Birlikten ayrışma: İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'dan anayasal değişim çağrısı

İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda liderleri Cardiff’te ortak mutabakat zaptı imzaladı

İskoçya Başbakanı John Swinney, Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth, Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ve Sinn Fein Başkanı Mary Lou McDonald, Galler’in başkenti Cardiff’te bir araya gelerek Birleşik Krallık’tan ayrılmayı öngören bir mutabakat zaptı imzaladı. Toplantıda yayımlanan belgede, ülkelerin anayasal kaderlerini halklarının iradesiyle belirleme hakkına vurgu yapıldı.

Mutabakat zaptında "Uluslarımızın her biri, demokratik yollarla ve halklarının iradesine uygun olarak kendi geleceğini belirleme hakkına sahiptir" ifadesi yer aldı. Belge ayrıca Birleşik Krallık hakimiyetinin zayıfladığı ve anayasal değişimin kaçınılmaz olduğuna dair güçlü bir inanç taşıdığını kaydetti.

ortak hedefler ve Westminster’a çağrı:

Metinde İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda'nın daha güçlü bir ekonomi inşa etme, kendi enerji kaynaklarını geliştirme, Avrupa ve uluslararası iş birliklerini güçlendirme hedefleri sıralandı. Ayrıca liderler, İngiltere’ye ülkelerin bağımsızlık süreçleri için anayasal değişime hazırlık yapma çağrısı yaptı ve Westminster’dan bu değişimi planlaması ve kolaylaştırması istendi.

liderlerin açıklamaları:

Galler Başbakanı Rhun ap Iorwerth ortak basın toplantısında Westminster’ın halka uzaklaştığını belirterek, "Westminster’ın işlevsel olmadığı konusunda giderek büyüyen bir kabul var" dedi ve Galler halkının kendi geleceğini tayin etme hakkını savundu. Iorwerth, Galler’in bir ulus olduğunu ve gereken yetkiler, kaynaklar ile adil muameleyi talep ettiklerini vurguladı.

İskoçya Başbakanı John Swinney, toplantıda tarihi bir eşik olarak nitelendirdiği süreci şu sözlerle özetledi: "Tarihte ilk kez İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda’da ülkelerinin geleceğine kendilerinin karar vermesi gerektiğine inanan başbakanlar bulunuyor". Swinney İskoçya halkının bağımsızlık için yeniden referanduma gitmesi gerektiğini savundu ve parlamento dönemi içinde bu hakkın kullanılmasını hedeflediğini söyledi.

Kuzey İrlanda Başbakanı Michelle O’Neill ise değişimin engellenemeyeceğini belirterek, "Bu değişim durdurulamaz" ifadesini kullandı. O’Neill, ülkelerinin tarihi bir fırsatla karşı karşıya olduğunu ve ortak davanın Westminster’da duyurulmasının önemine işaret etti.

Sinn Fein Başkanı Mary Lou McDonald ise İrlanda’nın yeniden birleşmesinin artık yalnızca kendi partilerinin gündemi olmadığını; bunun "İrlanda adasındaki bütün insanların meselesi" olduğunu söyledi ve halkların anayasal geleceklerini bağımsız biçimde belirleme hakkını savundu.

Taraflar, imzalanan mutabakatın uygulanması için çeşitli görüşmeler yürütüleceğini ve sürecin demokratik zeminde ilerlemesi gerektiğini belirtti. Belge, Birleşik Krallık Hükümeti’nden her bir yargı alanındaki anayasal değişime hazırlanmasını talep ediyor.

İSKOÇYA, GALLER VE KUZEY İRLANDA LİDERLERİ, BİRLEŞİK KRALLIK'TAN AYRILMAYI ÖNGÖREN MUTABAKAT ZAPTINI İMZALADI