Ebru desenleri yapay zekâyla Ege sofralarına taşınıyor

ebru, teknoloji ve gastronomi: yeni bir servis dili

İzmirli akademisyenlerin öncülüğünde geliştirilen özel seramik koleksiyonu, geleneksel ebru sanatını yapay zekâ ile buluşturarak Ege’nin gastronomik hafızasını sofralara taşıyor. Yaşar Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Endüstriyel Tasarım Bölüm Başkanı Doç. Dr. Selin Gençtürk ile Dr. Didem Dönmez Karagözler tarafından yürütülen proje, servis ekipmanlarını sadece işlevsel nesneler olmaktan çıkarıp lezzetin kültürel bir anlatıcısına dönüştürmeyi hedefliyor.

projenin kökeni ve yaklaşımı:

"Veriden İze | İzden Ege’ye" adlı çalışma, Ege Bölgesi’nin doğası, zeytinyağı kültürü ve kıyı yaşamından aldığı görsel verileri çağdaş bir tasarım diliyle yorumluyor. Ekip, yapay zekâ destekli yöntemlerle ebru desenlerinin çizgisel ve dokusal özelliklerini seramik yüzeylere aktarıyor; böylece her parça hem görsel hem de anlatısal bir bağ kuruyor.

şeflerle ortak üretim ve lezzet odaklı tasarım:

Tasarım sürecinde profesyonel şeflerle birebir yürütülen çalışmalar, tabakların yalnızca estetik değil, lezzetin algılanışını da destekleyecek biçimde şekillendirilmesini sağladı. Koleksiyonda, özellikle beşinci temel tat umami'yi öne çıkaracak sunumlar için renk, doku ve form tercihleri öne alındı; böylece servis, yemeğin tadını ve sunumunu aktif şekilde destekliyor.

kültürel hafızanın çağdaş yorumu

Doç. Dr. Selin Gençtürk, projenin amacını "Gastronomi deneyiminin yalnızca yemekle değil, kullanılan servis ekipmanıyla da şekillendiğine inanıyoruz" sözleriyle özetliyor. Dr. Didem Dönmez Karagözler ise seramik parçaların Ege’nin doğası ve gastronomik hafızasından izler taşıdığını belirtiyor ve geleneksel üretimi çağdaş tasarım ile bir araya getirmenin hedeflendiğini vurguluyor.

sergi ve gelecek vizyonu:

Koleksiyon, "Veriden İze | İzden Ege’ye" sergisiyle İzmir Ticaret Odası Sergi Salonu’nda izleyiciyle buluştu. Proje ekibi, bu çalışmayı ilerleyen süreçte Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesini kapsayan geniş ölçekli bir Tasarım Atlasına dönüştürmeyi planlıyor; böylece bölgesel gastronomi ve kültürel mirasın tasarım aracılığıyla görünürlüğü artırılacak.

Bu girişim, geleneksel el sanatlarını ve yerel mutfak kültürünü yeni teknolojilerle harmanlayarak servis nesnelerinin rolünü yeniden düşünmeye davet ediyor. Ebru motiflerinin yapay zekâyla yeniden yorumlanması, seramikleri sadece sunum öğesi olmaktan çıkarıp sofranın anlatısal ve estetik odağı haline getiriyor.

DOÇ. DR. SELİN GENÇTÜRK (SOLDA) İLE DR. DİDEM DÖNMEZ KARAGÖZLER (SAĞDA)