Seddülbahir Kalesi EMYA 2026 Adayı: Çanakkale'nin Gazi Kalesi Avrupa'da Yarışıyor

Seddülbahir Kalesi EMYA 2026 Adayı: Çanakkale'nin Gazi Kalesi Avrupa'da Yarışıyor Seddülbahir Kalesi, Tarihi Gelibolu Yarımadası'nda bir asır sonra gerçekleştirilen kapsamlı restorasyonun ardından, Avrupa'nın en prestijli müzecilik ödüllerinden European Museum of the Year Award (EMYA) 2026 için aday gösterildi. Kale, Çanakkale Boğazı'nı geçmek isteyen itilaf donanmalarının ilk bombaladığı ve ilk şehitlerin verildiği yer olarak tarihe geçtiği 3 Kasım 1914 tarihiyle de hafızalara kazınmıştır. Restorasyon ve Açılış 17. yüzyıla tarihlenen ve IV. Mehmet'in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılan Seddülbahir Kalesi, zaman içinde doğa koşulları ve savaş hasarı nedeniyle ağır tahribata uğradı. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı tarafından 2015'te başlatılan restorasyon ve çevre düzenlemesi çalışmaları tamamlandı. Kale, 18 Mart Şehitleri Anma Günü ve Çanakkale Deniz Zaferi’nin 108’inci yıldönümünde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından ziyarete açıldı. Ziyaretçi Deneyimi ve Buluntular Seddülbahir Kalesi Müzesi, ziyaretçilere kalenin 17. yüzyıldan günümüze uzanan tarihini aktarıyor. Ziyaretçiler, kalede bulunan kabristanı görüp, 1915 Çanakkale Savaşları dönemine ait bölümleri, o dönemin savaş malzemelerini ve belgelerini inceleyebiliyor. Restorasyon ve kazı çalışmaları sırasında ortaya çıkan eserler arasında Osmanlı asker künyeleri, Fransız cep saati, Osmanlı el bombası, Krupp topu namlu temizleme harbisi, Fransız ve Senegal asker palaları, Osmanlı mavzer süngüleri, Osmanlı süngü kını, Osmanlı palaska barutluğu, Osmanlı, Fransız ve Avustralya asker üniforması kol düğmeleri, mermiler ve Fransız mühimmat sandığı gibi objeler yer alıyor; bu parçalar savaşı ve dönemin izlerini yaşatıyor. EMYA Adaylığı ve Değerlendirme Seddülbahir Kalesi'nin EMYA 2026 adaylığı hakkında değerlendirmede bulunan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir şunları söyledi: "Çanakkale Tarihi Alan’da bulunan Seddülbahir Kalesi, Avrupa’da yılın en iyi müzesi ödülüne aday oldu. Kültür ve Turizm Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy’un da duyurduğu gibi, Haziran ayında İspanya’da yapılacak olan yarışmanın sonucunda Seddülbahir Kalesi’nin Avrupa’da yılın en iyi müzesi ödülünü alacağını düşünüyoruz. Tarihi Alan Başkanlığı olarak çok heyecanlıyız, çok da iddialıyız. Çünkü Tarihi Alan Başkanlığı olarak Çanakkale’deki bütün tarihi mekanları özgürlüğünü koruyarak ama modern bir bakışla ziyarete açık hale getiriyoruz ve bütün tarihi mekanlara müze konseptinde işlev veriyoruz. Bugüne kadar da çok başarılı işler ortaya çıktı." Alan Başkanı ayrıca şu değerlendirmeyi paylaştı: "Tabii ki Seddülbahir Kalesi’nin tarihi derinliği var. Seddülbahir Kalesi, yüzyıllar boyunca Çanakkale Boğazı’nın girişinde, Çanakkale Boğazı’na muhafızlık etmiş tarihi bir mekandır. Aynı zamanda Seddülbahir