Köyün el işçiliği mirası: 1948 yapımı ahşap cami restorasyon bekliyor

Tarihi yapı ve özgün özellikleri:

Sakarya'nın Akyazı ilçesi, Boztepe köyü Çatalkaya Mahallesi'nde bulunan cami, 1948 yılında inşa edildi. Dış cephesi köknar tahtası ile örülen yapının iç yüzeyleri, geleneksel usulde hazırlanmış toprak ve saman sıvası ile kaplı. İç duvarlardaki yazılar ve süslemeler el yapımı boyamalarla oluşturulmuş; her detayın simetrik olmaması, yapının özgün el işçiliğini ortaya koyuyor.

Yapının inşasında kullanılan ahşapların bölgeden getirilişi de anlatılanlar arasında. Camiyle ilgili aktarılan anılarda, ahşapların 2 kilometre uzaklıktan öküzlerle çekilerek taşındığı; bunun aile ve köy belleğinde önemli bir yer tuttuğu belirtiliyor. Mezarlığın yanında bulunan yapı, cenaze namazları ve yoldan geçenlerin ibadetleri için hâlâ kullanılan ata yadigârı bir mekân niteliği taşıyor.

Bakımsızlık ve mahalle desteği:

Yıllar içinde dışarıdan gelen yağmur ve neme karşı korumasız kalan ahşaplar çürümeye başladı. Mahalle sakinleri, yapı üzerindeki en büyük müdahalenin geçici çözüm olarak çakılan sac örtü olduğunu söylüyor; bu uygulama, ahşabın doğrudan yağmura maruz kalmasını bir süreliğine engelledi ancak asıl sorunu çözmüyor. Caminin iç kısmı ise zamanla harabeye dönmüş durumda.

Yapının manevi değeri mahalle için büyük. Selçuk Yazıcı, çocukluk anıları ve Kuran öğrenimi bağlamında yapının önemine vurgu yaparak, "Burası bize dedelerimizin hatırasıdır" diyerek aslına uygun restorasyon talebini dile getiriyor. Benzer biçimde Mustafa Temizalay da el yapımı boyamaların ve saman-toprak sıvaların korunması gerektiğini belirtiyor ve harabe halini gördükçe vicdan azabı duyduklarını ifade ediyor.

Mustafa Civan ise camiyi dedesi Yusuf Çavuş tarafından yaptırıldığını hatırlatarak, yapının bir kültür mirası olarak korunmasını istiyor. Civan, köylülerin bir kısmının yapıyı yıktırıp yeni cami yapmak istediğini, torunlar olarak buna karşı çıktıklarını ve yapının korunmasını talep ettiklerini söylüyor. Ayrıca çeşitli kurumlara başvurduklarını, ancak bazı mercilerin yıkım görüşü nedeniyle destek alamadıklarını aktarıyor.

Geleceğe taşınması için talepler:

Mahalle sakinleri, caminin aslına uygun bir restorasyonla yaşatılmasını istiyor. Hem resmi kurumlardan hem de imece usulüyle yapılacak çalışmalardan yana olanlar, koruma ve onarımın teknik ve malzeme açısından özgünlüğe sadık kalınarak gerçekleştirilmesini talep ediyor. Caminin mezarlık yanında olması, kullanımın kesintiye uğramamasını da gündeme getiriyor; yerel toplum yapının hem anı hem de ibadet mekânı olarak kalmasını önemsiyor.

Şu an için mahalle kendi imkânlarıyla koruma çabaları gösterse de kalıcı çözüm için aslına uygun restorasyon ve kurum desteği gerektiği açık. Yapının tahribatının sürmemesi, el işçiliği özelliklerinin kaybolmaması ve anıların gelecek nesillere aktarılması için yerel sesler restorasyon çağrısını yineliyor.

SAKARYA'NIN AKYAZI İLÇESİNDE BULUNAN VE YARIM ASIRDIR BÖLGE HALKININ İBADET YERİ OLAN TARİHİ AHŞAP CAMİ, BAKIMSIZLIK NEDENİYLE YOK OLMA TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA KALDI.