Eğirdir'de Yılda 20 Bin Tıbbi Sülük: Türkiye'nin İlk Kamu Üretim Merkezi
Isparta'nın Eğirdir ilçesinde faaliyet gösteren Eğirdir Su Ürünleri Araştırma Enstitüsü (SAREM), Türkiye'nin ilk kamuya ait tıbbi sülük üretim merkezinde yürüttüğü çalışmalarla sağlık alanına yönelik faaliyetlerini sürdürüyor. Enstitü, 1987 yılında Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından kuruldu.
Merkez ve üretim
SAREM bünyesinde yaklaşık 15 yıldır sürdürülen yetiştiricilik çalışmaları kapsamında Hirudo verbana türü tıbbi sülükler üretiliyor. Üniversitelerin veterinerlik, kimya, tıp ve eczacılık fakülteleri ile özel sektör iş birlikleri doğrultusunda merkezde yılda yaklaşık 20 bin adet tıbbi sülük üretimi gerçekleştiriliyor. Üretilen sülükler kontrollü ve steril sistemlerde yetiştirilerek bilimsel araştırmalarda ve tıbbi uygulamalarda kullanılıyor.
Araştırma faaliyetleri
Tıbbi Sülük Araştırma ve Üretim Merkezi, 2000'li yılların başında başlatılan popülasyon çalışmalarının ardından 2021 yılında projelendirilerek kuruldu ve aynı yıl Tarım ve Orman Bakanlığı'ndan yetiştiricilik izni aldı. Tesiste biyoloji, ekoloji, genetik, popülasyon dinamikleri, mikrobiyota ve hastalıklar üzerine araştırmalar yürütülüyor.
Sektöre katkı ve amaç
Su Ürünleri Yüksek Mühendisi Mehmet Pazar, enstitünün yaklaşık 40 yıldır Eğirdir içsularına yönelik projeler yürüttüğünü belirterek, merkezdeki çalışmaların tıbbi sülük popülasyonlarını izlemek, olası azalışları tespit edip nedenlerini araştırmak ve yetiştiricilik sektörüne katkı sağlamak amaçlı olduğunu vurguladı. Üretilen sülüklerin bir kısmı perakende satışa sunuluyor ve merkez AR-GE iş birlikleriyle popülasyonların korunmasına destek veriyor.
Uluslararası katılımlı çalıştay
SAREM tarafından 15-16 Nisan 2025 tarihlerinde Isparta'da düzenlenen Uluslararası Katılımlı Tıbbi Sülük Çalıştayı'na Türkiye'den ve yurt dışından bilim insanları, sektör temsilcileri ve kamu kurumları katıldı. Çalıştayda sülük biyolojisi, yetiştiricilik teknikleri, ticaret ve yasal düzenlemeler ele alındı.
Türler ve mevzuat
Dünya genelinde Hirudinea alt sınıfında yer alan 800'den fazla sülük türü bulunurken, bunlardan 15'inin tıbbi amaçlarla kullanıldığı bildirildi. Türkiye sularında Hirudo verbana ve Hirudo suliki türlerinin varlığı kaydedildi. 2014 yılında yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Yönetmeliği kapsamında sülük tedavisi belli kurallar dahilinde yalnızca yetkili merkezlerde uygulanabiliyor. Resmî verilere göre Türkiye'de tıbbi sülük avcılığına kota uygulanmakta ve yetiştiricilik faaliyetleri bakanlık onayıyla yürütülmektedir.
Eğirdir'de yılda 20 bin tıbbi sülük kontrollü ortamda üretiliyor
