Göçmen kuşların güvenliği için hatlarda risk haritaları hazırlanıyor

Projenin kapsamı:

Adm Elektrik ve Gdz Elektrik, Aydem Enerji grup şirketleri olarak "Leyleklere Yeni Yuva" çalışmasını genişleterek "Göçmen Kuşlar İçin Güvenli Gökyüzü" başlıklı yeni döneme geçti. Proje, Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa illerinde göçmen kuşların beslenme, dinlenme ve uçuş güzergâhlarındaki riskleri belirlemeye ve azaltmaya odaklanıyor. Çalışmanın yol haritası, 10 Ekim Dünya Göçmen Kuşlar Günü vesilesiyle paylaşıldı.

Hedeflenen adımlar arasında doğrudan saha gözlemleri, yöre bildirimleri, platform ve direklerde yapılacak düzenlemeler ile GPS-GSM takipleriyle elde edilecek verilerin Coğrafi Bilgi Sistemleri üzerinde birleştirilmesi yer alıyor. Bu sayede bakım ve yatırım planlamasında kuşların yoğun olarak kullandığı, çarpma veya akıma kapılma riskinin yüksek olduğu noktalar önceliklendirilecek.

Saha çalışmaları ve izleme yöntemleri:

Proje kapsamında leyleklerin doğal yuvaları ve direk üstü platformlar saha ekipleri tarafından incelendi. Yöre halkı, muhtarlar ve gönüllülerden gelen bildirimler ilk veri setini oluştururken sonbahar kuş sayımları ile sulak alanlardaki tür ve yoğunluk tespitleri başlatıldı. Çalışmalar yılın farklı dönemlerine yayılacak gözlem programları ile zenginleştirilecek.

GPS-GSM takip cihazlarıyla seçilecek bireylerin göç yolları, beslenme ve dinlenme alanlarındaki yoğunlaşma noktaları izlenecek. Elde edilen hareket verileri, saha gözlemleriyle birlikte Coğrafi Bilgi Sistemleri üzerinde risk haritalarına dönüştürülecek. Bu haritalar, hangi hatlarda ne tür müdahalelerin öncelikle yapılması gerektiğini gösterecek rehber niteliğinde olacak.

Riskleri azaltmaya yönelik uygulamalar:

Uyarlanacak önlemler arasında direk üstü yuvaların platformlarla yükseltilmesi ve güçlendirilmesi, hatlarda yalıtım uygulamaları ve tellerin görünürlüğünü artırıcı ekipmanların kullanımı bulunuyor. Özellikle büyük kuşların kanat açıklıkları dikkate alınarak teller arasındaki mesafelerin düzenlenmesi ve riskli bölgelerde bakım faaliyetlerinin önceliklendirilmesi planlanıyor. Alacakaranlık ve sisli havalarda çarpma riskini azaltmak üzere görünürlük artırıcı önlemler öne çıkarılacak.

Milas ve Çivril ilçelerindeki sulak alanlar ile çevresindeki hatlarda kuş dostu uygulamaların pilot olarak hayata geçirilmesi öngörülüyor. Pilot uygulamalar, saha verileriyle karşılaştırılarak yaygın uygulamalara dönüşme potansiyelini test edecek.

Doç. Dr. Ortaç Onmuş bu yaklaşımın gerekliliğini şöyle özetliyor: "Bir bölgede hangi kuş türlerinin bulunduğunu bilmenin yanında, o alanı ne zaman ve nasıl kullandıklarını da anlamamız gerekiyor. Göç dönemindeki yoğunluk ile üreme ya da kışlama dönemindeki hareketlilik farklılaşabiliyor." Bu nedenle gözlem ve sayımların yıl boyunca sürdürülmesi, etkili koruma önlemlerinin geliştirilmesi açısından kritik kabul ediliyor.

Yüksek Biyolog Muhammet Ertem ise sahadan gelecek verilerin uygulamaya dönük kararları belirleyeceğini vurguluyor: "Kuşların tellere çarpması ile akıma kapılması farklı riskler, dolayısıyla farklı önlemler gerektiriyor. Takip cihazlarıyla leyleklerin hareketlerini ve elektrik hatlarının çevresinde yoğun olarak dinlendikleri noktaları daha ayrıntılı incelemeyi planlıyoruz." Ertem, doğal yuvalarda ve platform yuvalarda yapılacak elektrik ve manyetik alan ölçümlerinin de gelecek tasarımlar için bilimsel veri sağlayacağını ekliyor.

Projeyle Adm Elektrik ve Gdz Elektrik hizmet verdikleri coğrafyayı insanlar dışında diğer canlılarla paylaşma sorumluluğu çerçevesinde elektrik dağıtım faaliyetlerini kuşların güvenli yaşam hakkını gözetir biçimde dönüştürmeyi amaçlıyor. Bilimsel veriler ve toplumsal iş birliği ile oluşturulacak önceliklendirme, yatırım ve bakım programlarının daha etkili ve hedefe yönelik olmasını sağlayacak.

AYDIN, DENİZLİ, MUĞLA, İZMİR VE MANİSA’DA KUŞLARIN GÖÇ ROTALARI VE GÜNLÜK UÇUŞ GÜZERGÂHLARI İNCELENEREK ELEKTRİK HATLARI İLE İLGİLİ RİSKLERİN AZALTILMASI HEDEFLENİYOR