İzmir’de genç işsizlik gölgesinde dönüşüm çağrısı: uyum eksikliği öne çıktı

EGİAD raporu ve tanıtım toplantısı:

Ege Genç İş İnsanları Derneği (EGİAD) tarafından hazırlanan think tank raporu, İzmir’de 15-24 yaş grubunda genç işsizlik oranının yüzde 21,3 olduğunu ve bunun Türkiye ortalamasının 5,3 puan üzerinde yer aldığını ortaya koydu. Raporun tanıtımı dernek merkezinde düzenlenen toplantıda yapıldı; etkinlikte EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Serdar Sayan ile raporun yazarları Ege Üniversitesi Öğretim Üyeleri Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan ve Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal yer aldı.

Raporun öne çıkan verileri:

Toplantıda sunulan bulgular genç işsizliğinin yüksekliğinin yanında, İzmir işgücü piyasasında meslek ve beceri talepleri ile gençlerin sahip olduğu yetkinlikler arasında görece bir uyumsuzluk bulunduğunu vurguladı. EGİAD’ın verilerine göre kentte gençlerin çalışma isteği yüksek olsa da istihdam oranları beklentinin gerisinde kalıyor. Raporda dijitalleşme, yapay zekâ ve yeşil dönüşümün işgücüne etkileri detaylandırılarak, bu üç alanın istihdam yapısını kökten değiştirebileceği belirtildi.

EGİAD Yönetim Kurulu Başkanı M. Kaan Özhelvacı, derneğin kuruluşundan bu yana ürettiği bilgi ve veriyle kamuoyuna katkı sunduğunu belirterek, 1990 yılında 47 genç iş insanının ortak idealiyle kurulan EGİAD’ın bugün 900’ün üzerinde üyesi, yaklaşık 3 bin 500 şirketi ve 200 bin kişilik istihdam gücüyle önemli bir etki alanına ulaştığını hatırlattı.

Yaratıcı yıkım, beceri ve uyum tartışması:

Özhelvacı, dijital ve yeşil dönüşümü EGİAD’ın stratejik merkezine yerleştirdiklerini belirterek yapay zekâ ve yeni teknolojilerin iş modellerini, üretim süreçlerini ve rekabet koşullarını değiştirdiğine dikkat çekti. Joseph Schumpeter’in yaratıcı yıkım kavramına atıfta bulunan Özhelvacı, 2025 Nobel Ekonomi Ödülü sahipleri Joel Mokyr, Philippe Aghion ve Peter Howitt ile bu yaklaşımın güncelliğinin teyit edildiğini söyledi. Özhelvacı’ya göre yaratıcı yıkım yalnızca işlerin yok olması değil, aynı zamanda yeni sektörler, yeni beceriler ve yeni fırsatlar anlamına geliyor; asıl sorun ise değişime hazırlık ve uyum kapasitesi.

EGİAD Başkanı ayrıca İzmir özelinde genel bir beceri yetersizliğinden çok uyum sorunu olduğunu vurguladı ve kent için sürdürülebilir bir dönüşüm ekosistemi kurulmasının gerekliliğine işaret etti.

Uzman değerlendirmeleri ve politika önerileri:

Raporu değerlendiren Prof. Dr. Serdar Sayan, Türkiye’nin yaratıcı yıkım tartışmalarına daha hızlı katılması gerektiğini belirtti ve önümüzdeki on yılları etkileyecek konuların şimdiden masaya yatırılmasının önemine dikkat çekti. Doç. Dr. Elif Tunalı Çalışkan, teknolojiye yatırım yapılırken insan kaynağının da dönüştürülmesi gerektiğini, diplomanın işe giriş için anahtar olsa da tek başına yeterli olmadığını söyledi; sürekli değişen ihtiyaçlara uyum sağlayacak yeni becerilerin kazandırılmasının önemini vurguladı.

Doç. Dr. Gülçin Gürel Günal ise raporun verilerine atıfla İzmir’de gençlerin çalışma motivasyonunun yüksek olduğunu ancak genç işsizliğinin ülke ortalamasının üzerinde olmasının becerilerle istihdam olanakları arasında uyumsuzluğa işaret ettiğini ifade etti.

Öneriler ve izlenecek süreç:

EGİAD, raporun politika önerilerini ulusal ve yerel düzeyde karar alıcıların gündemine taşıyacağını açıkladı. Buna göre 3 ve 4 Kasım tarihlerinde Ankara’da Cumhurbaşkanlığı, TBMM, ilgili bakanlıklar ve siyasi partiler nezdinde görüşmeler gerçekleştirilecek; ayrıca 10 Kasım öncesinde Anıtkabir ziyareti planlanıyor. Raporda yer alan bulgular yerel yönetimler ve meslek kuruluşlarıyla da paylaşılacak ve uygulanabilir politika önerileri geliştirilmesi hedeflenecek.

Toplantı, EGİAD’ın yalnızca gündemi takip eden değil, gündem oluşturan bir iş dünyası aktörü olma hedefini bir kez daha ortaya koydu; sunulan veriler ve öneriler, İzmir’in dönüşüm sürecinde beceri uyumu ve genç istihdamını merkezine alan politika adımlarının gerekliliğini işaret ediyor.

EGİAD YÖNETİM KURULU BAŞKANI M. KAAN ÖZHELVACI, TOPLANTININ AÇILIŞINDA YAPTIĞI KONUŞMADA, EGİAD’IN 35 YILI AŞAN KURUMSAL YOLCULUĞUNDA BİLGİ VE VERİ ÜRETEN, KAMUOYUNA YÖN VEREN VE KARAR ALMA SÜREÇLERİNE KATKI SUNAN BİR İŞ DÜNYASI ÖRGÜTÜ OLMA MİSYONUNU SÜRDÜRDÜĞÜNÜ VURGULADI.