Van'da yaban hayvanlarının şehre inişi endişe yarattı
YYÜ: Doğal yaşamın bozulması tilki ve kurtların kent merkezlerine yaklaşmasına yol açtı
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (YYÜ) Yaban Hayvanları Koruma ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürü Prof. Dr. Lokman Aslan, son dönemde yaban hayvanlarının yerleşim alanlarında sıkça görülmeye başladığını belirtti. İHA muhabirine konuşan Aslan, "Yaban hayvanlarının insanlarla temas etmesi, yaban hayatın bozulduğunun açık bir göstergesidir" dedi.
Şehir merkezi ile ilçe merkezlerinde kurt ve tilki gibi türlerin görülme sıklığının artması uzmanların dikkatini çekti. Uzmanlar, bu durumu doğal yaşam alanlarına yapılan müdahaleler, kırsal alanların daralması ve hızlanan şehirleşmeye bağlıyor. Şehirleşmeyle birlikte insanlar ile yaban hayvanları arasındaki doğal bariyerlerin ortadan kalktığını vurgulayan Aslan, bu tablonun ekolojik denge, insan güvenliği ve halk sağlığı açısından ciddi riskler içerdiğini belirtti.
Prof. Dr. Aslan, yaban hayvanını "insanla hiç temasa geçmemiş hayvan" olarak tanımladı ve doğal yaşamın insan eliyle müdahale edilmemiş alanlarda sürdüğünü söyledi. Aslan, "Bu alanlar, herhangi bir müdahale olmadığı sürece kendi ekolojik sistemi ve habitatı içerisinde doğal döngüsünde yaşamını sürdürür" ifadelerini kullandı. Doğal alanların bozulması ve doğaya müdahalenin artmasının; yolların açılması, dağlardaki besin kaynaklarının toplanması ve ağaçların kesilmesi gibi nedenlerle yaban hayatını tahrip ettiğini aktardı.
Aslan, köy boşalmalarının ve kırsal nüfusun kentlere göçünün bu süreci hızlandırdığını belirterek, köylerde köpeksizleşme ve kent merkezlerine yönelen sahipsiz köpeklerin davranış değişikliğinin diğer canlıları da yerleşim alanlarına çektiğini söyledi. Aslan, şehir çöplerinin kolay ve sürekli gıda sağlamasının sahipsiz hayvanların ve yaban hayatının davranışını değiştirdiğine dikkat çekti.
Bu bariyerlerin ortadan kalkmasıyla özellikle tilki ve kurtların şehir merkezlerine inmeye başladığını ve bunun çiftliklere yakın alanlarda daha sık görüldüğünü belirten Aslan, ilerleyen süreçte ayıların da bu hareketliliği takip etme olasılığına işaret etti.
Aslan, bu gelişmenin ileride insan-yaban hayvanı çatışmalarını artırabileceğini, tilkilerin şehir merkezlerine yaklaşmasının biyogüvenlik açısından risk oluşturduğunu söyledi. Ayrıca alınması gereken önlemler için şunları vurguladı:
• Yaban hayatı koruyacak doğal bariyerlerin oluşturulması
• Hayvanlara aşırı ve bilinçsiz müdahaleden kaçınılması
• Çöplerin düzensiz ve kontrolsüz şekilde depolanmaması
• Yaban hayvanları ve sahipsiz hayvanların bilinçsizce beslenmemesi
Aslan, "Yaban hayatın insanlarla temasa geçmemesi esastır. Yaban hayvanlarının insanlarla temas etmesi, yaban hayatın bozulduğunun açık bir göstergesidir" diyerek uyarısını sürdürdü. Gereken önlemler alınmazsa ilerleyen dönemde hem hastalıklar hem de yaban hayvanlarıyla ilgili maddi ve manevi birçok sorunun yaşanacağının kabul edilmesi gerektiğini ifade etti.
TİLKİ
