Betonsuz köy Sarıhacılar Antalya'nın kültür rotalarını canlandırıyor

Betonsuz mimari ve artan ziyaretçi ilgisi:

Savaş ve hızlı kentleşme yerine taş ve ahşapla şekillenmiş geleneksel dokusunu koruyan Sarıhacılar, Antalya Akseki sınırlarında 25 hane ve 55 nüfus ile yaşamını sürdürüyor. Mahalle, yaklaşık 300-350 yıllık düğmeli evleri, tarihi İpek Yolu ve kervan yolu kalıntıları ile yöresel mimariyi koruyan nadir yerlerden biri olarak öne çıkıyor. Geçen yıl yaklaşık 200 bin ziyaretçi ağırlayan köy, 2026'nın ilk 8 ayında da nüfusunun yaklaşık bin 800 katı ile 100 binden fazla yerli ve yabancı turisti misafir etti.

Sarayhacılar’da beton yapılaşmaya izin verilmiyor; yeni imar planı kapsamında yapılacak yapılar da ancak bölgenin özgün mimarisine uygun, düğmeli ev tekniğiyle inşa edilecek. Bu yaklaşım köyün eşsiz karakterinin korunmasında roller üstleniyor ve ziyaretçiler için benzersiz bir açık hava müzesi niteliği taşıyor.

Köyün kimliği: düğmeli evler ve İpek Yolu:

Düğmeli evler, Sarıhacılar ve civarında sıkça rastlanan, sedir ağacı (bölgesel adıyla katran ağacı) ve yığma taş kullanılarak inşa ediliyor; harç veya yapıştırıcı kullanılmaması bu yapı tipini özgün kılıyor. Taş duvarlar arasına yerleştirilen ahşap hatıllar yapıya dayanıklılık kazandırırken, kullanılan sedir ağacı nem, küf ve böceğe karşı dayanaklı olması nedeniyle yıllarca ayakta kalabiliyor.

Mahalle, tarihi İpek Yolu güzergâhında yer alıyor. Geçmişte limanla başkent arasındaki bağlantıyı sağlayan bu yol, Sarıhacılar’ın yerleşim ve ticaret geçmişinin şekillenmesinde belirleyici oldu. Bugün kervan yolunun orijinal bölümleri hâlâ görülebiliyor ve ziyaretçiler bu parçalar karşısında şaşkınlıklarını gizleyemiyor.

Camii, akustik özellik ve rehberli turlar:

Sarıhacılar’ın yaklaşık 600 yıllık camisi hem ahşap işçiliği hem de mimari özellikleriyle dikkat çekiyor. Caminin duvarları taş ve ahşabın birleşimiyle yaklaşık 1 metre kalınlığa ulaşabiliyor. İçeride dönemin imkanlarıyla oluşturulmuş özel bir akustik sistem bulunuyor; mihrab ve minber sedir ağacından yapılmış ve üzerlerinde kök boyalarla süslemeler yer alıyor.

Kültür turizmi rehberleri, Sarıhacılar’ı Ormana, Altınbeşik Mağarası ve Manastır Kanyonu ile birlikte düzenledikleri turlara dahil ediyor. Rehberlerden Zeynep Ocak, ziyaretçilere köyün tarihini, isim kökenlerini ve doğal güzelliklerini anlattıklarını, Antalya’nın yalnızca deniz, kum ve güneşten ibaret olmadığını görmenin misafirleri mutlu ettiğini belirtiyor. Ocak, haftada düzenledikleri turlarda Sarıhacılar’ın düğmeli evlerinin ve kervan yolunun ziyaretçiler tarafından büyük ilgi gördüğünü aktarıyor.

Yerelden destek ve butik dönüşümler:

Sarıhacılar Köyü Platformu üyesi Fatma Genç, köyün turizme kazandırılması için 1999 yılından bu yana yürütülen çalışmalara değiniyor. Genç, Akseki Kaymakamlığı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı desteğiyle yapılan restorasyonlar sayesinde tescilli tarihi evlerin onarıldığını söylüyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un destekleriyle sağlanan restorasyon kredileri ve hibeler, yıkılmak üzere olan düğmeli evlerin yeniden inşasını sağlamış; restorasyon sonrası bazı evler butik otele dönüştürülerek konaklama hizmeti sunuyor.

Gelecek planları ve korunmanın önemi:

Köyde planlanan koruma amaçlı imar düzenlemeleri sosyal donatılar, otopark ve belediye hizmet alanları gibi altyapı ihtiyaçlarını içeriyor. Fatma Genç, sokak sağlıklaştırma ve cephe düzenlemesi gibi projelerin hayata geçirilmesi için destek beklediklerini belirtiyor. Mahallenin beton yapılaşmadan korunmuş olması, Sarıhacılar’ı dünyada eşsiz kılan önemli bir unsur olarak vurgulanıyor.

Turizmdeki artış, Sarıhacılar’ın ekonomik ve kültürel olarak güçlenmesine katkı sağlarken korunma önlemleri, bölgenin özgün kimliğinin gelecek nesillere aktarılmasını hedefliyor. Alanya ve Gazipaşa başta olmak üzere çevre yerleşimlerden gelen turistlerin de ilgisiyle büyüyen Sarıhacılar, Antalya’nın farklı bir yüzünü sergileyen önemli bir kültür rotası olmaya devam ediyor.

Öne çıkan veriler: 25 hane, 55 nüfus; yaklaşık 300-350 yıllık düğmeli evler; 600 yıllık cami; geçen yıl ~200 bin ziyaretçi; 2026 ilk 8 ayda ~100 bin ziyaretçi.

ANTALYA'NIN AKSEKİ İLÇESİNDE BULUNAN 25 HANELİ VE 55 NÜFUSLU TARİHİ SARIHACILAR KÖYÜ, DÜĞMELİ EVLERİ, TARİHİ İPEK YOLU, KERVAN YOLU VE YAKLAŞIK 600 YILLIK CAMİSİYLE YERLİ VE YABANCI TURİSTLERİN İLGİ ODAĞI OLMAYA DEVAM EDİYOR.