Menengiçle ekmeğini çıkaran köy: Sason'da kahve, sabun ve çitlembik

Menengiç toplama ve işleme süreci:

Batman'ın Sason ilçe kırsalında sonbahar aylarının gelmesiyle birlikte ormanlık alanlarda doğal olarak yetişen menengiç, köylüler için önemli bir gelir kaynağına dönüşüyor. Sabahın erken saatlerinde ormana gidilerek toplanan menengiçler evlere getirilip yıkanıyor, kabuklarından ayrıldıktan sonra kurumaya bırakılıyor.

Kuruyan ürünlerin farklı değerlendirme yöntemleri bulunuyor: bir bölüm ezilerek kahve yapımında kullanılıyor, olgunlaşmış meyveler tuzla kavrularak yörede 'çitlembik' adıyla bilinen kışlık çereze dönüştürülüyor. Kırmızı renkte toplanan menengiçler ise kazanlarda yaklaşık iki gün kaynatılarak doğal sabun haline getiriliyor.

Ürünlerin kullanım ve satışa hazırlanması:

Elde edilen kahve, çitlembik ve doğal sabun hem ailelerin kendi ihtiyaçları için tüketiliyor hem de pazara sunularak ek gelir sağlanıyor. Doğal sabunun satış fiyatı habere göre 750 liradan alıcı buluyor. Hazırlık sürecinde meyvenin kurutulması, kavurma ve uzun kaynatma aşamaları yöresel bilgiyi ve emek yoğun işlemleri içeriyor.

Sason'da menengiç toplama ve işleme, bölge halkının sonbahar dönemindeki ekonomik döngüsünde belirgin bir yere sahip. Toplama, işleme ve satış zinciri aile bütçelerine doğrudan katkı sağlarken, ürünler yerel tüketim alışkanlıklarının da bir parçası olarak korunuyor.

Yerel anlatım ve deneyim:

Konuyla ilgili konuşan İsmet Çelik, 'Ekim ayında olgunlaşma döneminde ormandan topladığımız menengiçleri eve götürüp yıkıyor, kabuklarından ayırdıktan sonra kurumaya bırakıyoruz. Kuruyan menengiçlerin bir kısmını ezerek kahvesini yapıyoruz. Tam olgunlaşanların bir bölümünü de tuzla kavurarak çitlembik haline getiriyor ve kışın uzun akşamlarında çerez olarak tüketiyoruz. İhtiyacımızdan fazla olan menengiçleri ise satarak geçimimizi sağlıyoruz' diyerek uygulanan adımları ve ekonomik önemini özetliyor.

BATMAN'IN SASON İLÇE KIRSALINDA VATANDAŞLAR SONBAHAR AYLARINDA ORMANDA DOĞAL OLARAK YETİŞEN MENENGİÇLERİ TOPLAYARAK KAHVE, DOĞAL SABUN VE KIŞLIK ÇEREZ OLARAK DEĞERLENDİRİYOR.