Çanakkale'de Küçükanafarta Tarihi Türk Mezarlığı Keşfi
Çanakkale’nin Eceabat ilçesi Küçükanafarta köyünde yürütülen çalışmalar, 100 dönümlük bir alanda Orta Asya Türk defin geleneğine benzer biçimde düzenlenmiş 8 bin 731 mezarın tespit edildiğini ortaya koydu. Yapılan yaş analizleri ve arşiv araştırmaları, mezarlığın Anadolu’dan Rumeli’ye geçen ilk Türk topluluklarıyla bağlantılı olabileceğine işaret ediyor. Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığınca Devlet Arşivlerinde yapılan incelemede köye ait en eski belgenin 1475 tarihli olması, bölgede bu tarihten önce yaşamın sürdüğünü gösterdi.
Keşif ve tespitlerin önemi
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, keşfin tarihî değeri ve mezarlıkla ilgili yapılan tespitleri aktardı:
"Çanakkale Tarihi Alan’da bulunan Küçükanafarta köyündeki tarihi mezarlıkta Türk tarihi açısından çok önemli bir sayfa açılıyor. 8 bin 731 mezarın ortaya çıktığı bu tarihi mezarlıkta Rumeli’ye geçen ilk Türklerin mezarları, yani Gazi Süleyman Paşa’nın ve arkadaşlarının mezarları, akıncıların mezarları tespit edildi. Şu anda burada bulunduğumuz bu tarihi mezarlıkta gerçekten Türk tarihi açısından tapu senedi, Türk milletinin mührü olarak kabul edilecek mezarlık ve mezarlar ortaya çıktı. Buradaki mezarlıkta, Türkistan coğrafyasındaki defne benzer şekilde definler yapılmış. Anadolu’daki Türk varlığı için Ahlat Mezarlığı neyse Rumeli’deki, Balkanlar’daki ve Avrupa’daki Türk varlığı için Küçükanafarta Tarihi Mezarlığı o önemde ve mahiyette. Tarihi Alan Başkanlığı olarak buradaki mezarlığı tespit ettikten sonra çalışmalarımıza başladık. Gerek sanat tarihçilerimizden gerek tarihçilerimizden gerek üniversitelerimizden bilgi, belge ve görüşlerini aldık. Buradaki definlerin, bu mezarlığın 1300’lü yıllardaki Rumeli’ye geçen ilk Türklere ait olduğunu tespit ettik. Çok heyecanlıyız. Gerçekten buradaki Türk milletinin mührü, Türk milletinin tapu senetleri hükmünde olan bu mezar taşları bizim için çok çok önem ifade etmekte"
Restorasyon ve ziyaretçi hedefleri
Başkan Kaşdemir, yürütülen çalışmaların ilerleyişi ve hedeflerle ilgili şu bilgileri paylaştı:
"Şu ana kadar yapmış olduğumuz 100 dönümlük bu alandaki çalışmalarımızın 4’te 3’ünü Çanakkale Tarihi Alanı Başkanı olarak bitirmiş vaziyetteyiz. İnşallah yakın bir zamanda tamamını ihya edip buradaki Türk mezarlığını tamamlamış oluruz. Buradaki çalışmalarımızın sonuna geldiğimizde inşallah burası çok önemli bir ziyaret noktası olacak. Zaten Tarihi Alan’daki Çanakkale Savaşları’ndan sonraki şehitliklerimiz hepimizin malumu ve daha önceki tarihlerde 1300’lü yıllardaki buradaki Türk varlığının da ortaya çıkmış olması tarihi bir vesika olarak çok önem ifade edecek. O yüzden Tarihi Alan Başkanlığı olarak tarihimize sahip çıkmaya devam ediyoruz. Buradaki her bir mezara göz bebeğimiz gibi bakıyoruz. Burası tamamlanıp, bittiği zaman da artık Türk vatanının Trakya topraklarında Ahlat gibi bir tarihi mezarlık ortaya çıkmış olacak. İnşallah sonuna yaklaştığımızda buradaki mezarlığı hep beraber ziyaret ederiz. Devlet erkanımızla birlikte, milletimizle birlikte buradaki Türk milletine ait tapu senetlerini, Türk milletine ait mühürleri hep beraber görmüş oluruz"
Bilimsel incelemeler ve benzerlikler
Çalışmalar kapsamında mezar taşları üzerinde tahliller ve karbon testleri yapıldığı, sanat tarihçileri ve üniversite uzmanlarının mezar formlarını incelediği belirtildi. Başkan Kaşdemir, bulguların mezar taşlarının ve defin biçimlerinin Türkistan coğrafyası ile benzerlik taşıdığını vurguladı:
"Tarihi Alan Başkanlığı olarak çok özel ve ihtimamlı bir çalışma içerisine girdik. Özellikle çok önemli tarihçilerimizden, dönemin otorite kabul edilecek tarihçileriyle görüştük. Onlardan raporlar aldık, çalışmalar yaptık. Mezar taşları üzerinde tahliller, karbon testleri yaptırdık. Bununla birlikte sanat tarihçileri buradaki mezar formlarını, mezar taşları yapılarını incelediler ve buradaki hem mezarlığın hem mezar taşı biçimlerinin Türkistan coğrafyası ile benzerlik gösterdiği ortaya çıktı. Zaten gördüğünüz gibi buradaki yüksek mezar taşları, balbal taşları gibi yükselmekte ve bizler için de bunlar çok önem ifade etmekte. Çanakkale Tarihi Alan Bölgesi’nde Ahlat Mezarlığı’na benzer bir tarihi Türk mezarlığı ortaya çıkmakta"
Bu keşif, Çanakkale ve Balkanlar tarihindeki Türk varlığını belgeleyen önemli bir arkeolojik ve tarihî kaynak olarak değerlendiriliyor; çalışmalar devam ediyor ve alanın gelecekte ziyaretçi akınına uğrayan bir merkez haline getirilmesi hedefleniyor.
ECEABAT İLÇESİNDE TÜRKLERİN BALKANLARA GEÇİŞİNDEKİ İLK MEZARLIK KEŞFEDİLDİ. MEZARLIKTA YAPILAN İNCELEMELERDE 8 BİN 731 ADET MEZARIN VAR OLDUĞU BELİRLENDİ.
