Cop31 için uygulamaya odaklı eylem gündemi New York'ta açıklandı

New York'ta COP31 eylem gündeminin lansmanı:

COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, New York İklim Haftası kapsamında Birleşmiş Milletler nezdinde düzenlenen 'COP31 Eylem Gündeminin Lansmanı Üst Düzey Etkinliği'nde Türkiye'nin Antalya'da ev sahipliği yapacağı COP31 için hazırlanan eylem gündemini uluslararası kamuoyuna sundu. Konuşmasında 'Diyalog, Uzlaşı, Aksiyon' ilkelerine vurgu yapan Kurum, katılımcılara sürecin aktif ortakları olmaya davet etti: 'Diyalogla ilerleyelim. Uzlaşıyla güçlenelim. Eylemle sonuç alalım.' Etkinlikte UNFCCC taraf ülke temsilcileri, bakanlar, uluslararası finans kuruluşları ve BM yetkilileri yer aldı.

Gündemin yapısı ve 'uygulama' vurgusu:

Kurum, COP31 Eylem Gündemi'nin 10 öncelikli tema, 6 küresel hedef, 11 girişim ve 13 destekleyici çıktı üzerine kurulduğunu belirterek, gündemin amacını 'ortak hedefleri somut uygulamaya dönüştürmek' şeklinde özetledi. COP31 Başkanlığı vizyonunu 'Uygulama COP'u' olarak tanımlayan Kurum, artık daha fazla taahhüt açıklamanın ötesine geçilmesi; mevcut taahhütlerin sahada ölçülebilir sonuçlara dönüştürülmesinin hedeflendiğini söyledi. Finansmana erişim, kapasite geliştirme, teknoloji ve yatırımın ihtiyaçlarla eşleştirilmesi ile uluslararası iş birliğinin hızlandırılması başlıca sorular olarak öne çıktı.

2035 için belirlenen küresel hedefler:

Kurum, COP31'in 2035 Küresel Uygulama Hedefleri'ni tek tek açıkladı. Hedefler arasında elektriğin nihai enerji tüketimindeki payının %35'e çıkarılması, belediye atığı oluşumundaki öngörülen artışın en az yarıya indirilmesi, binalarda enerji yoğunluğunun en az %25 azaltılması ve küresel döngüsel malzeme kullanım oranının en az %15'e yükseltilmesi bulunuyor. Bu hedeflerin 2035'e kadar küresel emisyonlarda 8,5 ila 10 gigaton karbondioksit azaltım potansiyeline sahip olduğu kaydedildi.

Kurum, her hedef için uygulama araçlarını da paylaştı ve eylem gündeminin karşılıklı görüş alışverişiyle netleşeceğini belirtti. New York etkinliğinin ardından gündem çalışmaları Fiji Pre-COP ile devam edecek.

Öne çıkan girişimler ve destekleyici mekanizmalar:

Sunumda yer alan girişimler arasında COP31 Küresel Elektrifikasyon Girişimi, Küresel Yeşil Yük Koridorları Girişimi, Sıfır Atık, İstanbul Platformu ve Metan Üst Düzey Diyaloğu gibi atık ve metan azaltımına odaklanan inisiyatifler dikkat çekti. Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı ile sanayinin karbonsuzlaşmasında uygulama ve yatırımların hızlandırılması hedefleniyor.

En Az Gelişmiş Ülkeler Yeşil Sanayileşme Kolaylaştırma (LDC-GIF) Mekanizması ile bu ülkelerde proje fırsatlarının teknoloji ve finansmanla eşleştirilmesi amaçlanıyor. Kurum, LDC-GIF'in 'ihtiyaçtan projeye, projeden teknoloji ve finansmana' uzanan bağlantıyı kolaylaştıracağını belirtti.

