hükümetin 2033 hedefi ve kaynak planı:
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı ve UBP Genel Başkanı Ünal Üstel, düzenlenen "Hayatı Kolaylaştıran Projeler Lansmanı"nda 2033'ü kalkınma hedeflerinin merkezi olarak koyduklarını ve Türkiye ile imzalanan protokoller kapsamında yaklaşık 75 milyar TL tutarında kaynak sağlandığını bildirdi. Üstel, geride kalan dönemdeki icraatların yanı sıra önümüzdeki beş yıla yayılan yatırım programını kamuoyuyla paylaştı ve yeni dönemde uygulamaya konacak projelerin ülkenin önceliklerine yanıt vereceğini vurguladı.
enerji ve altyapıda dönüşüm:
Üstel, Türkiye ile elektrik enterkonnekte bağlantısı ile doğal gaz boru hattı projelerinin tamamlanmasının hedeflendiğini; bu çalışmaların Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan desteğiyle ilerleyeceğini söyledi. Mevcut KIB-TEK kapasitesi olan 430 megavat'a ek olarak 300 megavat doğal gaz üretimi ve 40 megavat yedek ünitenin kurulacağını belirtti. Yaklaşık 200 milyon dolar tutarındaki yatırımla beş yıl içinde enerji altyapısının yenileneceği, Lefkoşa’dan başlayarak elektrik hatlarının yer altına alınacağı ifade edildi.
Üstel, ayrıca 100 megavata kadar güneş enerjisi tesisi ve 25 megavatlık depolama ünitesi kurulacağını; bu projelerle birlikte enerji maliyetlerinin en az yüzde 50 azalmasının hedeflendiğini söyledi. Hedeflenen girişimler sayesinde elektrik kesintilerinin son bulacağı ve hane ile işletmelerde maliyetlerin önemli ölçüde gerileyeceği öngörülüyor.
elektrik, doğalgaz ve yerel üretim:
KIB-TEK yatırımları, enterkonnekte bağlantı, doğal gaz altyapısı, yenilenebilir enerji ve depolama kapasitesinin eş zamanlı geliştirilmesiyle birlikte enerji arz güvenliğinin artırılmasına odaklanıyor. Üstel, bu adımların hem tüketici fiyatlarına hem de ülke ekonomisinin rekabetçiliğine doğrudan katkı sağlayacağını belirtti.
sağlıkta yeni dönem ve tesis yatırımları:
Sağlık alanında Türkiye ile yeni bir protokol hazırlanacağını açıklayan Üstel, Genel Sağlık Sigortası (GSS) uygulaması kapsamında KKTC vatandaşlarının Türkiye’deki anlaşmalı hastanelerden aynı şartlarda yararlanabilmesinin hedeflendiğini bildirdi. Yetkililerle yapılan toplantıların sürdüğünü ve protokolün Ankara ziyaretleriyle takvime alınacağını, sistemin 1 Mart 2027 tarihinde başlamasının hedeflendiğini söyledi.
Yatırımlar arasında 343 yataklı Yeni Lefkoşa Devlet Hastanesi'nin 2027'de, Karpaz Pamuklu Devlet Hastanesi'nin ise 2026 sonunda tamamlanması, ayrıca İskele'ye yeni devlet hastanesi ile Lefkoşa, Gazimağusa ve Girne'ye üç ağız ve diş sağlığı hastanesi yapılması yer alıyor. Sağlık sistemine helikopter ambulans kazandırılması ve Lefkoşa’da yeni bir 112 Acil Komuta Merkezi kurulması da planlanan hizmetler arasında sayıldı.
ulaşım, denizcilik ve havacılık yatırımları:
Üstel, Kıbrıs Türk Hava Yolları'nın 16 yıllık aranın ardından 2028'de yeniden uçuşlara başlamasının hedeflendiğini söyledi. Havayolu yeniden faaliyete geçtiğinde turizme katkı ve bilet fiyatlarında denge hedefleniyor. Son beş yılda 200 kilometrenin üzerinde yol yapıldığı veya yenilendiği, yeni dönemde ayrıca 150 kilometrelik ilave yol yatırımı planlandığı açıklandı. Öne çıkan yol projeleri arasında Haspolat-Atatürk Öğretmen Akademisi Yolu, Ercan-İskele çift şeritli yol ve Girne-Güzelyurt Batı Sahil Yolu bulunuyor.
Denizcilik Dairesi kurulacak; Girne Turizm Limanı ve Gazimağusa Limanı'nın iki yıl içinde modernize edilmesi, Lefke Limanı ve marinasının yeniden kazandırılması ve İskele'de yeni bir marina yapılması hedefleri paylaşıldı. Lefke’deki maden atıklarının rehabilitasyonuna 2027 başında başlanacağı duyuruldu.
fiberoptik ve teknoloji hamlesi:
Türkiye ile yürütülen fiberoptik altyapı projesinde çalışmalar başladığı, Türk Telekom ile adanın iki ucundan eş zamanlı şebeke döşemesi yapılacağı belirtildi. Proje tamamlandığında bir yıl içinde KKTC genelinde 150 bin hane ve iş yerinin hızlı internete kavuşacağı, internet hızının beş kat artacağı ve fiyatların daha uygun hale geleceği öngörülüyor. Üstel, protokolün Anayasa Mahkemesi'ne taşındığını, ek protokolle konunun yeniden Meclis gündemine getirildiğini ve bazı siyasi kesimlerin projeye karşı çıktığını ifade etti.
