Adramytteion mozaikleri Roma villasının Doğu Akdeniz ve Nil bağlantılarını açığa çıkardı

Adramytteion mozaikleri Roma villasının Doğu Akdeniz ve Nil bağlantılarını açığa çıkardı

Balıkesir'in Burhaniye ilçesi Ören'deki Adramytteion Antik Kenti kazılarında, yaklaşık 750 metrekarelik bir Roma villasının önemli bölümleri gün ışığına çıkarıldı. Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Arkeoloji Bölümü öğretim üyesi ve kazı ekibinin bilimsel danışmanı Hüseyin Murat Özgen tarafından yürütülen çalışmalar, kentin çok katmanlı tarihine yeni veriler kazandırdı.

villa planı ve mozaiklerin dağılımı:

Kazılarda, merkezi bir avlu etrafında kuzey, doğu ve güney salonlarından oluşan bir villa planı ortaya kondu. Yapının duvarları fresklerle, salon zeminleri ise zengin mozaiklerle bezeli. Özgen'in verdiği bilgiye göre villa, yaklaşık 750 metrekarelik bir alanı kaplıyor ve çalışmanın yürütüldüğü parselin tamamı yaklaşık 9 bin metrekare olarak kaydedildi.

Kuzey salonundaki mozaikler özellikle figüratif zenginliğiyle dikkat çekiyor. Giriş bölümünü iki yana ayıran kompozisyonda, üzerlerinde isimleri yazılı kedi ve köpek betimleri yer alıyor. Kedinin adının mozaikte Zmaragdin olarak yazılması ve yeşil bir minder üzerinde gösterilmesi, uzmanlarca özel bir anlam taşıdığı biçiminde yorumlandı.

figürler ve coğrafi bağlantılar:

Mozaikte ayrıca balık, çeşitli kuşlar, bir tavus kuşu ile kent sikkelerinde görülen kanatlı at betimi yer alıyor. Adramytteion'un MÖ 4. yüzyıl sikkelerindeki bu motifin Roma döneminde yeniden görülmesi, kanatlı atın kentin simgesel kimliğinin sürdüğüne işaret ediyor.

Özgen, mozaikteki yazıtlar ve bazı figürlerin Nil bölgesi ve Kuzey Afrika ile kurulan kültürel bağları gösterdiğini belirtti. Kuzey Afrika mozaiklerinde bilinen Pygme betimi ile kedinin adı ve betimleniş tarzı, kompozisyonun Nilistik karakter taşıdığını düşündürüyor. Bu bulgular, villanın Kuzey Afrika veya Mısır bağlantılı bir tüccara ait olabileceği olasılığını gündeme getiriyor; ancak Özgen, bu yorumun kesinleşmesi için daha fazla kanıta ihtiyaç olduğunu vurguluyor.

Doğu salonunda bulunan geometrik düzenlemeler ve meyve dolu bir kupa ile kuşların betimlendiği çok renkli panel ise bereket temasını öne çıkarıyor. Bu tür temalar, ev yaşamı ve gösteriş amacıyla kullanılan salon dekorasyonlarında sıkça rastlanan öğeler arasında sayılıyor.

Yapının mimari ve stratigrafik verileri, kuzey ve doğu salonlardaki buluntuların MS 2. yüzyıl sonu ile 3. yüzyıl başına; güney salonun ise bir yıkım sonrası yeniden düzenlenerek MS 4. yüzyıl sonu ile 5. yüzyıl başına tarihlendiğini gösteriyor.

çok katmanlı yerleşim ve sonraki dönem izleri:

Villa çevresindeki kazılarda Helenistik döneme ait çok evreli temel izleri tespit edildi. Daha üst kotlarda ise Bizans dönemine tarihlenen, işlik benzeri kullanım alanları belirlendi. Özgen bu verilerden yola çıkarak, aynı alanda Helenistik dönemden Roma ve Bizans'a uzanan bir yerleşim sürekliliğinin söz konusu olduğunu ifade etti.

Kazı ekibi, yeni parseldeki çalışmaları tamamlayarak villanın kent içindeki konumunu, işlevini ve mozaiklerdeki figürlerin Adramytteion'un Doğu Akdeniz ile Kuzey Afrika ilişkileri bağlamında ne anlama geldiğini daha ayrıntılı olarak araştırmayı hedefliyor. Bulgular, kentin sosyo-ekonomik ve kültürel bağlantılarına dair yeni tartışma alanları açıyor.

BALIKESİR’İN BURHANİYE İLÇESİ ÖREN’DEKİ ADRAMYTTEİON ANTİK KENTİ’NDE SÜRDÜRÜLEN KAZILARDA, YAKLAŞIK 750 METREKARELİK ROMA VİLLASININ ÖNEMLİ BÖLÜMLERİ ORTAYA ÇIKARILDI