Türkiye ve Suriye fosfat üstünden kapsamlı madencilik ortaklığı kuruyor

Türkiye ile Suriye arasında fosfat mutabakatı atıldı

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Suriye Enerji Bakanı Muhammed El-Beşir arasında Şam'da yapılan görüşmeler sonucunda, madencilik alanında stratejik iş birliğini hedefleyen "Fosfat Alanında Mutabakat Zaptı" imzalandı. Anlaşma, iki ülkenin maden kaynakları ve fosfat değer zincirini birlikte geliştirmeyi amaçlayan çerçeve niteliğinde ilk adımı temsil ediyor.

Mutabakatın kapsamı:

İmzalanan zapt ile Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) ile MTAIC arasında, Suriye Jeoloji ve Maden Kaynakları Genel Müdürlüğü ile iş birliği öngörülüyor. Anlaşma; jeolojik araştırmalar, maden arama ve geliştirme faaliyetleri, veri paylaşımı, eğitim ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi gibi uzun vadeli ortaklık başlıklarını içeriyor. Özellikle fosfatın ilk aşamada kayadan üretimi ve uzun dönem alım-satım mekanizmalarının oluşturulması; sonraki aşamalarda ise fosforik asit, gübre ve diğer fosfat bazlı ürünlerin üretimine yönelik bütünleşik sanayi yatırımlarında iş birliği hedefleniyor.

Mutabakat, başta fosfat olmak üzere metalik madenler, endüstriyel hammaddeler ile stratejik ve kritik minerallerin aranması, ruhsat edinimi, işletme ve uç ürün üretimi gibi alanlarda ortak projeler geliştirilmesini öngörüyor. Bu projelerin hayata geçirilmesinde ortak girişim, kamu-özel iş birliği ve uygun yatırım modellerinin kullanılması planlanıyor.

Uygulanacak projeler ve lojistik altyapı:

Bakan Bayraktar, imza töreninden sonra yaptığı değerlendirmede, "Bugün burada atılan imzalar bunun ilk adımı" diyerek kısa vadede çerçeve anlaşmadan ticari anlaşmalara geçilmesinin hedeflendiğini belirtti. Bayraktar, söz konusu çalışmaların; fosfat sahalarının geliştirilmesi, endüstriyel tesis kurulması ve üretilen fosfatın limana ulaşması için demiryolu inşasını da içeren çok kapsamlı bir projeye dönüştürülmesinin amaçlandığını vurguladı.

Mutabakat ile fosfat üretimi ve uzun dönemli tedarik mekanizmalarının kurularak yerli ve uluslararası pazarlara yönelme hedefi öne çıkıyor. Proje adımları; saha üretimi, işleme tesisleri ve ulaştırma altyapısının eş zamanlı geliştirilmesini içeriyor.

Enerji ilişkileri ve altyapı yatırımları:

Bayraktar ile El-Beşir arasında elektrik, petrol ve doğal gaz, deniz sondajı ile enerji nakil hatları ve taşımacılığı gibi geniş bir gündem de ele alındı. Bakan Bayraktar, Suriye'ye yönelik elektrik tedarikinin arttığını belirterek, önümüzdeki haftalarda devreye girecek Birecik-Halep hattı sayesinde ihracatın yaklaşık üç katına çıkarılarak 800-900 megavatlara ulaşmasının beklendiğini söyledi. Bu hatla Suriye'nin günlük aydınlatma süresinin de uzatılacağı ifade edildi.

Bayraktar ayrıca altyapı projelerinde Türk şirketlerinin rolünün artmasını istediğini, boru hatları, elektrik iletim hatları, depolar ve tank yapımında Türkiye'nin deneyimine vurgu yaptığını belirtti.

Enerji iş birlikleri çerçevesinde petrol ve doğal gaz alanında da geniş fırsatlar olduğuna dikkat çeken Bayraktar, Türkiye Petrolleri başta olmak üzere Türk şirketlerinin kara ve off-shore sahalarında sismik çalışmalar ve sondajlara hazır durumda olduğunu aktardı. Bayraktar, Türkiye'nin son dönemdeki yurtdışı faaliyet deneyimlerini Suriye'ye taşımak istediklerini kaydetti.

Bakan ayrıca, Türkiye'nin jeotermal alandaki deneyimini de vurgulayarak Suriye ile bu alanda bilgi ve teknoloji paylaşımı yapılacağını söyledi.

Mutabakat zaptı; jeolojik araştırmalar, maden arama, veri paylaşımı ve kurumsal kapasite geliştirmeye yönelik ortak eğitim programları gibi uygulama adımlarını da kapsıyor.

İmzalanan anlaşmanın hayata geçirilmesi sürecinde, Türk kamu kurumları, özel sektör kuruluşları ve Suriye kamu kuruluşları arasında çeşitli ortaklık modellerinin denenmesi planlanıyor. Bu çerçevede yatırım, işletme ve üretim süreçlerinde ortak finansman ve yönetim mekanizmaları oluşturulması hedefleniyor.

Şam temasları kapsamında Bakan Bayraktar, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara tarafından da kabul edildi. Bayraktar, Suriye'nin yeniden inşası sürecine Türkiye olarak destek verdiklerini ve Suriye'nin kendi kaynaklarını katma değer yaratacak şekilde ekonomiye kazandırılmasının öncelikli hedeflerden biri olduğunu belirtti.

İmzalanan mutabakat, iki ülke arasında madencilik ve enerji alanlarında daha somut ve ticari düzeyde iş birliklerinin önünü açacak bir temel çerçeve olarak değerlendiriliyor.

ENERJİ VE TABİİ KAYNAKLAR BAKANLIĞININ BAĞLI KURULUŞLAR ARASINDA MADENCİLİK ALANINDA STRATEJİK ORTAKLIK GELİŞTİRİLMESİ ADINA ‘FOSFAT ALANINDA MUTABAKAT ZAPTI’ İMZALANDI.