Çıkrıkla geçmişi ilmek ilmek örüyor: 90 yaşında Mümtaze Karadaş

Mümtaze Karadaş'ın çıkrıkla örülen yaşamı:

Bolu'da yaşayan 90 yaşındaki Mümtaze Karadaş, yaklaşık yarım asırdır kendi kendine öğrendiği çıkrıkla yünleri ipliğe çevirerek çorap ve çeşitli kıyafetler örüyor. Teknolojinin yayılmasıyla kullanım alanı daralan çıkrık geleneğini sürdürmek Karadaş için hem üretim hem de kültürel mirasın devamı anlamına geliyor.

Geleneksel yöntem ve üretim süreci:

Karadaş, çıkrıkla yünü ince ipliklere dönüştürüyor; elde ettiği iplikleri el örgüsüyle çorap, don ve farklı giysilere dönüştürüyor. Bu yöntem, makine üretiminden farklı olarak zaman ve emek gerektiriyor. Karadaş, geçmişte pantolon, şalvar ve çorap gibi birçok giysinin yünle hazırlandığını, çıkrığın günlük yaşamda önemli bir işlevi olduğunu vurguluyor.

Yaşanmışlık, kaygı ve kuşak aktarımı:

Karadaş geleneği kendi kendine öğrendiğini ve kullanımın azaldığını şöyle anlatıyor: "Ben çıkrığı birazcık geç öğrendim. 40’lı yaşlarımda öğrendim. Yapmayı zorla kendi kendime öğrendim. Yata kalka öğrendim. Eskiden çıkrık çok kullanılıyordu. Pantolon, şalvar, çorap yünle yapılıyordu. Çıkrıkla yünü ipe dönüştürüyoruz, iple de çorap, don örüyoruz. Elimizle yapıyoruz. Eskisi gibi şimdi kullanılmıyor çıkrık artık öldü"

İlerleyen yaşına rağmen üretimi bırakmayan Karadaş, geleneğin yeni nesillere aktarılmasını arzuluyor: "Artık kolum bacağım tutmaz oldu, gözüm görmez oldu. Biz bu geleneği yaşatıyoruz. Seben’den çocuklarım, torunlarım öğrensin diye çıkrığı onlara getirdim ama üretmeyecekler herhalde". Buna karşın Karadaş, yarım asırlık tecrübesiyle çıkrığın yaşayan örneklerinden biri olmaya devam ediyor ve yerel kültürün somut bir tanığı olarak üretimini sürdürüyor.

BOLU’DA YAŞAYAN 90 YAŞINDAKİ MÜMTAZE KARADAŞ, KENDİ KENDİNE ÖĞRENDİĞİ ÇIKRIKLA YARIM ASIRDIR YÜNLERİ İPLİĞE DÖNÜŞTÜREREK ÇORAP VE ÇEŞİTLİ KIYAFETLER ÖRÜYOR. YILLARA MEYDAN OKUYAN KARADAŞ, UNUTULMAYA YÜZ TUTAN GELENEKSEL EL SANATINI YAŞATMAYA DEVAM EDİYOR.