Toroslarda kekiğin izinde: Akseki yaylalarında demet demet geçim

Toros Dağları'nda kekik hasadı başladı

Antalya'nın Akseki ilçesi sınırlarındaki Toros Dağları'nın yüksek kesimlerinde bu yıl da kekik toplama sezonu açıldı. Sabahın erken saatlerinde dağlara çıkan kadın ve erkeklerden oluşan gruplar, doğal ortamda yetişen kekikleri özenle topluyor. Bölge halkı topladıkları bitkileri bazen kışlık tüketime ayırıyor, bazen de demetleyip satışa çıkarıyor.

Akseki'de kekikler genel olarak 800 ile 2 bin metre arasındaki rakımlarda bulunuyor; özellikle yörede yetişen türler halkın geleneksel geçim kaynaklarından biri olmayı sürdürüyor. Toplanan kekikler, kurutma işleminden geçirilerek kışın kullanılmak veya piyasaya sunulmak üzere saklanıyor.

Hasat geleneği ve üretim biçimi:

Yörede yaşayanlar, kekik toplarken bitkinin köklerine zarar vermemeye dikkat ediyor; kesme işlemi genellikle bıçak veya makas ile yapılıyor. Toplanan kekiğin demetlenip pazara sunulması hem aile bütçesine katkı sağlıyor hem de bölge ekonomisine hareket getiriyor. Bir demet kekik yaklaşık olarak 50 liradan alıcı buluyor.

Göktepe Yaylası'na her yıl kekik toplamaya geldiklerini söyleyen Ayşe Çelik, kekiğin kokusu ve aromasının doğal ortamda yetişmesinden kaynaklanan farkına vurgu yaptı: "Hem kendi ihtiyacımızı karşılıyoruz hem de fazla topladığımız kekikleri satarak aile bütçemize katkı sağlıyoruz. Kekik toplamak bizim için hem gelenek hem de önemli bir gelir kaynağı."

Bilimsel özellikler ve bölgesel önemi:

Akdeniz Üniversitesi'nden emekli olan ve yaklaşık 30 yıldır kekik ve kekik yağı üzerine çalışmalar yürüten Prof. Dr. Oktay Yeğen ise Akseki ve çevresinde yetişen karabaş kekiklerinin özel niteliklerine dikkat çekti. Yeğen, bölgede özellikle Thymus spicata türünün yaygın olduğunu ve bu türün kekik yağı açısından önemli olduğunu belirtti.

Prof. Dr. Yeğen'e göre Akseki kekiği, içerdiği karvakrol oranı ile öne çıkıyor; elde edilen yağlarda karvakrol oranı yüzde 70'in üzerinde olabiliyor ve bu da ürünün biyosidal özelliklerini artırıyor. Yeğen ayrıca Toros Dağları'nda, özellikle 600 ile 900 metre arasındaki rakımlarda yetişen kekiklerin kalite açısından daha üstün olduğuna vurgu yaptı.

Yeğen, Türkiye'nin dünya kekik üretimi ve ihracatında önemli bir konumda olduğunu, dünyada yaklaşık 100 bitkinin "kekik" adıyla anıldığını ve Türkiye'de bunlardan yaklaşık 33 çeşidinden kekik yağı elde edildiğini ifade etti. Türk kekiğinin başta Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avrupa olmak üzere pek çok ülkeye ihraç edildiği belirtildi.

Sonuç olarak, Toros Dağları'nın doğal ortamında yetişen kekik Akseki'de hem yöre halkının geleneksel geçim kaynaklarından biri olmayı hem de Türkiye'nin önemli aromatik bitkilerinden biri olmayı sürdürüyor.

Toros Dağları'nda kekik mesaisi başladı, demeti 50 liradan satılıyor