Yapay zekâ dediğinizde sorumluluğun kaybolduğunu sanmayın

Yapay zekâ iddiası sorumluluğu ortadan kaldırmıyor:

Sosyal medya ve dijital platformlarda yapay zekâ kaynaklı içerikler hızla çoğalırken, İzmir Ekonomi Üniversitesi (İEÜ) hukukçuları kullanıcıları dikkatli olmaları konusunda uyardı. İEÜ Hukuk Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Sevilay Uzunallı sahte belge ve deepfake görüntülerin saniyeler içinde üretilebildiğini belirterek, "Yapay zekâ yaptı" demenin hukuki sorumluluğu ortadan kaldırmadığını söyledi. Uzunallı, yapay zekâ çıktılarının yanlış veya yanıltıcı olması halinde kişilerin hukuki ve cezai yaptırımlarla karşılaşabileceğine dikkat çekti.

Mevcut hukuki çerçeve ve sorumluluk dağılımı:

Prof. Dr. Uzunallı, yapay zekânın henüz hukuki kişiliğe sahip olmadığını vurguladı ve bu nedenle doğrudan yapay zekâdan sorumluluk atfedilemeyeceğini ifade etti. Sorumluluğun belirlenmesinde, yapay zekâyı geliştiren veya piyasaya süren şirketin kusuru, sistemi ticari faaliyette kullanan işletmenin azami özeni gösterip göstermediği ve yapay zekâ çıktısını sorgulamadan kullanan kişinin davranışlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini açıkladı. Türkiye'de AB Yapay Zekâ Tüzüğü'ne benzer kapsamlı bir yapay zekâ kanunu henüz bulunmasa da, Türk Borçlar Kanunu, Türk Ceza Kanunu, Türk Ticaret Kanunu, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ve Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun gibi mevcut düzenlemelerin yapay zekâdan kaynaklanan uyuşmazlıklarda uygulanabildiğini belirtti.

Kullanıcılar için pratik uyarılar:

Öğretim üyesi Doç. Dr. Candide Şentürk Akaner ise yapay zekâ sistemlerinin kesin doğrular üretmediğini, olasılıklara dayalı yanıtlar verdiğini hatırlattı. Şentürk Akaner, hukuki, tıbbi veya mali kararlar alınırken yapay zekâ çıktılarının mutlaka alanında uzman kişilerce doğrulanması gerektiğini; kimlik ve kişisel verilerin yapay zekâ uygulamalarıyla paylaşılmaması gerektiğini vurguladı. Ayrıca dijital ve yapay zekâ okuryazarlığının artırılmasının önemine işaret ederek, dijital ortamda karşılaşılan bilgilerin kaynağının sorgulanmasının ve doğrulanmasının her zamankinden daha önemli olduğunu söyledi.

İEÜ akademisyenlerinin uyarısı, yalnızca teknik doğruluk tartışmalarının ötesine geçerek, yapay zekâ kaynaklı içeriğin yaratabileceği hukuki risklere dikkat çekiyor. Kullanıcıların, yapay zekâdan elde edilen bilgileri sorgulamadan paylaşmaması ve özellikle kişisel hakları ilgilendiren durumlarda profesyonel desteğe başvurması öneriliyor.

SOL BAŞTAN...PROF. DR. SEVİLAY UZUNALLI VE DOÇ. DR. CANDİDE ŞENTÜRK AKANER