İkinci elde change tuzağı: şasi numarası mağduriyeti yıllar sonra ortaya çıkabiliyor

change yöntemi nasıl işliyor:

İkinci el piyasasında 'change' olarak adlandırılan usulsüz uygulama, bir aracın şasi numarasının başka bir araca aktarılması veya şasi bölümünün değiştirilmesiyle gerçekleştiriliyor. Ekspertiz firması sahibi Sami Tarcan, kazalı, hurda, icralık ya da yurt dışından kaçak getirilen araçların kimlik bilgilerinin profesyonel şekilde başka araçlara geçirilebildiğini söylüyor. Tarcan’a göre yapılan müdahale satır başında fark edilmeyecek kadar kusursuz olabiliyor; bu yüzden araçlar yıllar sonra tespit edilip el konulabiliyor.

şasi müdahalesinin tespiti ve muayene süreci:

Tarcan, muayene istasyonlarının öncelikli kontrolünün şasi numarasının araç kayıtlarıyla uyumu olduğunu, ancak çoğu muayene istasyonunun şasi numarasının orijinal olup olmadığına bakmadığını vurguluyor. Hatta Tarcan, ekspertizlerin yaklaşık %95’inin change araçlara bakmadığını, bu nedenle firmaların ekstra pakette bu kontrolden kaçındığını belirtiyor. Bu durum alıcıyı yanıltıcı şekilde güvenli bir satış algısına sürükleyebiliyor; sigorta ve muayene işlemleri tamamlanmış gibi görünse de şasi değişikliği sonradan ortaya çıkabiliyor.

her şasi değişikliği change değildir:

Tarcan, şasi numarası üzerinde herhangi bir işlem bulunmasının otomatik olarak change anlamına gelmediğini de açıklıyor. Bazı araçlarda şasi numarası paslanma veya çürüme nedeniyle yenilenmek zorunda kalınabiliyor; bunun uygun prosedürlerle yapılması halinde sorun oluşmuyor. Ancak aynı dönemde bazı ekspertizlerin çürümüş şasiyi de change diye raporlayabildiğini söyleyen Tarcan, hem gerçek değişiklikleri kaçırmamak hem de yanlış suçlamalardan kaçınmak için dikkat gerektiğini belirtiyor.

Tarcan ayrıca, deprem bölgesindeki hasarlı araçların kaskosuz durumlarının suistimal edildiğini, bu şasi numaralarının icralık veya yurtdışından kaçak gelen araçlarla 'change' edilerek satıldığını aktarıyor: "Şasi numarasını öyle basıyorlar ki, orijinalinden ayırt etmeniz imkansız. Birebir orijinalini yapabiliyorlar."

taşımacılık araçlarında da risk var:

Change uygulamasının yalnızca otomobillere özgü olmadığını söyleyen Tarcan, tır ve otobüs gibi motorlu her araçta şasi numarası oynanabileceğine dikkat çekiyor. Kapsamı geniş olan bu yöntemin, sadece küçük ölçekli araç alımlarında değil, ağır taşıtlarda da hukuki ve maddi mağduriyet yaratabildiği ifade ediliyor.

hukuki sonuçlar ve saha örneği:

Şasi numarası değişikliği yıllar sonra tespit edildiğinde mevcut araç sahibi ciddi mağduriyet yaşayabiliyor: araç el konulabiliyor, geriye dönük davalar açılabiliyor ve uzun süren hukuki süreçler başlayabiliyor. Tarcan, şasi üzerinde şüpheli bir işlem fark edildiğinde kolluk kuvvetlerine bildirimde bulunmanın zorunlu olduğunu söylüyor; aksi takdirde ekspertizin sorumluluk üstleneceğini belirtiyor. "Eğer ben bildirmezsem bu sefer sorumluluğu ben alıyorum" diyen Tarcan, uyarıların alıcıyı korumaya yönelik olduğunu vurguluyor.

İstanbul şubesine 24 Kasım 2025 tarihinde getirilen bir otomobilde şasi oynaması tespit edildiğini anlatan Tarcan, Kırşehir’den gelen alıcı ve satıcıyı uyardıklarını aktarıyor. Buna rağmen alıcı aracın ekspertizlerden olumlu rapor aldığına inanıp aracı aldı; yaklaşık 7 ay sonra polis araca el koydu. Tarcan, bu tür örneklerin alıcıların aldığı danışmanlık ve ekspertiz uyarılarını dikkate almasının önemini gösterdiğini söylüyor.

satış sonrası sorumluluk ve şüpheli satıcılar:

Change olduğu anlaşılan bir aracın sonrasında başka birine satılması yeni hukuki sorunlar doğuruyor. Tarcan, mağdurun zararını doğrudan satıcıya rücu etme yoluna gidebileceğini, bu yüzden "satan kişi her zaman şüpheli" algısının oluştuğunu belirtiyor. Bir aracın en son kimde olduğunun tespiti hukuki süreçte belirleyici olurken, satıcıların da sorumluluğu araştırılmadan hareket etmek mağduriyeti artırabiliyor.

Uzmanların ve alıcıların alması gereken önlemler: Tarcan’ın uyarıları şu başlıklarda toplanıyor: şasi numarası kontrollerine ekstra özen gösterilmesi, şüpheli durumlarda kolluk kuvvetlerine bildirim yapılması, ekspertiz raporlarının ayrıntılı istenmesi ve şasi kaydının profesyonelce incelenmesi. Bu adımların atılmaması halinde alıcılar yıllar sonra bile araçtan mahrum kalabiliyor ve uzun hukuki süreçlerle karşılaşıyor.

TARCAN, ARAÇ SATIN ALINMADAN ÖNCE ŞASİ NUMARASININ DETAYLI ŞEKİLDE KONTROL EDİLMESİ GEREKTİĞİNİ VURGULADI.