ADÜ'nün mekânsal öğretim tasarımı IAC 2026 bilim programında

Araştırma IAC 2026'da sunuldu:

Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu Bilim İnsanı Destek Programları Başkanlığı (BİDEB) 2218-Yurt İçi Doktora Sonrası Araştırma Burs Programı kapsamında yürütülen çalışma, Dr. Ayşe Tosun yürütücülüğünde ve Doç. Dr. Alaattin Arıkan danışmanlığında Aydın Adnan Menderes Üniversitesi'nde geliştirildi. Çalışmanın çıktılarından biri, 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya NEST Kongre Merkezi'nde düzenlenen 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026) bilimsel programına kabul edilerek interaktif sunum formatında paylaşıldı.

Sunum, alanında uluslararası bir platform olan kongrede, uzay eğitimi ve mekânsal öğrenme alanındaki uygulamalı öğretim tasarımlarını tanıttı; bu sayede araştırmanın uluslararası görünürlüğü arttı ve Türkiye'de yürütülen mekânsal yetkinlik geliştirme çalışmalarının bilimsel toplulukla paylaşılması sağlandı.

Disiplinler ötesi öğretim tasarımı ve dijital oyun:

Araştırma, ortaokul düzeyindeki sosyal bilgiler, fen bilimleri, matematik ve astronomiyi bir araya getiren disiplinler ötesi bir öğretim tasarımı üzerine odaklandı. Tasarımın ana hedefi, öğrencilere mekânsal düşünme becerilerini kazandırmak ve mekânsal görevlerde yaşanan kaygıyı azaltmaktı.

Bu kapsamda geliştirilen öğretim materyaliyle eş zamanlı olarak bir dijital oyun üretildi. Oyun, gökyüzündeki referans noktalarını kullanarak yön bulma becerisini günlük çevre deneyimleriyle ilişkilendiriyor; böylece öğrencilerin iki boyutlu gösterimler ile üç boyutlu zihinsel modellendirme arasında bağlantı kurması destekleniyor. Çalışma, oyun tabanlı öğrenme ile mekânsal görevlerde uygulamalı alıştırma imkânı sunarak öğrencilerin pratik deneyim kazanmasını amaçladı.

Mekânsal düşünme ve kaygının eğitimdeki yeri:

Mekânsal düşünme; nesnelerin, mekânların ve çevrelerin konum ilişkilerini anlama, farklı bakış açılarını zihinde canlandırma ve iki boyutlu ile üç boyutlu gösterimler arasında bağlantı kurma yetisini kapsar. Bu beceri, STEM alanlarında olduğu kadar coğrafya, sanat ve mimarlık gibi disiplinlerde de öğrenme ve problem çözme süreçlerini doğrudan etkiler.

Çalışma, mekânsal görevler sırasında öğrencilerin yaşadığı kaygının öğrenmeye katılımı nasıl sınırlandırabildiğini vurguladı. Mekânsal kaygı, dikkat kaybı, zihinsel kaynakların endişeye yönelmesi ve çözüm üretmede tereddüte yol açarak öğrencilerin bu tür etkinliklerden kaçınmasına neden olabiliyor. Bu nedenle araştırmada öğretim tasarımının hem bilişsel hem duygusal gereksinimleri birlikte ele alması hedeflendi; hangi görevlerde kaygı oluştuğu ve hangi desteklerin gerektiği sistematik olarak değerlendirildi.

Sunumda, öğretim tasarımının kaygıyı azaltmaya yönelik stratejileri ve dijital oyunun sağladığı etkileşimsel geri bildirim örnekleri paylaşıldı; bu yaklaşımlar, öğrenci motivasyonunu yükseltmeye ve tekrarlayan deneyimlerle beceri gelişimini hızlandırmaya odaklandı.

Kongredeki oturum, araştırmanın eğitim uygulamalarına dönük çıkarımlarını ortaya koydu ve katılımcılara öğretim materyallerinin sınıf içinde uygulanabilirliğine dair bulgular sundu.

IAC 2026, Türkiye Cumhuriyeti Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliğinde ve SAHA İstanbul eş ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Kongrede TUA, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu UZAY, ROKETSAN, NASA ve Avrupa Uzay Ajansı (ESA) gibi kurumlar yer aldı; bu ortam, bilimsel paylaşım ve uluslararası iş birliği için önemli fırsatlar sundu.

Araştırmanın IAC 2026 bilim programına kabul edilmesi, Türkiye'de uzay eğitimine yönelik yapılan çalışmaların uluslararası alanda görünürlüğünü artırırken, uzay bilinci ve insan kaynakları geliştirme hedeflerine yönelik eğitim boyutunu da güçlendirdi. Çalışma, erken yaşta mekânsal beceri gelişiminin desteklenmesi gerektiğini ve bu alandaki öğretim yaklaşımlarının ülkenin uzun vadeli uzay hedefleriyle doğrudan ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Sonuç olarak, BİDEB 2218 programı kapsamında geliştirilen bu disiplinler ötesi tasarım ve dijital uygulama, hem eğitim pratiğine dönük somut öneriler sundu hem de Türkiye'nin uzay bilinci ve insan kaynağı geliştirme hedeflerine katkı sağlayacak bir yaklaşımı uluslararası bilim çevresiyle buluşturdu.

ADÜ’DEN ULUSLARARASI UZAY KONGRESİ IAC 2026’YA BİLİMSEL KATKI