Kent ölçeğinde gıda peyzajı: Bursa için erişim ve tasarım önerileri

BTÜ’den Bursa’nın sağlıklı gıda erişimine mekânsal müdahale

Bursa Teknik Üniversitesi (BTÜ) akademisyenleri, kentte yaşayanların taze ve sağlıklı gıdaya erişimini mekânsal açıdan değerlendirecek kapsamlı bir proje başlattı. "Kentsel Gıda Peyzajı ve Sağlıklı Gıdaya Erişim: Peyzaj Tabanlı Değerlendirme ve Tasarım Stratejileri" başlıklı çalışma, kent içindeki ve kent çeperindeki üretim alanlarından semt pazarlarına, kent bostanlarından manavlara kadar uzanan tüm gıda ağını bütüncül olarak incelemeyi amaçlıyor.

Projenin kapsamı ve yürütücü ekip:

Projeyi BTÜ Mimarlık ve Tasarım Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü öğretim üyeleri yönetiyor. Yürütücülüğünü Dr. Öğretim Üyesi Merve Dilman Gökkaya üstlenirken, projede Dr. Öğretim Üyesi Nazlı Deniz Ersöz araştırmacı olarak yer alıyor. Çalışmaya ayrıca Dernek İMEÇE Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Kumru Arapgirlioğlu danışman olarak katkı sunacak. Ekip, Bursa’ya özgü gıda peyzajı tiplerini belirlemeyi ve bunların kent yaşamıyla ilişkisini mekânsal tasarım önerileriyle güçlendirmeyi hedefliyor.

Dijital envanter ve erişim haritaları hazırlanacak:

Araştırma kapsamında Bursa’nın farklı bölgelerinde dijital gıda peyzajı envanteri oluşturulacak. Çalışmada; kentte gıdanın nerede üretildiği, nerelerde satışa sunulduğu ve vatandaşların bu noktalara nasıl ulaştığı mekânsal analizlerle ortaya konacak. Kent bostanları, üretim alanları, semt pazarları, manavlar ve satış-dağıtım noktalarına ulaşımı sağlayan yaya ağları birlikte değerlendirilecek.

Elde edilen veriler doğrultusunda Bursa’ya özgü gıda peyzajı tipleri tanımlanacak ve vatandaşların gıdaya erişim alışkanlıkları katılımcı yöntemlerle belirlenecek. Bu yaklaşım, kentteki erişim örüntülerini yalnızca ekonomik verilerle değil, ulaşım olanakları, mekânsal yakınlık ve toplumsal davranışlarla birlikte okumayı sağlayacak.

Sürdürülebilir kent ve tarımsal miras arasındaki bağ:

Projede, Bursa’nın kent çeperindeki üretim alanları ve geleneksel gıda ağları değerlendirilecek. Amaç, kentin sahip olduğu tarımsal potansiyel ile kent yaşamı arasındaki ilişkiyi görünür kılmak ve bu alanların kentle daha güçlü bağlar kurmasını sağlamak. Araştırma, sağlıklı gıdaya erişimin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda mekânsal planlama ve ulaşım imkanlarıyla da şekillendiğini ortaya koyacak.

Proje çıktıları arasında dijital envanter, erişim haritaları ve karar destek araçları yer alacak. Bu çıktılar, yerel yönetimler ve ilgili kurumların kentsel gıda, açık alan ve peyzaj politikalarını şekillendirirken bilimsel altyapı sağlaması amaçlanıyor. Elde edilecek veriler; sağlıklı gıdaya erişimin artırılması, üretim alanlarının korunması ve kentte daha sürdürülebilir gıda sistemlerinin oluşturulması çalışmalarında kullanılabilecek.

Rektör Prof. Dr. Naci Çağlar konuyla ilgili olarak, "Bursa’nın güçlü tarımsal potansiyelini ve şehir yaşamını birlikte ele alan bu projenin, sağlıklı gıdaya erişim konusunda önemli veriler ortaya koyacağına inanıyorum. Üniversite olarak bilimsel çalışmalarımızı şehrimizin ihtiyaçlarıyla buluşturmayı ve akademik bilgi birikimimizi toplumsal faydaya dönüştürmeyi önemsiyoruz. Projede emeği geçen akademisyenlerimizi tebrik ediyor, çalışmalarında başarılar diliyorum" dedi.

BTÜ’nün bu girişimi, kentsel planlama, peyzaj tasarımı ve gıda politikalarını bir araya getirerek Bursa ölçeğinde uygulanabilir mekânsal çözümler üretmeyi hedefliyor. Proje, kentteki aktörlerin ve kurumların kullanımına sunulacak somut veri ve önerilerle sağlıklı gıdaya erişimi kolaylaştırmaya odaklanacak.

BURSA TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (BTÜ), KENTTE YAŞAYANLARIN SAĞLIKLI VE TAZE GIDAYA NE KADAR KOLAY ULAŞABİLDİĞİNİ MERCEK ALTINA ALACAK. YENİ PROJE KAPSAMINDA BURSA’NIN ÜRETİM ALANLARINDAN SEMT PAZARLARINA, KENT BOSTANLARINDAN MANAVLARA KADAR UZANAN GIDA AĞI İNCELENEREK SAĞLIKLI GIDAYA ERİŞİMİ KOLAYLAŞTIRACAK MEKÂNSAL ÇÖZÜM ÖNERİLERİ GELİŞTİRİLECEK.