Rize'nin gastronomi dönüşümü:
GastronomiRize 2026 çerçevesinde "Sofrada Yaşayan Miras" mottosuyla başlayan yeni vizyon, Rize’nin üretim kültürünü agroturizm, sağlık ekonomisi ve döngüsel ekonomiyle birleştiriyor. 6. GastronomiRize Günleri kent merkezinde renkli etkinlikler ve sahada başlayan hikâyelerle ilerliyor; tarladan yaylaya, arı kovanından sofraya uzanan bir anlatı inşa ediliyor.
agroturizm deneyimleri:
Rize’de gastronomi artık restoran sınırlarına sıkışmıyor; ziyaretçi önce toprağı, ardından ürünü ve üreticinin hikâyesini deneyimliyor. Çay bahçelerinin yanına mandalina ve bal üretim alanları eklenerek ziyaretçilere bahçede hasat deneyimi, ağacından meyve tatma ve üreticiyle buluşma imkânı sunuluyor. "Turist Bahçede" programı, kentteki yüz yıllık Satsuma bahçelerini gastronomik deneyim alanlarına dönüştürüyor.
bal ve satsuma: yüksek katma değer hedefi:
Rize’nin gastronomi söyleminde bal merkezi bir yer tutuyor. Anzer ve Ayder balları coğrafi işaretli ürünler olarak bölgede farklı rakım ve flora kuşaklarının sunduğu çeşitliliği yansıtıyor; kestane balı ve multifloral özellikler üretimde öne çıkıyor ve Kafkas melezi arılar kullanılmaktadır. Rize, balı sadece bir gıda ürünü olarak değil, longevity ve sağlıklı yaşam ekonomisi içinde konumlandırılacak premium bir ürün olarak geliştirmeyi amaçlıyor.
Bu hedef doğrultusunda Rize Arıcılar Birliği ve Rize Belediyesi destekli çalışmalarla Anzer ve Ayder ballarının; bilimsel verilerle, izlenebilirlikle, kalite standartları ve premium ambalajlama yaklaşımıyla pazarlanması planlanıyor. Amaç, Rize ballarını ulusal ölçekte yüksek katma değerli markalara dönüştürmek.
satsuma çeşitleri ve üretim altyapısı:
Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Ziraat Fakültesi tarafından tescil edilen 9 Satsuma mandalinası çeşidi Rize için alternatif tarımsal değer oluşturuyor. Tescillenen çeşitler arasında RTEÜ Yıldızı, Rizem, Pazarın Yıldızı, Senem, İyiderem, Derepazarım, Kuzey Yıldızı, Erten ve Derin yer alıyor. 2026'da bu çeşitler için sertifikalı fidan üretiminin temelleri atıldı ve mandalina bahçeleri turizm rotalarının bir parçası haline getirildi.
çay atıklarından döngüsel ekonomiye:
Rize’nin tarladan sağlığa giden hikâyesinin bir diğer ayağı, çay üretiminden çıkan atıkların değerlendirilmesiyle şekilleniyor. ÇAYKUR öncülüğünde geliştirilen çaykopit, çay yaprağı işleme atıklarından elde edilen liflerden üretilen, hindistan cevizi kabuğu bazlı kokopite alternatif bir toprağa yardımcı hammaddedir. ÇAYKUR Çay Araştırma Enstitüsü ile üniversitelerin ortak çalışmalarıyla çaykopit; kabak, fasulye ve domates gibi ürünlerde denenip serada ilk ürünler alınmaya başlandı.
Projenin hedefini ÇAYKUR Genel Müdürü Yusuf Ziya Alim şu sözlerle özetliyor: "Yurt dışına giden o dövizleri Türkiye içinde tutmak". Bu yaklaşım, Rize gastronomisinin döngüsel ekonomi halkasını tamamlayarak atığın yeniden üretime katılmasını sağlıyor.
yerel dönüşüm ve katkılar:
Döngüsel ekonomi yalnızca çaykopitle sınırlı değil. Rize Belediyesi Biyokütle tesisinde çay lifinden biyochar ve mangal kömürü ile sıvı organik gübre üretildi; Çaydalı markasıyla çay atıkları tarım için değerli girdilere dönüştürülüyor. Emine Erdoğan himayesinde yürütülen Sıfır Atık yaklaşımının yereldeki uygulamaları örnek teşkil ediyor; çay atıkları gübre, toprak iyileştirici, çay sirkesi ve mangal kömürü olarak ekonomiye geri kazandırılıyor.
Bu modelde toprak ürün yetiştiriyor, üretim gastronomi deneyimine dönüşüyor, turizm bu deneyimi besliyor ve tarımsal atık tekrar üretime giriyor; böylece Rize’de gastronomi bir tabakta bitmeyen, döngüsel ve sağlık odaklı bir sistem haline geliyor.
Rize’nin yeni gastronomi hikâyesi arının çiçekten topladığı nektardan başlayıp bal kavanozuna, mandalina ağacından koparılan meyveden sofraya, çay yaprağından çaykopite ve Çaydalı ürünlerine uzanarak Türkiye için örnek bir model sunuyor. Kentin vizyonu, tarladan sağlığa giden bir rotayı hem ekonomik hem de sağlık açısından sürdürülebilir kılıyor.
RİZE'NİN YENİ GASTRONOMİ VİZYONU; TESCİLLİ BAL VE SATSUMA MANDALİNASI GİBİ YEREL ZENGİNLİKLERİ AGROTURİZM VE SAĞLIKLI YAŞAM EKONOMİSİYLE BULUŞTURURKEN, ÇAY ATIKLARINI DÖNÜŞTÜREN SIFIR ATIK VE DÖNGÜSEL EKONOMİ MODELİYLE ÜRETİMİ TARLADAN SOFRAYA SÜRDÜRÜLEBİLİR BİR DEĞERE DÖNÜŞTÜRÜYOR.
Henüz yorum yapılmamış
Bu içerik hakkında ilk yorumu siz yapın!