Trump'ın BM 81. Genel Kurul konuşmasının özeti:
ABD Başkanı Donald Trump, Birleşmiş Milletler 81. Genel Kurulu'na hitap ederek ülkesinin gücüne vurgu yaptı ve uluslararası gündemin baş maddesi olarak İran'ı gösterdi. Konuşmasına ABD'nin 250. yıl dönümünü anarak başlayan Trump, ülkesinin "geri döndüğünü" ve yönetimi altında bir "altın çağ" yaşadığını savundu.
İran için kullandığı ifadelerde Trump, rejimi "dünyada terörün bir numaralı sponsoru" olarak niteledi ve "İran’ın nükleer silaha sahip olmasına asla izin vermeyeceğim" dedi. Trump, göreve gelir gelmez başlattıklarını belirttiği nükleer müzakerelerin İran tarafından reddedildiğini, ardından düzenlenen askeri operasyonlarla İran'ın birçok kapasitesinin yok edildiğini öne sürdü.
İran'a yönelik iki seçenek ve ara seçim vurgusu:
Trump, İran’a karşı izlenecek iki yolu açıkça ortaya koydu: ülkenin yeniden yapılanmasına olanak verecek bir anlaşma yapmak ya da İran'ı hızla ortadan kaldıracak ve ona nükleer veya konvansiyonel gelecek bırakmayacak askeri adımlar atmak. Trump, "Ben, seçimlerden hemen sonra bir anlaşmaya varacağımıza inanıyorum" diyerek ara seçimlerin sonucu beklentisinin İran yönetimini etkileyeceğini söyledi.
Ayrıca, seçimlerin İran konusunda kendisi için belirleyici olmadığını vurguladı: "Ben aday değilim. İki buçuk yıl daha burada olacağım" ve İran konusunda seçimleri dikkate almadığını belirtti. En önemli hedefinin İran'ın asla nükleer silaha sahip olmaması olduğunu tekrar etti.
Askeri operasyonlar, ekonomik izolasyon ve iddia edilen hasarlar:
Trump, geçen yıl başlayan operasyonlara atıfta bulunarak isimlendirdiği operasyonlarla İran'ın birçok askeri kapasitesinin yok edildiğini ileri sürdü. Bu iddialar arasında deniz birimlerinin etkisiz hale getirilmesi, hava kuvvetleri ve radarların yok edilmesi ve füze ile İHA üretim kapasitesinin büyük ölçüde zayıflatılması yer aldı. Trump, İran ekonomisinin çöktüğünü, enflasyonun ise yüzde 300'ün oldukça üzerinde olduğunu söyledi.
Ek olarak Trump, Hürmüz Boğazı'ndaki nakliyattan bahsederek ABD Donanması'nın 1 milyar varilden fazla petrolün güvenli geçişine eşlik ettiğini belirtti. İran'ı, sivil gemilere ateş açarak varılacak bir ateşkesi ihlal etmekle suçladı ve BM Güvenlik Konseyi'nde bu eylemleri kınayan karara teşekkür etti.
Trump, tüm ülkelere İran'ı ekonomik olarak tecrit etme çağrısı yaptı ve birlikte hareket edilirse "dünyanın İran tehdidinden kurtulacağını" savundu.
Gazze, Venezuela, Küba ve diğer dış politika hamleleri:
Trump konuşmasında Gazze'yle ilgili adımlarını da anlattı. Bir yıl içinde Gazze'de savaşı sona erdirme iddiasında bulunan Trump, Gazze Barış Kurulu'nun kurulduğunu ve kendisinin başkanlığını üstlendiğini söyledi. Kurula katılan yaklaşık 30 ülkeyi ve Fas, Bahreyn, Katar, Kuveyt, Kazakistan, Suudi Arabistan, Türkiye gibi katkıda bulunan devletleri teşekkürle anladı. Bu yardımların Gazze'nin yeniden imarı ile yardım çalışmalarına yönlendirildiğini belirtti.
Venezuela'ya yönelik askeri operasyon ve enerji anlaşmasına da değinen Trump, geçen ay imzalandığını söylediği anlaşmanın 65 milyar varil petrolü kapsadığını ve bunun enerji maliyetlerini düşüreceğini ileri sürdü. Ayrıca Küba'yı "başarısız bir devlet" olarak nitelendirip yönetimi üzerinde baskı uyguladıklarını savundu; Marco Rubio'nun müzakereler yürüttüğünü söyledi.
Grönland ile yapılan bir anlaşmadan bahseden Trump, bu düzenlemenin ABD'ye stratejik denetim sağlayacağını ve iki büyük üs inşa edileceğini iddia etti. NATO içindeki savunma harcamalarının da artırılması gerektiğini vurguladı.
Diğer başlıklar: adalet, yapay zeka ve diplomatik tepkiler
UCM'yi (Uluslararası Ceza Mahkemesi) eleştiren Trump, mahkemeyi "Amerikan karşıtı" olarak niteledi ve üye ülkelere kurumdan çekilme çağrısında bulundu. Yapay zekaya ilişkin olaraksa terimi değiştirme önerisi getirdi; "yapay" sözcüğünün olumsuz çağrışımına dikkat çekip bunun yerine "super intelligence (SI)" kullanımını önerdi.
Konuşma sırasında İran ve Küba heyetleri Trump'ın ifadelerine tepki olarak Genel Kurul salonunu terk etti. İran heyetinin çoğu, konuşmanın başlamasından yaklaşık 10 dakika sonra ayrılırken yalnızca bir kişi yerinde kaldı. İran Cumhurbaşkanı ve Dışişleri Bakanı konuşma sırasında salonda değildi.
Trump ayrıca, görevi süresince gümrük ve diğer araçlarla sekiz büyük anlaşmazlığı çözdüğünü, Rusya-Ukrayna savaşıyla ilgili olarak da hızlı bir çözüm sağlanacağına inandığını söyledi ve dünya liderlerine bu yönde çağrıda bulundu.
Genel olarak Trump'ın konuşması, İran'ın nükleer hedeflerine karşı sıfır tolerans politikasını, ara seçimlerin kısa vadeli diplomasi üzerinde belirleyici olacağına dair değerlendirmesini ve bölgesel istikrar için hem ekonomik baskı hem de askeri seçenekleri masada tuttuğunu ortaya koydu. Konuşma sonrası diplomatik tepkiler, özellikle İran ve Küba heyetlerinin salonu terk etmesiyle anında geldi.
TRUMP: "İRAN MESELESİ ŞÖYLE YA DA BÖYLE, HIZLI BİR ŞEKİLDE ÇÖZÜLECEK"
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!