Yapay zeka ve dijitale dayalı yaklaşımlar da eylem gündeminde yer aldı: Yapay Zeka Destekli Temiz Teknolojiler Girişimi ile temiz teknoloji pilotları geliştirilecek ve 2026 Antalya Yapay Zeka Taahhüdü ile yapay zekanın temiz teknolojiler için sorumlu kullanımı teşvik edilecek. Kentsel projelerin yatırım-hazır hale getirilmesi için SURFF ve Antalya Enerji Verimli Binalar Mutabakatı ile birlikte Uluslararası Sürdürülebilir Binalar Yarışması duyuruldu.

Ayrıca 'Akıllı, Dirençli ve Sürdürülebilir Şehirler Üst Düzey Diyaloğu' dijital teknolojilerin şehirlerde iklim eyleminde kullanılmasını destekleyecek; İklim Uygulama Köprüsü (BRIDGE) kapsamında açıklanacak İstanbul Deklarasyonu ile uluslararası iş birliği ve siyasi desteğin güçlendirilmesi hedefleniyor. Gençlere yönelik 'Çocuklar, Gençlik ve İklim Dirençliliği Antalya Üst Düzey Diyaloğu' ile iklim taahhütlerinin çocuklara ve gençlere duyarlı politika, finansman ve uygulamaya dönüştürülmesi amaçlanıyor.

Okyanuslar, sağlık ve Rio sözleşmeleri eksenleri:

Okyanus ve denizlere yönelik başlıklarda Bölgesel ve Uluslararası Okyanus İş Birliği Girişimi ve Deniz Çöpü Eylem Platformu ile ihtiyaç, iyi uygulama ve finansmanın eşleştirilmesi; 'Antarktika Mesajları Üst Düzey Diyaloğu' ile Antarktika'nın iklim araştırmalarındaki rolünün güçlendirilmesi hedefleniyor. Trabzon Eylem Çağrısı ile okyanusların korunması ve iklim dayanıklılığına yönelik ortak eylemler desteklenecek.

Gıda güvenliği alanında Turkuaz Nexus Girişimi ile gıda sistemleri yönetişimi ve iklim taahhütlerinin ülke öncülüğünde zenginleştirilmesi; Rio Sözleşmeleri Üst Düzey Diyaloğu ile üç Rio Sözleşmesi arasında sinerjilerin güçlendirilmesi hedefleniyor. Sağlık alanında ise Antalya Sağlık Dayanıklılığı Girişimi ile bilgi, teknik uzmanlık ve finansmanın paylaşılması planlanıyor.

Uluslararası tepki ve Antalya çağrısı:

Etkinlikte söz alan BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell ve BM Genel Sekreter Yardımcısı Selwin Hart COP31 Eylem Gündemi'nin uygulamaya odaklanmasının önemine değindi. Stiell, Türkiye'nin vizyonunu ve gündeme odaklanmasını övdü; Hart ise Paris Anlaşması'nın sonraki on yılındaki hız ve sonuç üretme gereğine dikkat çekti ve 'Kaybedecek zamanımız kalmadı' uyarısında bulundu.

Kurum, sunumun sonunda katılımcılara Antalya'ya yönelik çağrısını yineleyerek, 'Elimizi, gövdemizi artık taşın altına koyma zamanı geldi de geçiyor' dedi ve tarafları sadece COP31'e katılmaya değil, eylem gündeminin aktif ortakları olmaya davet etti. Kurum, istişarelerin Antalya'ya kadar süreceğini ve başarının kararlarla değil, bu kararların sahada neyi değiştireceğiyle ölçüleceğini vurguladı. Kasım ayında Antalya'da yapılacak COP31'e katılım çağrısını yeniledi.

Etkinlik kapsamında Kurum ayrıca New York İklim Haftası açılışına, 'Küresel Yenilenebilir Enerji Zirvesi Üst Düzey Liderler Diyaloğu'na ve LDC-GIF tanıtım toplantısına katıldı; Brezilya First Lady'si Rosangela Lula da Silva'ya Türkevi'nde COP31 sergisini tanıttı.

COP31 BAŞKANI KURUM, BM’DE COP31 EYLEM GÜNDEMİNİ AÇIKLADI