İran'ın 'Kalabarg' Elektronik Kuponu: Yaşam Pahalılığına Yeni Çözüm

İran'ın 'Kalabarg' Elektronik Kuponu: Yaşam Pahalılığına Yeni Çözüm İran hükümeti, 28 Aralık 2025'te başlayan protestolar ve yükselen enflasyonun ardından artan yaşam pahalılığına karşı yeni bir adım atarak "Kalabarg" adlı elektronik kupon uygulamasını hayata geçirdi. Uygulama, temel gıda maddelerine erişimi kolaylaştırmayı ve döviz sübvansiyonlarından kaynaklanan rantı azaltmayı hedefliyor. Kalabarg nedir, kimlere nasıl fayda sağlayacak? Kalabarg sistemi, devlet tarafından vatandaşlara tanımlanan dijital bir belge ya da kredi mekanizması olarak çalışıyor. Sistemle hanelerin süt, peynir, yağ, pirinç, et ve yumurta gibi temel gıda maddelerine ulaşımı kolaylaştırılması amaçlanıyor. Yetkililer, uygulamanın piyasalarda kısmi rahatlama sağladığını belirtiyor. Piyasadaki yansımalar ve fiyat hareketleri Protestolar öncesinde hızlanan fiyat artışları, bazı ürünlerin market raflarından kısa süreliğine kaybolmasına yol açmıştı. Yetkililer ve sektör temsilcileri, bunun spekülatif hareketler, dağıtım zincirindeki aksamalar ve ekonomik baskılarla bağlantılı olduğunu söylüyor. Son dönemde zincir marketler ve perakende noktalarında temel ürünlerin yeniden temin edildiği ve bazı kalemlerde fiyatlarda gerileme başladığı aktarılıyor. Kamuoyu ve vatandaşların tepkisi Vatandaşlar atılan adımlara temkinli yaklaşırken günlük hayat üzerindeki etkisini gündemde tutuyor. İranlı Zohre Nosrati, "Geçmişe göre ekonomideki olağan dışı durumlar nedeniyle fiyatlarda artış var. Hükümetin de yaşam pahalılığının önüne geçmek için aldığı kararlar var. Bu zamana kadar halk olarak birçok sorunla karşı karşıya kaldık. Bunu da atlatacağımızı düşünüyorum" dedi. Ali Rıza Ekberi ise, "Hükümetin elektronik kupan desteğinin yardımı oldu ancak yeterli değil. Fiyatlar geçmişe göre arttı. Yine de gördüğünüz gibi halk alışverişine devam ediyor" ifadelerini kullandı. Tercihli döviz kuru uygulamasındaki düzenleme Hükümet ayrıca tercihli döviz kuru uygulamasında düzenlemeye gitti. Uzun yıllardır süren bu sistem, bazı temel ürünlerin ithalatında dövizin serbest piyasa kurunun altında tahsis edilmesini öngörüyordu. Ancak düşük kur uygulamasının amacına uygun kullanılmaması, ithal ürünlerin beklenen fiyatla piyasaya sunulmaması ve dağıtım zincirindeki denetim boşlukları nedeniyle eleştirildi. Ekonomi çevreleri, sistemin zamanla bir rant mekanizmasına dönüştüğünü ve fiyat artışlarını engellemede yetersiz kaldığını savunuyor. Hükümet, atılan adımların piyasada kısmi rahatlama sağladığını ve önümüzdeki dönemde fiyat istikrarının güçlendirilmesinin hedeflendiğini vurguluyor. İran hükümeti, yaşam pahalılığı ve yüksek enflasyon nedeniyle 28 Aralık 2025 başlayan protestoların ardından temel tüketim ürünlerindeki fiyat artışlarıyla mücadele etmek ve halkın gıda ürünlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla "Kalabarg" adlı elektronik kupon uygulamasını yürürlüğe koydu. İranlı yetkililer ise ülkedeki kriz sırasında market raflarında erişilemeyen bazı ürünlerin yeniden temin edilebildiğini ve çeşitli ürünlerin fiyatlarında düşüş yaşandığını açıkladı.

İran'ın 'Kalabarg' Elektronik Kuponu: Yaşam Pahalılığına Yeni Çözüm

İran, 28 Aralık 2025 sonrası artan enflasyon ve protestoların ardından temel gıdada erişimi kolaylaştırmak için "Kalabarg" adlı elektronik kuponu uygulamaya koydu.