Genç yaşta kalp krizine karşı erken önlem şart

genç yaşlarda artışın boyutu:

Kalp ve damar hastalıkları dünya çapında en ölümcül hastalık gruplarından biri olmaya devam ediyor. Uzmanlar, her yıl yaklaşık 20 milyon kişinin bu nedenle hayatını kaybettiğini, Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre 2024'te ülkede gerçekleşen yaklaşık 490 bin ölümün %28'inin kalp ve damar hastalıklarından kaynaklandığını hatırlatıyor. Türkiye'de kalp krizlerinin Avrupa'ya kıyasla ortalama 10 yıl daha erken ortaya çıktığına dikkat çekiliyor.

Memorial Antalya Hastanesi Kardiyoloji Bölümü'nden Prof. Dr. R. Emre Altekin, 29 Eylül Dünya Kalp Günü kapsamında yaptığı değerlendirmede koroner kalp hastaları arasında 40 yaş altı oranının geçmişe göre yükseldiğini; eskiden %10-15 civarında olan bu oranın son yıllarda %15-20'ye çıktığını belirtti. Altekin ayrıca kalp krizi geçirenlerin yaklaşık %18'inin 50 yaş altında, %11'inin ise 45 yaş altında olduğunu, vakaların 30'lu ve hatta 20'li yaşların sonlarında görülebildiğini vurguladı.

riskleri azaltmanın yolları:

Uzmanlar, kalp ve damar hastalıklarının önemli bölümünün değiştirilebilir risk faktörlerine bağlı olduğunu; bilimsel verilerin bu hastalıkların yüzde 80'ine kadarının önlenebileceğini gösterdiğini aktarıyor. Bireylerin yapabilecekleri temel önlemler arasında tütün ürünlerini bırakmak, sağlıklı beslenmek, düzenli fiziksel aktivite ve kronik hastalıkların kontrolü yer alıyor.

Beslenmede sebze ve meyve ağırlıklı düzenleri, tam tahıllar, balık, baklagiller ve kuruyemişlerin tercih edilmesini; doymuş yağ, tuz, ilave şeker ve aşırı işlenmiş gıdaların azaltılmasını öneren Altekin, fiziksel aktivite için haftada en az 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz yapılmasını tavsiye etti. Sağlıklı vücut ağırlığının korunması ve alkol tüketiminin sınırlandırılması da kalp sağlığı açısından önem taşıyor. Bu yaşam tarzı değişikliklerinin kalp ve damar hastalıklarına bağlı olayların riskini yaklaşık %30-40 oranında azaltabildiği bildirildi.

tansiyon, kolesterol ve kan şekeri takibi:

Erken teşhis ve düzenli takip, kalp krizi riskinin düşürülmesinde kritik rol oynuyor. Altekin, özellikle hipertansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol gibi durumların erken tespit edilmesinin önemine işaret ederek bu değerlerin düzenli olarak izlenmesini önerdi. 40 yaş ve üzerindeki bireylerin, yüksek tansiyon, diyabet veya kolesterol problemi olanların, fazla kilolu olanların, sigara kullananların ve aile öyküsü bulunanların kardiyovasküler risk değerlendirmesi yaptırmasının gerekli olduğu bildirildi.

Ayrıca hareketsiz yaşam sürenler, kronik stres altında olanlar ve menopoz sonrası kadınların da düzenli sağlık kontrollerini aksatmaması gerektiği belirtildi. Bireysel önlemlerin yanı sıra toplum düzeyinde riskleri azaltacak girişimlerin de önemine dikkat çekildi.

toplumsal politikaların önemi:

Kalp sağlığının korunmasında yalnızca bireysel davranış değişiklikleri yeterli olmuyor; kamu politikaları da belirleyici. Altekin, tuz ve trans yağ tüketiminin azaltılması, tütünle etkin mücadele, hipertansiyon ve diyabetin kamusal tedavi programlarıyla yaygınlaştırılması ve temel ilaçlara erişimin artırılmasının kalp sağlığına katkı sağlayacağını vurguladı.

Uzmanların ortak mesajı net: kalp krizi riski sadece ileri yaş hastalığı olarak görülmemeli; genç erişkinlerde de risk artışı göz önünde bulundurularak erken önlem, düzenli tarama ve sağlıklı yaşam öncelik olmalı.

MEMORİAL ANTALYA HASTANESİ KARDİYOLOJİ BÖLÜMÜ'NDEN PROF. DR. R. EMRE ALTEKİN