Van el emeği bağlamalarla nesiller boyunca çalınıyor

Van'da el emeği bağlamalar

Van'da yarım asrı bulan bağlama ustalığı, el yapımı enstrümanların uzun ömürlü kullanımını mümkün kılıyor. Erzurum'da 1979 yılında babası İbrahim Topal (Aşık Dermani) ile başlayan çıraklık sürecini izleyen ve 1992'de mesleğini Van'a taşıyan Tevhid Topal, atölyesinde seri üretimden uzak, el işçiliğini ve kaliteyi önceliklendiren bir anlayışla çalışıyor.

Ustalık ve üretim anlayışı:

Topal'ın üretim felsefesinde malzeme seçimi, eklemeler ve aşınmaya karşı alınan tedbirler öne çıkıyor. Usta, seri üretim enstrümanları genellikle "kullan at" olarak nitelendiriyor ve onların ömrünün el yapımı olanlara göre çok daha kısa olduğunu vurguluyor. Kendi yaptığı bağlamaların yaklaşık 30 yıl dayanabildiğini, 20, 15 ya da 30 yıl önce ürettiği enstrümanların hâlâ bakım için atölyesine getirildiğini söylüyor.

Bu dayanıklılık, hem ustanın işçilik hassasiyetine hem de kullanılan malzemenin ve montaj tekniklerinin uzun vadeli düşünülmesine dayanıyor. Topal, bazen Türkiye'nin farklı bölgelerine bazen de yurt dışına gönderdiği enstrümanlarda kaliteyi korumaya özen gösterdiğini belirtiyor.

Geleneksel bilginin aktarımı ve eğitim:

Atölye, yalnızca bağlama üretim merkezi değil aynı zamanda bir eğitim alanı. Topal, bugüne kadar çok sayıda öğrenci, usta ve çırak yetiştirdi; gençlere hem enstrüman yapımını hem de çalmayı öğreterek mesleğin farklı yönlerini aktarıyor. Usta, gençlerin günümüzde daha çok kazanç odaklı meslek tercih ettiklerini ancak kendilerinin mesleğe duydukları aşk nedeniyle farklı bir yol izlediklerini ifade ediyor: "İşimizi aşkla yaptık".

Topal'ın anlattıkları, el emeği enstrüman üretiminin sadece bir ticaret olmadığını, aynı zamanda sürdürülebilir bir zanaat mirasına dönüşmesini sağladığını gösteriyor. Atölyesine gelen eski bağlamaların onarılıp yeniden çalınması, üretimin uzun vadeli değerini somut olarak ortaya koyuyor.

Çevre il ve ilçelerden yoğun sipariş alan Topal'ın üretimi zaman zaman Türkiye'nin farklı bölgelerine ve yurt dışına da ulaşıyor. Bu durum, el yapımı bağlamaların yalnızca yerel bir ihtiyaç değil, kültürel değeri korunarak talep gören ürünler olduğuna işaret ediyor.

Van'daki bu atölye ve ustalar, modern seri üretimin hızına karşın, kalite ve ustalığı koruyarak bağlama geleneğini gelecek kuşaklara aktarmaya devam ediyor.

TEVHİD TOPA'IN EL EMEĞİ BAĞLAMALARI YILLARA MEYDAN OKUYOR