Guterres son kez Genel Kurul'a hitap etti
Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Antonio Guterres, bugün açılan 81. BM Genel Kurulu sırasında yaptığı son hitabında dünyadaki kırılmaların ve çatışmaların boyutuna yönelik güçlü uyarılarda bulundu. Konuşmasında Orta Doğu, Ukrayna, Sudan ve Myanmar gibi sıcak noktaların yanı sıra küresel düzenin yapısına ilişkin somut beklentiler ortaya koydu.
Çok kutuplu dünya ve uluslararası hukuk:
Guterres, "Dünyamızdaki fay hatları genişliyor. Çatlaklar, kanyonlara dönüştü. Açık bir şekilde çok kutuplu bir dünyaya doğru ilerliyoruz ve bu hareket geri döndürülemez" diyerek yeni dönemin kaçınılmazlığını vurguladı. Ancak çok kutupluluğun, birbirinden kopuk ve hesaplarla dolu bir dünya anlamına gelmemesi gerektiğini belirtti.
Yeni düzenin merkezinde BM'nin bulunduğu, güçler arası bağlantılar ve ortak kurallar üzerine kurulu bir sistemin olması gerektiğini savunan Guterres, askeri, ekonomik ve teknolojik gücün tek başına barışı, istikrarı ve güvenliği sağlayamayacağını ifade etti. Buna göre "ağlarla bağlantılı çok kutuplu bir dünya" daha temsili ve dengeli küresel çözüm mekanizmaları için zemin oluşturabilir.
Orta Doğu vurgusu: Gazze ve Batı Şeria
Orta Doğu'daki çatışmalara kapsamlı şekilde değinen Genel Sekreter, özellikle Gazze için sert ifadeler kullandı: "Gazze’de Filistinlilere yönelik saldırılar ile genel sekreter olarak görev yaptığım yıllar boyunca gördüğüm hiçbir şeye benzemeyen ölçekte katliam ve yıkım yaşandı." Bu sözleri konuşmasının merkezinde yer aldı ve insani yardımların erişimi ile BM personelinin korunmasının önemini vurguladı.
Guterres, Uluslararası Adalet Divanı'nın "Gazze Şeridi’nde Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi’nin Uygulanması" adlı davada aldığı geçici tedbir kararlarına atıfta bulunarak, "Tüm taraflar, uluslararası hukuka ve UAD’nin kararlarına uymalıdır" çağrısını yineledi. Ayrıca işgal altındaki Batı Şeria’daki şiddet, yerinden etmeler ve yerleşimlerin genişletilmesiyle barış yolunun daraldığını; iki devletli çözüm umudunun yok olmasına izin verilmemesi gerektiğini belirtti.
Diğer çatışma alanları ve küresel etkiler
Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşa da değinen Guterres, sivillerin cephe hatlarından uzak yerlerde dahi yaşamlarını yitirmeye devam ettiğini ve enerji ile su altyapısına yönelik saldırıların küresel gıda ve enerji tedarik zincirlerini tehdit ettiğini söyledi. Sudan’daki savaş ile Myanmar’daki şiddet ve suç eylemlerinin de güç kullanımının kontrolden çıkması halinde hangi trajedilere yol açabileceğini gösterdiğini vurguladı.
Bu kapsamda Guterres, önümüzdeki dönemin sınavını "gücün hukuk çerçevesinde mi yoksa hukukun dışında mı kullanılacağı" olarak tanımladı ve "Bu sınavı geçmek zorundayız" dedi.
Güvenlik Konseyi reformu, iklim ve yapay zekâ
BM Güvenlik Konseyi’nin yapısının bugünün dünyasını yansıtacak şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini savunan Guterres, Konseyin İkinci Dünya Savaşı sonrası tasarlandığını ve bugün Afrika gibi bölgelerin daimi temsile sahip olmamasının adaletsiz olduğunu belirtti. "Daimi Afrika üyeleri olmayan bir 21. yüzyıl Güvenlik Konseyi adaletsizdir ve savunulamaz" ifadesini kullandı.
Konuşmasında iklim krizine de geniş yer ayıran Guterres, tüm ülkelere fosil yakıtlardan uzaklaşmak için açık takvimler sunma çağrısı yaptı. Büyük petrol şirketlerini atmosferi "açık bir kanalizasyon gibi" kullanmakla suçlarken, "En fazla kirleten ve en fazla kazanç sağlayanlar, verdikleri zararı telafi etmek için çok daha fazlasını yapmalı. Kirletenler ödemeli" dedi.
Ayrıca yapay zekânın geliştirilmesinde sorumluluğun önemine dikkat çekti ve bu teknolojinin güvenli, kontrollü ve risklere karşı ilave güvencelerle ilerletilmesi gerektiğini belirtti.
Veda, kararlılık ve çağrı:
Görev süresi 31 Aralık 2026 tarihinde sona erecek olan Guterres, bugünkü konuşmasının kendisi için Genel Kurul'a son hitap olduğunu belirtti ve "Görevde geriye kalan 100 günüm boyunca bu kararlılık ve azim ruhunu taşımaya devam edeceğim" dedi. Konuşmasının sonunda salondan 30 saniye boyunca ayakta alkış aldı ve ayrılırken de barış, uluslararası hukuk ve BM Şartı değerleri için çalışmaya devam edeceğini vurguladı: "BM Şartı’nın değerlerini savunmaya devam edeceğim ve asla ama asla vazgeçmeyeceğim."
Guterres'in hitabı, mevcut küresel gerilimler karşısında hem diplomatik aksiyon çağrısı hem de BM merkezli bir düzen talebini bir arada sundu; liderlere gerilimi azaltma, insani yardımları güvence altına alma ve uluslararası hukuka uyma yönünde somut adımlar atma çağrısı yapıldı.
Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, BM Genel Kurulu’na yaptığı son hitabında, "Gazze’de genel sekreter olarak görev yaptığım yıllar boyunca gördüğüm hiçbir şeye benzemeyen ölçekte katliam ve yıkım yaşandı" dedi.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!