Atatürk Üniversitesi'nde kültürel miras politikalarının geleceği masaya yatırıldı

Çalıştayın kapsamı:

Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi tarafından yürütülen ve TÜBİTAK 1001 programı kapsamında desteklenen 323K240 numaralı proje çerçevesinde "Türkiye’nin Kültürel Miras Politikalarının 100 Yıllık Geçmişi, Uluslararası Karşılaştırmalı Analizi ve Gelecek için Öneriler" başlıklı proje kapsamında "Türkiye’de Kültürel Miras Politikalarının Dünü, Bugünü ve Geleceği Çalıştayı" düzenlendi. Çalıştay, Cumhuriyet döneminden günümüze uzanan politikaların üç boyutta ele alındığı bir değerlendirme zemini sundu.

Program ve moderasyon:

İki oturum halinde ilerleyen toplantının ilk oturumunu Prof. Dr. Dilaver Düzgün yönetti; burada tarihsel süreç, mevzuat ve kurumsallaşma tartışıldı. Proje yürütücüsü Doç. Dr. Nihangül Daştan, projenin amaç ve kapsamını paylaştı; araştırmacılar Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kalender ve Dr. Öğr. Üyesi Esra Halıcı elde edilen bulguları sundu. İkinci oturumda Prof. Dr. Hüseyin Yurttaş moderatörlüğünde mevcut durum, temel sorunlar ve geleceğe dönük yaklaşımlar ele alındı. Kapanış oturumunu Prof. Dr. Haldun Özkan yönetti ve çalıştay çıktılarını raporlaştırma kararı alındı.

Katılımcılar ve paydaşlar:

UNESCO Türkiye Millî Komisyonu, Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulları, yerel yönetimler, müzeler, yazma eser kütüphaneleri, Vakıflar Bölge Müdürlüğü, sivil toplum kuruluşları ve üniversite temsilcilerinin yer aldığı çalıştay, akademi ile uygulayıcı kurumları aynı çalışma zemininde bir araya getirdi. Projede yürütücü olarak Doç. Dr. Nihangül Daştan görev alırken, araştırmacılar arasında Gülhan Atnur, Ahmet Kalender, Muhammet Emin Altınışık, Esra Halıcı ve Bahadır Kuş; bursiyer olarak ise Asiye Turan, Nihat Sefa Komesli ve Ozanalp Eryılmaz yer aldı.

Değerlendirme temaları ve öncelikler:

Çalıştay değerlendirmeleri yedi ana tema etrafında yoğunlaştı: mevzuat, toplumsal katılım, toplumsal bilinç ve eğitim, sürdürülebilir kalkınma, teknoloji ve inovasyon, ulus ötesi iş birlikleri ve korumaya bütüncül yaklaşım. Bu temalar, hem tarihsel analizlerin hem de güncel uygulama eksikliklerinin ortak bir çerçevede tartışılmasını sağladı.

Mevzuat başlığında, mevcut düzenlemelerin uygulanabilirliği ve kurumsal koordinasyonun güçlendirilmesi öne çıktı. Toplumsal katılım ve bilinç konularında, karar alma süreçlerine yerel aktörlerin daha etkin dâhil edilmesi ve eğitim yoluyla farkındalık artırımı önceliklendirildi. Sürdürülebilir kalkınma ile kültürel miras ilişkisi, koruma faaliyetlerinin ekonomik ve çevresel sürdürülebilirlik ilkeleriyle uyumlu hale getirilmesi gerekliliğini vurguladı.

Teknoloji ve inovasyon ekseninde dijitalleştirme, dijital arşivleme ve aktarım yöntemlerinin etkin kullanılması ile uzaktan erişim ve veri paylaşımına dair fırsatlar değerlendirildi. Ulus ötesi iş birlikleri kapsamında ise karşılaştırmalı çalışmaların ve uluslararası projelerin geliştirilmesi önem kazandı. Son olarak, korumaya bütüncül yaklaşım teması; hukuki, bilimsel, toplumsal ve ekonomik boyutların eş zamanlı ele alınmasının gerekliliğini ortaya koydu.

Çıktılar ve izlenecek yol:

Gün boyunca ortaya konulan görüş ve önerilerin raporlaştırılması kararlaştırıldı. Bu raporun, proje kapsamındaki araştırma bulguları ile birlikte değerlendirilerek Türkiye’nin gelecekteki kültürel miras politikalarına yönelik somut öneriler üretmesi hedefleniyor. Katılımcılar, politika önerilerinin uygulamaya dökülmesi için kurumlar arası eşgüdüm ve izleme mekanizmalarının oluşturulmasına vurgu yaptı.

Çalıştay, akademik araştırma ile saha aktörlerini buluşturarak hem tarihsel bir perspektif hem de uygulamaya dönük politika önerileri üretme amacı taşıdı. Elde edilecek raporun, ilgili kamu kurumları, sivil toplum ve akademi arasındaki diyaloğu güçlendirerek politika yapım süreçlerine katkı sağlaması bekleniyor.

TÜBİTAK 1001 PROJESİ KAPSAMINDA DÜZENLENEN ÇALIŞTAYDA, TÜRKİYE’NİN KÜLTÜREL MİRAS POLİTİKALARININ YÜZ YILLIK GELİŞİMİ, MEVCUT DURUMU VE GELECEĞİNE YÖNELİK POLİTİKA ÖNERİLERİ ELE ALINDI.