Kalesi, Çanakkale savaşları sırasında gazi olmuş, o büyük savaşa tanıtlık etmiş, o büyük zaferi görmüş gazi bir mekandır. Tarihi Alan Başkanlığı olarak restorasyonundan sonra 2023 yılında Sayın Cumhurbaşkanımızın da teşrifleriyle hizmete açmış olduğumuz Seddülbahir Kalesi çok kısa bir zaman içerisinde gerçekten çok ziyaret edilen ve o manevi atmosferi aktarabilen bir müze haline geldi. İçi çok özgün bir şekilde teşhir ve tanzim edildi. Bu da ilgili otoriterler tarafından değerlendirilerek Avrupa’da yılın en iyi müzesine EMYA ödülüne aday gösterildi. Umuyorum ki hem Çanakkale’nin hem de Türkiye’nin yüzünü ağartacak bir ödülle, Avrupa’nın en iyi müzesi ödülüyle döneriz Türkiye’ye. Biz de Tarihi Alan Başkanlığı olarak büyük bir mutluluk duyarız. Bütün çalışmalarımızda Kültür ve Turizm Bakanlığımızın, Sayın Cumhurbaşkanımızın her zaman desteğini görüyoruz. Çanakkale Tarihi Alan’ı dünyanın en iyi korunmuş, en büyük açık hava müzesi haline getirmek istiyoruz." Tarihi ve Mimari Özellikler Seddülbahir Kalesi, Çanakkale’nin Eceabat ilçesine bağlı Seddülbahir Köyü’nde, 1. derece arkeolojik-askeri-harp tarihi-kentsel sit alanı içinde yer alır ve Gelibolu Yarımadası’nın en güney ucunda konumlanır. Boğaz girişinde Ertuğrul (Cape Helles) ve Morto Koyları arasında, burun üzerinde bulunan kale, yaklaşık 22 bin metrekarelik bir alana yayılmıştır. "Seddü’l-bahr" yani 'denizin seddi' anlamına gelen kale, Venedik saldırılarına karşı 17. yüzyılda inşa edilmeye başlanmış olup Osmanlı tarihinde banisi kadın olan ilk askeri yapı olma özelliğini taşır. Kalede asimetrik düzensiz plan, dört köşede birer ve kuzeybatı köşesinde bir olmak üzere 5 burç ve güneydoğudan kuzeybatıya doğru 3 kademeli sur yapısı bulunur. Kadın Mimarisi ve Tarihi Önemi İsmail Kaşdemir, kalenin bir kadın tarafından yaptırılmış olmasının önemine dikkat çekerek, "Seddülbahir Kalesi aynı zamanda bir savunma yapısı olarak bir hanımefendi, bir kadın tarafından yaptırılmıştır. Bu da Türk tarihinde çok önemli bir noktadır. 4. Mehmet’in annesi Hatice Turhan Sultan tarafından inşa ettirilmiş bu kale, yıllarca hem Çanakkale Boğazı’na muhafızlık etmiş, hem de Mehmetçiğin ayak izlerine sahip olmuş, hem de tarihi hatıraları duvarlarında barındıran tarihi bir mekandır. Dolayısıyla Seddülbahir Kalesi’nin aynı zamanda bir kadın tarafından yaptırılmış olması da kalenin özelliğini arttırmaktadır." EMYA 2026 sonucunun Haziran ayında İspanya'da açıklanması bekleniyor. Seddülbahir Kalesi adaylığı, hem Çanakkale'nin hem de Türkiye'nin kültürel mirasının uluslararası alanda daha görünür hale gelmesine katkı sağlamayı hedefliyor. Çanakkale Savaşları'nın Gazi Kalesi Seddülbahir Kalesi Avrupa'nın en prestijli ödülü EMYA 2026'ya aday

Seddülbahir Kalesi EMYA 2026 Adayı: Çanakkale'nin Gazi Kalesi Avrupa'da Yarışıyor

Çanakkale'deki Seddülbahir Kalesi, restorasyonla açık hava müzesi haline getirildikten sonra European Museum of the Year Award (EMYA) 2026'ya aday gösterildi.