Karabağlar yaylasında geleneksel üretim ve yeni destekler bir arada
Muğla'nın Menteşe ilçesinde, Karabağlar Yaylası'nda bu yıl da yöreye özgü üretimler sürdü. Yayla kavunu ile Ata tohumlarından yetiştirilen sebzelerin hasadı, Muğla İl Tarım ve Orman Müdürü Seyfettin Baydar ve beraberindeki teknik ekibin katılımıyla gerçekleştirildi. Hasat programında; Bitkisel Üretim ve Bitki Sağlığı Şube Müdürü Süreyya Can, Menteşe İlçe Tarım ve Orman Müdürü Eren Kaçmaz ile teknik personel yer aldı.
Hasatlar, üretimin korunması ve sürdürülebilir hale getirilmesi amacıyla yürütülen çalışmalar kapsamında, Ata sebzeleri yetiştiricisi Mehmet Yıldız ile Yayla kavunu üreticisi Halise Duralın bahçelerinde gerçekleştirildi. Bölge halkının aktardığı bilgi ve uygulamalarla kuşaktan kuşağa taşınan üretim kültürü, hem ekonomik hem de kültürel bir değer olarak ön plana çıkıyor.
Yayla kavunu üretim yöntemi:
Karabağlar Yaylası başta olmak üzere Düğerek, Ortaköy ve Orhaniye mahallelerinde toplam yaklaşık 400 dekar alanda Yayla kavunu yetiştiriliyor. Dikim, mayıs ayında toprağın tava gelmesiyle yapılıyor ve üretim sırasında sulama yapılmadan devam ediyor. Üretim sürecinde iki kez çapalama ve boğaz doldurma uygulamaları gerçekleştiriliyor; hasat ise genellikle ağustos sonu ile eylül başında yapılıyor.
Yayla kavunları ortalama 3–4 kilogram ağırlığa ulaşıyor ve ağırlıklı olarak kışlık tüketim için değerlendiriliyor. Sapından koparılan kavunlar tarlada bir gün bekletilip sap kısmı mühürlendikten sonra pazara sunulabiliyor; bazı üreticiler kavunları askıya alarak kış aylarında da tüketilmesini sağlıyor. Muğla'nın geleneksel Yayla kavunları yerel isimlerle anılıyor; örneğin Paris, Pıtraklı ve Hırsız Almaz gibi çeşitler bölgeye özgü kimliği koruyor.
Kırkağaç çeşidiyle ürün çeşitliliği:
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yürütülen TAKE projeleri kapsamında, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle Kırkağaç çeşidi kavun tohumları üreticilere ulaştırıldı. Bu çeşidin yuvarlak formu, çizgili görünümü, sıkı eti ve tatlı aroması öne çıkıyor; tek bir meyve 7–8 kilograma kadar çıkabiliyor. 1963'ten bu yana Ata Sebzeleri Projesi kapsamında korunan bu tiplerin tamamen yerli ve Ata tohumu niteliği taşıdığı vurgulanıyor. Kırkağaç kavununun her türlü toprakta yetişebilmesi, kendi tohumundan yeniden üretilebilmesi ve diğer türlere kıyasla dayanıklılığı üreticiler için avantaj sağlıyor.
Ata sebzeleri projesinin kapsamı:
Tarım ve Orman Bakanlığı Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü ile Ege Tarımsal Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülen Ata Sebzeleri Projesi 2021'de başlatıldı. Proje kapsamında 2025 yılına kadar toplam 5.560.000 fide üreticiyle buluşturuldu ve projeler için ayrılan kaynak 8.255.000 TL oldu. 2026 yılı için ayrılan 2.177.000 TL bütçe ile il genelinde üreticilere yüzde 75 hibe desteğiyle 200.000 domates, 210.000 biber, 90.000 patlıcan fidesinin yanı sıra 20 kg kavun, 20 kg kınalı bamya ve 1 kg marul tohumu olmak üzere toplam 500.000 Ata sebze fidesi ve 40 kg Ata tohumu dağıtıldı; destekler 500 üreticiye ulaştı.
Projenin öne çıkan yönleri arasında ata tohumlarının yüksek adaptasyon kabiliyeti ve üreticilerin kendi tohumunu yeniden kullanabilme imkânı bulunuyor. Ata tohumlarından elde edilen ürünlerin özgün tat ve doku özellikleri pazarda ilgi görüyor; sahil ve yüksek kesimlerde yapılan üretimler sayesinde yaklaşık 9 ay boyunca açıkta sebze üretimi mümkün kılınıyor. Proje ayrıca üreticilerin daha az tarımsal ilaç ve gübre kullanarak kaliteli ürün elde etmesini hedefliyor ve özellikle kadın üreticilerden olumlu geri dönüşler alınıyor; bu sayede kırsalda istihdama katkı sağlanıyor.
Yem bitkileri üretimine yönelik destekler:
Muğla İl Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2026 yılında kaba yem ihtiyacını karşılamaya yönelik uygulamaları da hayata geçirdi. Buna göre, yüzde 75 Tarım ve Orman Bakanlığı hibesiyle 100 üreticiye 1000 dekar alanda kullanılmak üzere silajlık mısır tohumu sağlandı; üretimin yarısından fazlası damla sulama sistemiyle gerçekleştirilmesi hedeflendi. Ayrıca 94 üreticiye 2000 dekar alanda sorgum tohumu temin edildi. Bu destekler, hayvancılık için gerekli kaba yem arzını güçlendirmeyi amaçlıyor.
Karabağlar Yaylası'ndaki hasatlar ve dağıtılan destekler, bölgedeki geleneksel üretim bilgisinin korunması ile modern tarımsal desteklerin bir arada uygulanmasının somut bir örneğini sunuyor. Yerel üreticilerin katılımı ve devlet destekleriyle, hem üretim çeşitliliği artırılıyor hem de kırsal ekonomiye katkı sağlanıyor.
MENTEŞE KARABAĞLAR YAYLASINDA ASIRLIK LEZZETİN HASAT ZAMANI
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!