Rahim Ağzı Kanseri: Aşı, Tarama ve Korunma İpuçları

Rahim ağzı kanserinde kritik verilerDünya Sağlık Örgütü verileri rahim ağzı kanserinin her yıl yüz binlerce kadına teşhis edildiğini gösteriyor. 2022 yılında yaklaşık 660 bin yeni vaka ve 350 bin ölüm kaydedildi. GLOBOCAN 2022 tahminleri ise 662 bin 301 yeni vaka ve 348 bin 874 ölüm bildiriyor. Mevcut eğilimler değişmezse 2050 yılından itibaren yeni vakalarda yüzde 56,8 oranında artış bekleniyor.NedenleriMemorial Antalya Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü’nden Prof. Dr. Onur Erol, 1-30 Ocak Rahim Ağzı Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında hastalığın nedenlerini açıkladı. Rahim ağzı kanseri, serviks bölgesindeki hücrelerin anormal büyümesiyle oluşur. En yaygın neden, cinsel yolla bulaşan HPV 16 ve 18 tipleridir. Ayrıca sigara kullanımı, çok sayıda cinsel partner, erken yaşta cinsel ilişki, bağışıklık sisteminin zayıflaması ve düşük sosyoekonomik durum riski artıran faktörlerdir.Belirti vermediği için tarama şartProf. Dr. Onur Erol hastalığın erken evrelerinde genellikle belirti vermediğini vurguluyor. İlerledikçe vajinal kanama, ilişki sonrası kanama, pelvik ağrı ve anormal akıntı görülebilir; bu yüzden belirtiler beklenmeden düzenli tarama yapılması önemlidir.Aşı koruyor, tarama devam etmeliHPV aşısı kansere yol açan yüksek riskli HPV tiplerine karşı yüksek koruma sağlar; yaklaşık yüzde 70-90 oranında rahim ağzı kanserini önleyebilir. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre öncelikli uygulama 9-14 yaş arası kız çocuklarında, cinsel aktivite başlamadan önce yapılmasıdır. 15-26 yaş arası gençler ve yetişkinler de aşılanabilir; koruma bir miktar azalır ama faydalıdır. Bazı ülkelerde erkek çocuklar da aşılanmaktadır. Aşı yapılsa bile tüm HPV tiplerini kapsamayabileceği için tarama testleri ihmal edilmemelidir.Ücretsiz tarama: KETEMTarama yöntemleri arasında Pap smear ile rahim ağzından hücre örneği alınarak anormal hücreler araştırılır; HPV DNA testi ise virüsün varlığını doğrudan tespit eder. Türkiye Sağlık Bakanlığı önerisine göre 30 yaşından itibaren, her 5 yılda bir HPV testi ve smear yapılması önerilmektedir. 30-65 yaş arası kadınlar düzenli tarama yaptırırsa kanser nedeniyle yaşam kaybı riski neredeyse sıfıra iner. Tarama ücretsiz olarak KETEM’lerde gerçekleştirilebilir.Korunma ve yaşam tarzıKorunma için prezervatif kullanımı bulaşmayı kısmen azaltır; tam koruma sağlamaz. Tek eşlilik veya partner sayısını sınırlamak riski düşürür. Sigara, HPV’nin kansere dönüşme riskini 2-4 kat artırır. Bağışıklık sistemini güçlendirmek için sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz, yeterli uyku ve stres yönetimi önemlidir; bunlar HPV enfeksiyonunun vücuttan atılmasına yardımcı olabilir.Tedavi ve erken tanının önemiKanserin evresi tedavi seçimini belirler; seçenekler arasında cerrahi müdahale, radyoterapi, kemoterapi ve immünoterapi yer alır. Prof. Dr. Onur Erol’un belirttiği gibi, "Erken evrede yakalandığında başarı oranı yüzde 90’ların üzerindedir". Doğru zamanda yapılan müdahale ile rahim ağzı kanseri büyük oranda kontrol altına alınabilir. MEMORİAL ANTALYA HASTANESİ’NDEN PROF. DR. ONUR EROL

Rahim Ağzı Kanseri: Aşı, Tarama ve Korunma İpuçları

WHO verilerine göre rahim ağzı kanseri aşı ve düzenli taramayla büyük ölçüde önlenebilir. Prof. Dr. Onur Erol erken tanı ve korunmanın önemini vurguluyor.