Bin 200 rakımda meşe külüyle yaşatılan asırlık pekmez geleneği Obruk'ta sürüyor

Obruk'ta pekmez mesaisi

Adana'nın Saimbeyli ilçesine bağlı Obruk mevkisinde üzüm hasadının ardından kış hazırlıklarının en emek gerektiren kısmı olan pekmez üretimi başladı. Yöredeki aileler, bin 200 rakımdaki bağlarda toplanan üzümleri işleyerek geleneksel yöntemlerle pekmeze dönüştürüyor.

Bu yıl ailelerce toplanan yaklaşık 300 kilo üzüm, öncelikle yıkanıp çuvallarda ezilerek şırası çıkarılıyor; ardından kazanlara alınan üzüm suyu, odun ateşinde ve geleneksel olarak kullanılan meşe külü ile saatlerce kaynatılıyor. Üretim sonunda hedeflenen pekmez miktarı yaklaşık 50-60 kilo civarında.

Üretim süreci ve günlük ritüeller:

Pekmez yapımı adım adım aile işçiliğine dayanıyor. Bir gün öncesinden başlayan bağ bozumu ve üzümlerin hazırlanması; şıra çıkarma, kazanlara aktarım ve uzun kaynatma süreçleri geleneksel usulde sürüyor. Üretim, üzüm miktarına göre değişmekle birlikte ortalama 12 saat kadar sürebiliyor.

Sıcak pekmezin üzerinde oluşan köpük, üretim sürecinin en keyifli anlarından biri sayılıyor. Yöre halkı köpüğü dut ve asma yapraklarından yaptıkları kaşıklarla yiyerek kültürel geleneği yaşatıyor; bu ritüel hem aile içi dayanışmayı güçlendiriyor hem de üretim anına özgü bir eğlence unsuru oluşturuyor.

Aile geleneği, imece ve ekonomik boyut:

Aileden kalma bağlarında imece usulüyle pekmez ürettiklerini söyleyen üreticiler, zahmetli süreci bir araya gelmenin vesilesi olarak tanımlıyor. Üretimin önemli bir kısmı aile içi tüketime ayrılıyor, ihtiyaç fazlası ise satışa sunuluyor. Bu yıl elde edilmeye çalışılan pekmezin kilogram fiyatı yaklaşık 500 TL olarak belirtiliyor.

Üreticiler geçmişte pekmezin dağda çalışanlar, hayvan otlatanlar ve kış aylarında enerji kaynağı olarak görülüp yoğun şekilde tüketildiğini hatırlatıyor. Bölge sakinleri için pekmez yalnızca besin değil, aynı zamanda kuşaktan kuşağa aktarılan bir kültür unsuru olmaya devam ediyor.

Huriye Yıldızhan, üretimin meşakkatli olduğunu ancak meşe külü kullanımının aromayı güçlendirdiğini belirterek, pekmezin hem aile sofralarında yer aldığını hem de fazlasının değerlendirildiğini aktarıyor. Ahmet Kaytancı ise pekmez köpüğünü yemenin yöredeki önemine vurgu yapıyor ve bu geleneğin üretimin tamamlanmasından sonra mutlaka yaşatıldığını söylüyor.

Bin 200 rakımda asırlık pekmez geleneği yaşatılıyor