Diplomasi hattında gerilim: Japonya büyükelçisi Muto bakanlığa çağrıldı

Olayın özeti:

Rusya Dışişleri Bakanlığı, Japonya’nın Moskova Büyükelçisi Akira Mutoyu, Devlet Başkanı Vladimir Putinin Kuril Adaları’ndaki İturup Adası ziyaretinin ardından çağırdı. Bakanlıkta yaklaşık 25 dakika kalan Muto, herhangi bir açıklama yapmadan ayrıldı.

Rusya’nın resmi tepkisi:

Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamaya göre Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Mihail Galuzin, Japon hükümetinin bazı üst düzey yetkililerinin Putin’in ziyaretiyle ilgili yaptığı açıklamaları sert biçimde protesto etti. Rus tarafı, Kuril Adaları üzerindeki egemenlik ve yargı yetkisinin değişmez olduğunu vurguladı ve bu statünün İkinci Dünya Savaşı sonrasında müttefikler arasında varılan ilgili anlaşmalar ile Birleşmiş Milletler Şartı çerçevesinde şekillendiğini belirtti.

Açıklamada ayrıca, Japonya’nın bu konudaki itirazlarını doğrudan ya da dolaylı yollarla sürdürmesinin kabul edilemez ve hukuka aykırı olduğu kaydedildi. Moskova, Tokyo’nun Batı’nın izlediği yaptırım politikalarına bağlılığı ve Kyiv yönetimine verdiği destek bağlamında uyarıldığını; Rusya’nın uygun gördüğü karşı önlemleri alma hakkını saklı tuttuğunu bildirdi.

Kuril ihtilafının tarihi ve bölgesel yansımaları:

Kuril Adaları üzerinde süregelen ihtilaf, İkinci Dünya Savaşı’nın son dönemlerine dayanıyor. Rusya, Japonya’nın «Kuzey Toprakları» diye anılan dört adayı savaşın son günlerinde topraklarına kattı; Japonya bu adaların geri verilmesini barış anlaşmasının imzasına bağlıyor. Kuril zinciri toplamda 56 adadan oluşuyor ve Hokkaido ile Kamçatka Yarımadası arasında yer alıyor.

Son yıllarda Moskova, bölgedeki askerî varlığını güçlendirdi; kaynaklarda İturup adasının bölgedeki başlıca askerî hava üssü olarak kullanıldığı belirtiliyor. Ayrıca geçtiğimiz ay Çin ve Rus savaş gemilerinin Kuril adalarındaki bir boğazdan ortak devriye geçişi yaptığı aktarılmıştı. Tokyo ise 24 Şubat 2022 sonrası uygulanan yaptırımlar kapsamında Batı ile paralel bir tutum sergilemişti.

Diplomatik çağrıların ve karşılıklı protestoların sürmesi, iki ülke arasında uzun süredir devam eden çözülmemiş sınır meselesinin jeopolitik ve askerî yansımalarının devam ettiğini gösteriyor. Moskova ve Tokyo arasındaki bu tırmanış, bölgesel güvenlik dinamikleri açısından yakından izleniyor.

Japonya'nın Moskova Büyükelçisi Akira Muto, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in Kuril Adaları'ndan İturup'a yaptığı ziyaretin ardından Tokyo yönetiminin protestosu üzerine Rusya Dışişleri Bakanlığa çağrıldı. Büyükelçi Muto, 25 dakika geçirdiği bakanlıktan herhangi bir açıklama yapmadan ayrıldı.