Kıbrıs Tech adını taşıyan programla yazılım, yapay zekâ, bilişim, siber güvenlik ve ileri teknoloji yatırımlarına vergi muafiyetleri ve istihdam avantajları sağlanarak KKTC’nin teknoloji yatırımlarına açık bir merkez haline getirilmesi hedefleniyor.
sosyal konut, aile ve gelir destekleri:
Sosyal konut projeleri yaklaşık 30 yıl aradan sonra yeniden başlatıldı; devam eden 3 bin konut hedefinin yeni dönemde 15 bine çıkarılması planlanıyor. "Ev-Yap Kredisi" kapsamında yaklaşık 5 bin vatandaşa düşük faizli ve uzun vadeli kredi desteği sağlanacak.
Ailelere yönelik destekler arasında çalışan ve 0-6 yaş arasında çocuğu bulunan kadınlara asgari ücretin yarısı kadar kreş ve bakım desteği, sigorta girişi olmayan ve çocuk nedeniyle çalışma hayatına katılamayan kadınlara asgari ücretin üçte biri kadar aylık destek öngörülüyor. 0-12 yaş grubuna yönelik tüketim ürünlerinde KDV'nin sıfırlanması, yaşlı ve bakıma muhtaçlara asgari ücretin yarısı tutarında bakım desteği ve ilk kez konut sahibi olacakların İhtiyat Sandığı birikimlerinin %50'sini geri ödemesiz kullanabilmeleri yer alıyor.
Ek olarak kamuda 200 engelli vatandaşın daha istihdam edileceği ve kadın girişimcilere yönelik sosyal güvenlik prim desteği süresinin 60 aydan 72 aya çıkarılacağı açıklandı. Hayat pahalılığıyla mücadele kapsamında temel tüketim ürünlerinde KDV'nin sıfırlanması, ithal ürünlere navlun desteği sağlanması ve ithalatta KDV erteleme süresinin 90 güne çıkarılması hedefleri de paylaşıldı.
eğitim, spor, tarım ve ekonomik çarpan etkisi:
Yeni Atatürk Stadyumu ve Spor Kompleksi'nin temelinin 2027 başında atılması, tesiste 500 araç kapasiteli otoparkın aynı zamanda acil toplanma alanı olarak tasarlanması hedefleniyor. İskele, Lefke ve Gazimağusa’da üç yeni spor salonu inşa edilecek ve yeni dönemde Gençlik ve Spor Bakanlığı kurulacak. Lefkoşa Kültür Sanat Merkezi'nin iki yıl içinde tamamlanacağı ve altı ilçede çok amaçlı gençlik merkezleri oluşturulacağı bildirildi.
Eğitim alanında son beş yılda 30 yeni okul ile 622 derslik kazandırıldığı, altı okul projesinin sürdüğü; tarım ve hayvancılığa yaklaşık 7 milyar TL destek sağlandığı ve tarımsal destek bütçesinin %321 artırıldığı vurgulandı. Türkiye ile yürütülen Asrın Su Projesi'nin genişletildiği ve suyun Güzelyurt Ovası'ndan sonra Mesarya Ovası'na ulaştırılması için çalışmaların sürdüğü belirtildi.
Üstel, ekonomik göstergelere dikkat çekerek 2022-2025 döneminde gayrisafi milli hasılanın 74 milyar TL'den yaklaşık 333 milyar TL'ye, kişi başına düşen milli gelirin ise 12.245 dolardan 20.121 dolara yükseldiğini aktardı. Hükümet döneminde Ercan Havalimanı'nın tamamlandığını, Girne ve Güzelyurt devlet hastanelerinin açıldığını ve KIB-TEK'e 200 milyon doların üzerinde destek sağlandığını belirtti.
Üstel, projeler ve önümüzdeki dönemde planlanan yatırımlar için Türkiye Cumhuriyeti'ne ve ilgili yetkililere teşekkür ederek, açıklanmayan diğer büyük projelerin iki ayrı lansmanla kamuoyuna duyurulacağını söyledi. Ayrıca gençlere yönelik kapsamlı bir destek paketinin bir hafta içinde açıklanacağını bildirdi.
Sonuç olarak, "Hedef 2033" vizyonu kapsamındaki program; enerji maliyetlerinde radikal düşüş, sağlık hizmetlerinde entegrasyon, ulaşım ve teknoloji altyapısında yenilenme ile sosyal konut ve gelir desteklerinde genişleme hedefleri etrafında kurgulanıyor. Planların uygulanması yakın izleme, protokollerin zamanında tamamlanması ve kaynak yönetimine bağlı olacak.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Başbakanı Ünal Üstel, Türkiye ile hayata geçirilmesi planlanan "Hedef 2033" vizyonu kapsamında enerji maliyetlerinin en az yüzde 50 düşürülmesi, 15 bin sosyal konut yapılması, Kıbrıs Türk Hava Yolları’nın 2028’de yeniden uçuşlara başlaması ve Genel Sağlık Sigortası’nın 2027’de devreye alınmasının hedeflendiğini açıkladı.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!