki tartışmaların zenginleşmesine katkı sağlaması hedefleniyor.

AKADEMİSYENLER, HUKUKÇULAR, YARGI MENSUPLARI VE İŞ DÜNYASI TEMSİLCİLERİ KONYA’DA DÜZENLENEN "MİLLÎ TAHKİMDE HUKUK SEÇME HAKKI ÇALIŞTAYI"NDA BİR ARAYA GELDİ.