Binlerce yıllık diplomasi metninden yeni parça
Çorum'un Boğazkale ilçesindeki Boğazköy/Hattuşa Örenyeri'nde süren kazılarda, dünya diplomasi tarihinin simge belgelerinden Kadeş Barış Antlaşmasına ait olduğu belirlenen yeni bir çivi yazılı kil tablet parçası bulundu. Parça, Hitit kral sarayının yer aldığı Büyükkale bölgesindeki 'E' binası yakınlarında ortaya çıktı.
Parçanın bir yüzü korunmuş olup, yaklaşık bir yıl süren detaylı bilimsel incelemeler sonucunda metnin Akadça yazılmış nüshalardan birinin ön yüzüne ait olduğu tespit edildi. Keşfin duyurusu, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy tarafından sosyal medya üzerinden kamuoyuna paylaşıldı ve Anadolu'nun barış ile diplomasi mirasına işaret ettiği vurgulandı.
Metnin içeriği ve çağrıştırdığı mesaj:
Okunabilen bölümlerde antlaşmanın 12-20. maddelerine ilişkin satırlar yer alıyor. Bu kısımlarda, iki tarafın ülkelerinden kaçıp diğer tarafa sığınan kişilerle nasıl ilgilenileceği ve sığınanların muamelesine dair hükümler anlatılıyor. Metin aynı zamanda evlerin tahrip edilmemesine ilişkin ifadeler içeriyor; korunma ve insan onuruna dair hükümlerin binlerce yıl önce de gündemde olduğunu gösteriyor.
Bakan Ersoy, keşfin paylaşımında bu hükümlerin insan hayatını ve onurunu koruma sorumluluğunu hatırlattığını belirtti ve duyuruyu 21 Eylül Dünya Barış Günü ile ilişkilendirerek bölgesel hassasiyetlere dair mesajlar verdi.
Bilimsel sürecin ayrıntıları ve arkeolojik bağlam:
Tablet parçası üzerinde yürütülen incelemelerde hem dilbilimsel hem de arkeolojik değerlendirmeler gerçekleştirildi. Parçanın kırık ve eksik bölümleri olmasına rağmen, korunmuş satırlar aracılığıyla antlaşmanın belirli hüküm maddelerine bağlantı kurulabildi. Çalışmayı yürüten ekipler buluntunun antlaşma nüshalarının Hattuşa'daki bütünlüğünü tamamlamaya katkı sağlayacağını belirtiyor.
Kadeş Antlaşması'nın Mısırca metni Mısır'daki tapınak duvarlarına hiyerogliflerle işlenmişken, Akadça kil tablet nüshalarından parçalar ilk dönem Hattuşa kazılarında 1906-1912 yılları arasında bulunmuştu. O dönemden kalma parçalar İstanbul Arkeoloji Müzeleri, Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Berlin Önasya Müzesi ve St. Petersburg Ermitaj Müzesi koleksiyonlarında yer alıyor; yeni keşif bu koleksiyonlara Hattuşa'daki nüshaların tamamlanması yönünde yeni bir boyut katıyor.
Kazı başkanları ve bilim insanları, Büyükkale'de sürdürülen çalışmalarda antlaşmanın eksik kalan diğer parça ve parçalarını da bulmaya yönelik umutlu olduklarını belirtiyor. Keşfin, antlaşmanın hem metinsel hem de toplumsal içeriği hakkında yeni değerlendirmelere yol açması bekleniyor.
Resmi duyuruda emeği geçen kazı ekibi ve bilim insanlarına teşekkür edilirken, bulunan metnin taşıdığı barışçı ve insani mesajın günümüz tartışmalarına da vurgu yaptığı ifade edildi. Yeni parça hem Hattuşa'nın arkeolojik haritasına hem de Anadolu'nun diplomasi tarihine yeni bir katkı olarak kaydedildi.
ÇORUM’DAKİ HİTİT BAŞKENTİ HATTUŞA’DA BULUNAN ÇİVİ YAZILI TABLET PARÇASININ, KADEŞ BARIŞ ANTLAŞMASI’NIN NÜSHALARINDAN BİRİNE AİT OLDUĞU BELİRLENDİ.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!