Asırlık hamam yıllardır kaderini bekliyor
Sivas Merkez Akdeğirmen Mahallesi'nde yer alan Rahmi Akça Şirin Hamamı, kitabesindeki kayıtlara göre 1904 yılında inşa edildi. Kesme taştan yapılan yapı, klasik Türk hamamı plan şemasına uygun olarak sıcaklık, soğukluk ve ılıklık bölümlerinden oluşuyor. Sıcaklık bölümünde dört eyvan ve dört halvet birimi bulunuyor ve bu bölümlerin üzeri kubbelerle örtülüdür.
Mimari özellikleri ve tarihçesi:
Sanat Tarihçisi Yunus Budaktaş yapının bazı kaynaklarda 19. yüzyıl sonlarına tarihlendirildiğini de belirtiyor, ancak kitabedeki ibareye göre inşa tarihi 1904 olarak kaydedilmiş. Hamam, sosyal yaşamın sürdüğü mekânlar arasında yer alıyor; yalnızca yıkanma alanı değil, aynı zamanda çeşitli toplumsal etkinliklerin gerçekleştirildiği bir merkezdi.
Yapının planı ve malzemesi dönemin geleneksel yapım tekniklerini yansıtıyor: kesme taş duvarlar, kubbeli örtüler ve bölümlerin işlevsel örgüsü, yapıdaki özgünlüğü koruyan öğeler olarak öne çıkıyor.
Yangın, restorasyonlar ve kullanım süreci:
Hamam inşa edildikten sonra yoğun olarak kullanıldı; ancak 1960'lı yıllarda çıkan ciddi bir yangın yapıda önemli hasara yol açtı. Yangının ardından gerçekleştirilen müdahalelerle yapı kısmen onarılarak yeniden açıldı ve 1990'lı yıllara kadar hizmet vermeyi sürdürdü. Buna rağmen yangın ve geçen yıllar yapı üzerinde kalıcı bozulmalara ve deformasyonlara neden oldu.
Budaktaş, yapının farklı dönemlerde restorasyon projelerine konu olduğunu ancak planlanan çalışmalardan istenilen sonucunun alınamadığını ifade ediyor. Son dönemde ise Sivas Valiliği tarafından hazırlanan Turizm Master Planı kapsamında hamamla ilgili yeni bir proje gündeme gelmiş durumda.
Restorasyonun önceliği: işlevlendirme:
Uzmanlar ve Budaktaş'ın vurguladığı en önemli nokta, restorasyonun yalnızca duvarların, kubbenin ve ısıtma sisteminin onarımıyla sınırlı kalmaması gerektiği. Budaktaş, restorasyon sonrası yapının nasıl işlevlendirileceğinin netleştirilmemesi halinde, yüksek maliyetlerle yapılan müdahalelerin sonunda yapının yeniden atıl kalacağını belirtiyor. Bu nedenle restorasyon planlarının eş zamanlı olarak işletme ve kullanım modellerini de içermesi gerektiği altı çizilen hususlardan biri.
Rahmi Akça Şirin Hamamı'nın kültür turizmine kazandırılması, hem yapıdaki özgün öğelerin korunması hem de bölgeye ekonomik ve sosyal katkı sağlanması bakımından önem taşıyor. Ancak bunun sürdürülebilir olabilmesi için restorasyonun teknik boyutunun yanı sıra kullanım stratejisinin de somutlaştırılması gerekiyor.
Bugünkü durumda hamam, yangının ve zamanın etkisiyle atıl bir yapı konumunda. Mevcut planların hayata geçirilmesi ve restorasyon sonrası işlevlendirme kararlarının netleşmesi halinde yapı, Sivas'ın tarihi dokusuna yeniden katkı sağlayabilir.
SİVAS'TA 1904 YILINDA İNŞA EDİLEN RAHMİ AKÇA ŞİRİN HAMAMI, GEÇİRDİĞİ YANGIN VE YILLAR İÇERİSİNDE OLUŞAN DEFORMASYONLARIN ARDINDAN KÜLTÜR TURİZMİNE KAZANDIRILMAYI BEKLİYOR.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!