Verem Geçmişte Kalmadı: Uzmanlardan Hâlâ Aramızda Uyarısı

Verem Geçmişte Kalmadı: Uzmanlardan 'Hâlâ Aramızda' UyarısıVerem zaman zaman tarihe karışmış bir hastalık olarak algılansa da uzmanlar, artan vaka sayılarıyla bu algının tehlikeli olduğunu söylüyor. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi ve Halk Sağlığı Uzmanı Doç. Dr. Nurten Elkin, veremin hâlâ ciddi bir halk sağlığı tehdidi olduğunu vurguladı.Dünya genelinde çarpıcı rakamlarElkin, Dünya Sağlık Örgütü verilerine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı: "Dünya Sağlık Örgütü’nün en güncel verileri çarpıcı: 2023 yılında dünyada 10,8 milyon kişi vereme yakalandı, 1,25 milyon kişi bu hastalık nedeniyle hayatını kaybetti. Yani verem, COVID-19 sonrası dönemde yeniden en ölümcül bulaşıcı hastalıklar arasında ilk sıraya yerleşti. Bu rakamlar bize şunu söylüyor: Verem hâlâ aramızda ve sandığımızdan çok daha yakın."Türkiye'deki durumTürkiye'nin veremle mücadelede önemli başarılar elde ettiğini belirten Elkin, buna rağmen riskin sürdüğünü söyledi: "Türkiye veremle mücadelede başarılı ülkelerden biri. Güçlü aşı programı, ücretsiz tanı ve tedavi imkanları sayesinde vaka sayıları geçmişe kıyasla ciddi biçimde azaldı. Ancak bu başarı, rehaveti beraberinde getirmemeli. Güncel verilere göre ülkemizde verem insidansı yaklaşık 11,2/100.000. Bu, her yıl binlerce kişinin bu hastalıkla tanıştığı anlamına geliyor."Verem bireysel değil, toplumsal bir sorunElkin, veremin yalnızca hasta olan kişinin sorunu olarak görülmemesi gerektiğini belirtti: "Veremi yalnızca 'hasta olan kişinin sorunu' olarak görmek en büyük hata. Çünkü verem hava yoluyla bulaşıyor. Tedavi edilmeyen bir hasta, aylarca çevresindekilere hastalığı farkında olmadan bulaştırabiliyor. Bu nedenle verem, sadece bir enfeksiyon hastalığı değil; doğrudan bir halk sağlığı sorunudur. Bir kişide geciken tanı, toplumda onlarca yeni vakaya zemin hazırlayabilir."Tedaviyi yarım bırakmak büyük tehlikeVerem tedavisinin süresi ve düzenliliği üzerinde duran Elkin, sık yapılan hatalara dikkat çekti: "Verem tedavisi uzun sürelidir. Genellikle en az 6 ay düzenli ilaç kullanımı gerekir. Hastaların en sık yaptığı hata ise şudur: 'Şikâyetlerim geçti, iyileştim' düşüncesiyle ilaçları erken bırakmak. Oysa belirtilerin kaybolması, mikrobun tamamen yok olduğu anlamına gelmez. Tedavi yarım bırakıldığında hastalık geri döner, kişi tekrar bulaştırıcı hale gelir ve en önemlisi, mikrop ilaçlara direnç kazanır."Dirençli verem tedaviyi zorlaştırıyorDirençli tüberkülozun genellikle düzensiz veya yarım bırakılan tedaviler sonucu ortaya çıktığını söyleyen Elkin, bunun hem hasta hem sağlık sistemi için ağır sonuçlar doğurduğunu belirtti: "Dirençli veremde tedavi süresi aylar değil, yıllar sürebilir, kullanılan ilaçlar daha fazla yan etkiye sahiptir, tedavi hem hasta hem sağlık sistemi için çok daha zorludur. Kısacası, ilaçları zamanında ve eksiksiz kullanmamak, sadece bireyi değil, toplumun tamamını riske atan bir sonuç doğurur."Aşı ve erken tanı hayat kurtarıyorBCG aşısının önemine vurgu yapan Elkin, aşı programlarının veremle mücadeledeki rolünü şöyle özetledi: "BCG aşısı özellikle bebekleri ve çocukları veremin en ağır ve ölümcül formlarından korur. Menenjit ve yaygın verem gibi hayati risk taşıyan tabloların önüne geçer. Bu nedenle aşı programları, veremle mücadelenin temel taşlarından biridir." Erken tanının önemini de vurgulayarak, uzun süren öksürük, gece terlemesi, kilo kaybı ve halsizlik gibi belirtilerin ertelenmemesi gerektiğini ifade etti.Sonuç: Mücadele bitmediElkin son olarak şu çağrıyı yaptı: "Veremle mücadele bitmedi. Aşıya güvenmek, belirtileri ciddiye almak ve zamanında sağlık kuruluşlarına başvurmak, hem bireysel hem de toplumsal korunmanın en etkili yoludur." Uzmanlar, toplumun bilinçlenmesi, düzenli tarama ve tedaviye erişimin sürdürülmesinin veremle mücadelede belirleyici olduğunu vurguluyor. HALK SAĞLIĞI UZMANI DOÇ. DR. NURTEN ELKİN,“VEREM HASTALIĞI DENİNCE ÇOĞUMUZUN AKLINA SANATORYUMLAR VE GEÇMİŞTE KALMIŞ HASTALIKLAR GELMEKTEDİR, OYSA GERÇEK ŞU Kİ VEREM NE TARİHE KARIŞTI NE DE ETKİSİNİ YİTİRDİ” İFADELERİNİ KULLANDI.

Verem Geçmişte Kalmadı: Uzmanlardan Hâlâ Aramızda Uyarısı

Doç. Dr. Nurten Elkin, veremin hâlâ yakın bir tehdit olduğunu; 2023'te 10,8 milyon vaka ve 1,25 milyon ölüm kaydedildiğini, erken tanı ve düzenli tedavinin şart olduğunu vurguladı.