Çanakkale boğazı'nda mavi denizanası yoğunluğu: anlık rahatsızlık uyarısı

Çanakkale boğazı'nda artan mavi denizanası görüntüleri:

Çanakkale Boğazı'nda son dönemde sahile yakın bölgelerde yoğun şekilde gözlemlenen mavi denizanaları, dalış kamerasına takılan görüntüler ve vatandaşların paniklemesiyle dikkat çekti. ÇOMÜ Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Suat Ateş, bölgedeki artışı ve olası etkileri İhlas Haber Ajansı'na değerlendirdi.

Nedenleri ve ekosistemdeki rolü:

Prof. Dr. Ateş, Marmara ve Türk boğazlar sisteminde yaygınlaşan türün Rhizostoma pulmo olduğunu; bu popülasyonun Karadeniz kaynaklı su hareketleri ve türün kendi yüzme davranışlarıyla sisteme giriş yapabileceğini söyledi. Yüzeyde az görünse de 3-5 metre derinliklerde yoğunluk gösterebildiği belirtilen tür, besin zincirinde önemli bir yeri işgal ediyor.

Bu canlılar, fito ve zooplankton ile birlikte pelajik balık türlerinin larva ve yumurtalarını da tüketerek Karadeniz ekosisteminde predatör rolü oynuyor. Ateş, su sıcaklığı, yüzey suyu sıcaklıkları, besleyici element girişi ve tuzluluk gibi çevresel faktörlerin dağılım ve popülasyon oluşumunda belirleyici olduğunu vurguladı.

İnsan sağlığı etkileri ve alınacak önlemler:

Prof. Dr. Ateş, türün insan sağlığı açısından zehirli olmadığını ancak temas halinde anlık rahatsızlıklara neden olabildiğini ifade etti. Özellikle kuyruk bölgesindeki tentaküllerde bulunan küçük hücrelerin (metinde geçen: künodoblas ve knidosit/kridositler) içindeki kimyasal sıvının hafif çarpma ile yüzeye yayıldığını, bunun sonucunda yüzeyde kızarıklık, kaşıntı, acı ve yanma hissi görülebildiğini belirtti.

Ateş'in uyarısına göre, denize giren vatandaşlar bu canlıları gördüklerinde yön değiştirmeli ve şemsiye bölgesi yerine kuyruk bölgesine temas etmemeye özen göstermelidir; çünkü kridositlerin yayılımı kuyruk bölgesinden daha fazla olabiliyor. Ayrıca su içinde dokunma hissi olmayıp kara ortamına çıkıldığında yoğun acı hissedilebileceği de vurgulandı.

Mücadele yöntemleri hakkında konuşan Ateş, Rus ve Ukraynalı bilim insanlarının pelajik balıkların veya deniz kaplumbağalarının ortama adapte edilmesi gibi yaklaşımlar deneyimlediğini, ancak deniz kaplumbağalarının ılık ekosistemleri tercih etmesi nedeniyle Karadeniz'de sınırlı etkisinin olduğunu söyledi. Besleyici element girişlerinin azaltılmasının popülasyonu belli oranda düşürebileceği, ancak tamamen ortadan kaldırmanın besin zincirinde anomali yaratabileceği ifade edildi.

Özetle, mavi denizanası yoğunluğundaki artış geçici rahatsızlıklara yol açsa da sistemde doğal döngünün bir parçası olarak değerlendiriliyor; vatandaşlar ise görüldüğünde temastan kaçınma ve yön değiştirme kurallarına uymalıdır.

Çanakkale'de Mavi denizanaları için önemli uyarı: " Mavi denizanaları insan sağlığı açısından bir sıkıntı oluşturmuyor ama anlık rahatsızlıklara meydan verebiliyor"