Sınav formatı uyarısı: çoktan seçmeli değerlendirmeler üniversite eğitimini daraltıyor

YÖK başkanı marmara üniversitesi açılışında değerlendirdi

Yükseköğretim Kurulu (YÖK) Başkanı Erol Özvar, Marmara Üniversitesi 2026-2027 Akademik Yılı Açılış Töreni'nde yaptığı konuşmada çoktan seçmeli sınav yöntemlerinin yükseköğretim niteliği üzerindeki etkilerine dikkat çekti. Özvar, ikinci öğretimin kaldırıldığı ve kontenjanların daha makul seviyelere geldiği günümüzde çoktan seçmeli sınavların yaygınlaşmasının endişe verici olduğunu söyledi ve üniversitelere konuyla ilgili uyarı yapıldığını belirtti.

Çoktan seçmeli sınavların yaygınlaştığı alanlar ve endişeler:

YÖK'ün üniversitelerde yaptığı kısa anketler, hukuk fakültelerinde dahi çoktan seçmeli sınav yöntemlerinin yaygınlaştığını gösterdi. Özvar, benzer eğilimin sosyal bilimler, sağlık, mühendislik, ilahiyat, eğitim ve teknik alanlardaki programlarda da gözlemlendiğini ifade etti. Bu durumun, öğrencilerin muhakeme kurma, çözüm üretme, kendini ifade etme ve uygulama becerileri gibi temel kazanımlarının ne ölçüde değerlendirilebildiği sorusunu gündeme getirdi.

Özvar, hukuk eğitiminde gerekçeli görüş ortaya koymanın, mühendislikte problem çözmenin, sosyal bilimlerde kanıta dayalı yorum geliştirmenin program kazanımları arasında olduğunu vurguladı ve çoktan seçmeli sınavların bu becerileri ölçme kapasitesinin sınırlı olduğunu belirtti.

Program yapıları, güncellik ve uygulama bağının önemi:

Konuşmasında yükseköğretim programlarının, iş dünyasındaki dönüşüme paralel olarak yeniden düzenlenmesi gerektiğine dikkat çeken Özvar, yapay zeka, büyük veri, otomasyon ve dijitalleşmenin çalışma yaşamını köklü biçimde değiştirdiğini söyledi. Üniversite eğitiminin öğrencileri bilgiyi anlamlandırma, kaynakları sorgulama, kanıtları değerlendirme ve özgün çözüm geliştirme yetkinlikleriyle donatması gerektiğini vurguladı.

Özvar, güncelliğini yitirmiş ve uygulamayla bağı zayıflamış ders yapılarını bu hedeflere ulaşmada yetersiz bulduğunu belirtti; pratikle ilişkilendirilmeyen müfredatların, mezunların iş hayatına ve araştırmaya hazırlanmasını zorlaştırdığına işaret etti.

YÖK'ün çağrısı ve izleme kararlılığı:

Akademisyenlere yönelik değerlendirme yöntemleri çağrısını yineleyen Özvar, sınavların öğrencilerin düşünme süreçlerini, gerekçelendirme yeteneklerini ve öğrendiklerini kullanma kapasitelerini ortaya koyacak şekilde çeşitlendirilmesini istedi. Özvar, "Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı olarak bu hususta üniversitelerimize gerekli uyarılarda bulunduk" diyerek bu alandaki uygulamaların yakından takip edileceğini bildirdi.

Ayrıca Özvar, üniversitelerde yapay zeka kullanımına ilişkin adımların hızlandırılması gerektiğini söyledi. Öğretim elemanlarının bu alanda eğitilmesi için kursların ivedilikle başlatılmasını isteyen Özvar, sözlerini şu ifadelerle sürdürdü: "2026-2027 eğitim-öğretim döneminde rektörümüzden ve onun kıymetli idarecilerinden beklediğimiz en önemli hususlardan bir tanesi, üniversitelerimizin öğretim üyesi profilini yatay kesecek şekilde bütün programlarda yapay zeka enstrümanlarının kullanımına ilişkin ivedilikle kursların başlatılması gerekmektedir. Bu konuda hiçbir hocamız geride kalmamalıdır. Bütün hocalarımız yüksünmeden, çekinmeden bu kursları almak durumundadır."

Özvar ayrıca, öğretim üyelerinin bu teknolojilerin sunduğu imkanlardan en iyi şekilde yararlanabilecek donanıma kavuşmasının üniversite yönetimlerinin sorumluluğunda olduğunu vurguladı. Tören konuşması, yükseköğretimde değerlendirme yöntemleri ve müfredat güncellemesi konusunda hem uyarı hem de yol haritası niteliğinde somut beklentiler ortaya koydu.

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU (YÖK) BAŞKANI EROL ÖZVAR