hamurda ata tohumundan gelen lahanalar turşuya dönüşüyor

Ağrı Hamur'da nesilden nesile aktarılan turşu geleneği:

Ağrı'nın Hamur ilçesinde, dedelerden kalan ata tohumuyla yetiştirilen lahanalar, kadınların bir araya geldiği Hamur Kadın Kooperatifinde elişiyle turşuya dönüştürülüyor. Tarladan gelen ürünler, katkısız ve geleneksel yöntemlerle işlenerek kış boyunca sofralara lezzet ve koruyuculuk sağlıyor. Kooperatifin çalışmaları hem yerel üretimin değerlendirilmesine hem de kadınların ekonomik hayata katılımına katkı sunuyor.

Üretim süreci ve çeşitlendirme:

Lahanalar tarladan toplanıp kooperatife getirildikten sonra temizleniyor ve doğranıyor. Hazırlık aşamasında bazen havuç gibi ek ürünler de kullanılıyor; işlem sırasında kendi yapımları sirke ve kaya tuzu tercih ediliyor. Turşular genellikle bidonlara dolduruluyor ve yaklaşık bir ay bekletildikten sonra tüketime uygun hale geliyor. Lahana turşusunun yanı sıra fasulye, domates, soğan ve özellikle mor soğandan yapılan çeşitler de üretimde yer alıyor. Soğan turşuları şişelere konularak farklı sunumlara hazırlanıyor.

Sağlık, talep ve kooperatifin rolü:

Hamur Kaymakamı Erkan Minuz, ilçede yetişen ürünlerin kooperatif aracılığıyla değerlendirildiğini vurgulayarak ata tohumuyla yetiştirilen lahanaların turşuya dönüştürüldüğünde erimediğini ve sertliğini koruduğunu belirtti. Minuz, turşuların doğal yöntemlerle, katkı maddesi kullanılmadan hazırlandığını ve talebin yoğun olduğunu ifade etti. Bu üretim, hem yöresel gastronomiyi yaşatıyor hem de kırsalda ekonomik canlılık sağlıyor.

Kooperatif çalışanı Zeynep Karaaslan ise süreçleri anlatarak lahanaların tarladan alınıp doğrandığını, kendi yaptıkları sirke ve kaya tuzunu kullandıklarını söyledi. Karaaslan, turşu suyunun yörede hastalandıklarında tüketilen, doğal bir destek olarak görüldüğünü; bu nedenle üretimin yıl boyunca sürdüğünü ve ürünlerine yoğun talep geldiğini aktardı. Kadınların el emeğiyle hazırlanan bu turşular, hem ev mutfaklarını hem de yerel pazarları renkliyor.

Kooperatifin üretim pratiği, geleneksel tarım çeşitliliğini koruma ve yerel lezzetleri sürdürülebilir kılma açısından dikkat çekiyor. Ata tohumuyla yetişen lahanaların dayanıklılığı ve turşu olarak uzun saklanabilmesi, kırsal ekonomiye katkı sağlayan pratik sonuçlar doğuruyor.

AĞRI'DA ATA TOHUMUYLA YETİŞEN LAHANALAR KIŞ SOFRALARI İÇİN TURŞUYA DÖNÜŞÜYOR